၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဂျော့ဂျီ ပြည်နယ်၊ ဟွာဆုံးမြို့ရှိ ဟွာဆုံး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း၌ မော်ရိုကိုနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူ ဦး A ဟု ရည်ညွှန်းခေါ်သော သူတစ်ဦးအား “ပုစွန်ကောင်ပုံကွေးခိုင်းခြင်း” (saeu-kkeokgi) ဟုခေါ်သည့် ရက်စက်သော ချုပ်နှောင်နည်းဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ညှဉ်းပန်းခဲ့ကြောင်း CCTV ဗီဒီယိုဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင်းရှိ နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများ၏ အခြေအနေနှင့် ထိုနေရာများ၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော လူ့အခွင့်အရေး ပြဿနာများကို လူထုက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိလာစေသည့် အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဒုက္ခသည် လူ့အခွင့်အရေး ကွန်ရက် (Refugee Human Rights Network) နှင့် ဟွာဆုံး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း တွေ့ဆုံခွင့်ပြုလာသူ နိုင်ငံသားအဖွဲ့ (Majung) အပါအဝင် အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ၄၀၀ ကျော်သည် ကိုရီးယား အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင် (NHRCK = National Human Rights Commission of Korea) ရှေ့တွင် အမှန်တရားရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ထိရောက်သော အဖြေရှာရန် တောင်းဆိုသည့် ပူးပေါင်း သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။

ဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ

ဦး A သည် ဒုက္ခသည်အဖြစ် လျှောက်ထားရန် ကိုရီးယားသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် အတင်းအဓမ္မ ပြည်နှင်ဒဏ်အမိန့် ရရှိပြီး ဟွာဆုံး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ ဆေးကုသမှု ရရှိရန် တောင်းဆိုစဉ် ဝန်ထမ်းများနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီးနောက် ၎င်းအား အခန်းတစ်ခန်းတည်း တစ်ဦးတည်း ထိန်းချုပ်ထားခြင်း အကြိမ်ကြိမ် ခံခဲ့ရသည်။ ဝန်ထမ်းများသည် ဦး A အား ရက်ပေါင်း ၆၃ ရက်အတွင်း စုစုပေါင်း ၁၈ ကြိမ် တစ်ဦးတည်းအခန်း၌ ချုပ်နှောင်ခဲ့ပြီး ထိုကာလအတွင်း ပုစွန်ကောင်ပုံကွေးခိုင်းသည့် ညှဉ်းပန်းမှုကို အကြိမ်ကြိမ် ခံစားခဲ့ရသည်။

“ပုစွန်ကောင်ပုံကွေးခိုင်းခြင်း” ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း

ပုစွန်ကောင်ပုံကွေးခိုင်းခြင်းသည် လက်ထိပ်နှင့် ကြိုးများကို အသုံးပြု၍ လူတစ်ဦး၏ လက်နှင့် ခြေထောက်ကို ကျောဘက်တွင် ချည်နှောင်ပြီး ထိုနှစ်ခုကို ပြန်လည်ဆက်စပ်ကာ ခန္ဓာကိုယ်ကို ပုစွန်ကောင်ပုံစံ ကျောဘက်သို့ ကွေးညွတ်စေသည့် ညှဉ်းပန်းသော ချုပ်နှောင်နည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဦး A သည် ဤသို့ လုံးဝ ချုပ်နှောင်ခံထားရသည့် အနေအထားဖြင့် တစ်ဦးတည်းအခန်း၌ အကြိမ်ကြိမ်၊ အနည်းဆုံး ၂၀ မိနစ်မှ အများဆုံး ၄ နာရီကျော်အထိ ထားရှိခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဝန်ထမ်းများသည် ခြေချင်း၊ ကေဘယ်ကြိုး၊ ဘူးကပ်တိပ်တို့ အပါအဝင် ထိုသို့ အသုံးပြုရန် ဥပဒေအခြေခံ မရှိသော ပစ္စည်းများကို သုံးခဲ့ကြသည်။

တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ၎င်း၏ ပြဿနာများ

ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ စိစစ်ခံရသောအခါ တရားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဦး A ၏ ပုံပါသော CCTV ဗီဒီယိုမှ ဖမ်းယူထားသည့် ဓာတ်ပုံများ ပါဝင်သော သတင်းရှင်းလင်းချက် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ဤထုတ်ဖော်မှုကိုယ်တိုင်က နောက်ပိုင်းတွင် ဥပဒေနှင့် မညီကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ပူးပေါင်း သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ကြေညာချက်က တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဤအစီအမံများသည် “မိမိကိုယ်ကို ထိခိုက်နာကျင်စေခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များ” ဖြစ်သည်ဟူသော အဆိုကို ဤသို့ တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ “ဤကမ္ဘာ၌ ဤသို့ ဆက်ဆံခံထိုက်သူ မည်သူမျှ မရှိပါ။ ထောင်များတွင်ပင် ပြစ်မှုသည် မည်မျှ ပြင်းထန်စေကာမူ ဤသို့သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို မည်သူ့ကိုမျှ ဤမျှ အကြိမ်ကြိမ်၊ အလေ့အထအဖြစ် မပြုလုပ်ကြပါ။“

တရားရုံး စီရင်ချက်များ

၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလတွင် ဆိုးလ် ဗဟို ခရိုင်တရားရုံးသည် ဦး A က နိုင်ငံတော်ကို တရားစွဲဆိုသော နစ်နာကြေး လျော်ကြေး တောင်းခံမှု အမှု၌ “ပုစွန်ကောင်ပုံကွေးခိုင်းသည့်နည်းဖြင့် ချုပ်နှောင်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်းသည် ထိန်းသိမ်းခံရသူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို သိသာထင်ရှားသော ဝေဒနာ ဖြစ်စေရုံသာမက လူသားတိုင်းတွင် ရှိအပ်သော အနိမ့်ဆုံး ဂုဏ်သိက္ခာကို ချိုးဖောက်သည့် လူမဆန်သော အစီအမံဖြစ်သည်” ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ဝမ် ၁၀ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇,၅၀၀ ခန့်) လျော်ကြေးပေးရန် စီရင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အယူခံတွင် အထက်တရားရုံးက လျော်ကြေးကို ဝမ် ၁၁ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈,၂၀၀ ခန့်) သို့ မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း ချုပ်နှောင်မှု၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ပြဿနာများ

ဤဖြစ်ရပ်သည် သီးခြားဖြစ်ရပ်တစ်ခုသာ မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ကိုရီးယား နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း စနစ်တစ်ခုလုံး၏ စနစ်တကျ ပြဿနာများကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။

  • အကန့်အသတ်မရှိ ချုပ်နှောင်ခြင်း: ဝင်ထွက်ခွင့် ထိန်းချုပ်ရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၃ အပိုဒ် ၁ သည် ချုပ်နှောင်မှု ကာလ၏ အမြင့်ဆုံး ကန့်သတ်ချက် မသတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ပြည်နှင်ဒဏ်အမိန့် ရရှိသူများကို အကန့်အသတ်မရှိ ထိန်းသိမ်းနိုင်စေသည်။ ဤပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ကလေးများ ချုပ်နှောင်ခြင်းနှင့် ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများကို ကာလရှည်ကြာ ချုပ်နှောင်ခြင်းကို တရားဝင်အောင် ပြုလုပ်ရန်လည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
  • တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှု မရှိခြင်း: ချုပ်နှောင်မှု စတင်ခြင်း သို့မဟုတ် တိုးချဲ့ခြင်း မည်သည့်အဆင့်တွင်မဆို လွတ်လပ်သော ဘက်မလိုက်သည့် အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင် မပါဝင်ပါ။ ဤသည်မှာ ထိန်းသိမ်းခံရသူများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ လွတ်လပ်ခွင့်၊ တရားဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မူ၊ နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
  • “ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး” ဟူသော စကားလုံး၏ နောက်ကွယ်: နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများကို ဥပဒေအရ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်မဟုတ်ဘဲ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြစ်သော “ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး” အဆောက်အအုံများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် ၎င်းတို့သည် စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ပုံမှန် ထောင်များနှင့် သိပ်မကွာဘဲ လည်ပတ်နေသည်။ ပြင်းထန်သော အရေးယူဖမ်းဆီးမှုနှင့် ပြည်နှင်ဒဏ် မူဝါဒများ ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ညှဉ်းပန်းမှု ဖြစ်ရပ်က ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် တောင်းဆိုမှု အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်စေပြီးနောက်တွင်ပင် အာဏာပိုင်များက ခြေလက်အားလုံး ချုပ်နှောင်နိုင်သော ချုပ်နှောင်ပစ္စည်းများ မိတ်ဆက်ခြင်းကို အတင်းအဓမ္မ ဆက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။

အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၏ တောင်းဆိုချက်

၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ၄၀၀ ကျော်သည် ကိုရီးယားအစိုးရထံ တောင်းဆိုချက် လေးချက် တင်ပြခဲ့ကြသည်။

  1. ချက်ချင်း လွှတ်ပေးခြင်း: ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ခံစားခဲ့ရသူ ဦး A ကို ချုပ်နှောင်မှုမှ နှောင့်နှေးခြင်းမရှိဘဲ လွှတ်ပေးရန်။
  2. တာဝန်ခံမှုနှင့် အမှန်တရားရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်း: လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု အစဉ်အတန်း တစ်လျှောက်လုံး ကျူးလွန်ခဲ့သော ဥပဒေမဲ့ လုပ်ရပ်များအတွက် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ် အပြစ်ပေးပြီး အမှန်တရားကို အပြည့်အဝ ဖော်ထုတ်ရန်။
  3. တရားဝင် တောင်းပန်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်မဖြစ်ပွားရန် ကာကွယ်ခြင်း: ဟွာဆုံး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း ညွှန်ကြားရေးမှူးနှင့် တရားရေးဝန်ကြီးတို့သည် တရားဝင် တောင်းပန်ပြီး ပြန်လည်မဖြစ်ပွားစေရန် ထိရောက်သော အစီအမံများ ချမှတ်ရန်။
  4. စနစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း: အကန့်အသတ်မရှိ ချုပ်နှောင်ခြင်း၏ အခြေအနေနှင့် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများ၏ ညံ့ဖျင်းသော အခြေအနေများကို စိစစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော တိုးတက်မှုများ ဖန်တီးရန်။

သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဦး A ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ဂျပန်မှ ကိုရီးယားလူမျိုး ကျောင်းသားများ ပါဝင်သည့် လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော သူလျှိုအမှု၏ ခံစားခဲ့ရသူ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတစ်ဦးက သူ၏ကိုယ်စား ဖတ်ကြားခဲ့ပြီး၊

အာဏာရပါတီမှ အမျိုးသား လွှတ်တော် အမတ်တစ်ဦးကလည်း စည်းလုံးညီညွတ်မှု အနေဖြင့် ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်မှုများ

နိုင်ငံတော် လျော်ကြေး စီရင်ချက် ထွက်ပေါ်ပြီးနောက်တွင်ပင် ဟွာဆုံး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း၌ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု သတင်းများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် လူမှုဝန်ဆောင်မှု ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက

ထိန်းသိမ်းခံ တစ်ဦးအား အင်အားသုံး၍ ပြုမူခဲ့သော ဖြစ်ရပ်က နောက်ထပ် နစ်နာကြေး တရားစွဲဆိုမှုတစ်ခုသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။ အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများသည် ဝင်ထွက်ခွင့် ထိန်းချုပ်ရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၃ အပိုဒ် ၁ ကို ဖျက်သိမ်းသည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ စီရင်ချက်နှင့် ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း စနစ်၏ ဘက်စုံ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ဆက်လက် တောင်းဆိုနေကြသည်။

နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း ချုပ်နှောင်မှု သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းရှိပါက နိုင်ငံခြားသား ဆက်သွယ်ရေးစင်တာ (1345) ကို ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သည် သို့မဟုတ် သင်နှင့်အနီးဆုံး ကိုရီးယား ဝင်ထွက်ခွင့် ဝန်ဆောင်မှုရုံးသို့ သွားရောက်နိုင်ပါသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့် မူဝါဒများ ပြောင်းလဲနိုင်သောကြောင့် နောက်ဆုံးရ အချက်အလက်များကို အမြဲ စစ်ဆေးပါ။

ကိုးကားလင့်များ