စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် Korea Refugee Rights Network နှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးမှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများသည် National Human Rights Commission of Korea (NHRCK၊ ကိုရီးယားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်) ရှေ့တွင် ပူးတွဲသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများနှင့် ဒုက္ခသည်များကို ခွဲခြားဆက်ဆံသည့် အစိုးရ၏ ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေမူဝါဒအပေါ် တရားဝင်တိုင်ကြားစာ တင်သွင်းခဲ့ပါသည်။

တိုင်ကြားစာတွင် တရားခံအဖြစ် ဖော်ပြထားသူများမှာ “ကိုဗစ်-၁၉ အပြန်အလှန်ကူညီထောက်ပံ့ရေးရန်ပုံငွေ ဌာနဆိုင်ရာ Task Force” အတွက် တာဝန်ရှိသည့် ဝန်ကြီးဌာနများ၏ အကြီးအကဲများ ဖြစ်ကြသည့် စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး၊ Ministry of the Interior and Safety (MOIS၊ ပြည်ထဲရေးနှင့်ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန) ဝန်ကြီး၊ နှင့် Ministry of Health and Welfare (MOHW၊ ကျန်းမာရေးနှင့်လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန) ဝန်ကြီးတို့ ဖြစ်ပါသည်။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၊ ကိုရီးယားနွယ်ဖွား တရုတ်နိုင်ငံသားများ၊ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများ၊ နှင့် humanitarian stay holders (G-1) တို့၏ မိသားစုဝင်များ အပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၇ ဦးက တိုင်ကြားသူများအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြပါသည်။ ၎င်းတို့အများစုသည် နိုင်ငံတော်ကျန်းမာရေးအာမခံစနစ်တွင် စာရင်းပေးသွင်းထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ အစိုးရ၏ ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေမူဝါဒသည် လူသားဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပိုင်ခွင့် (ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀)၊ လူသားနှင့်ထိုက်တန်သော ဘဝနေထိုင်ပိုင်ခွင့် (ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၄)၊ နှင့် နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးဥပဒေအရ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကင်းမဲ့ခြင်း မူဝါဒ စသည့် လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အခြေခံမူများကို ချိုးဖောက်သည်ဟု တိုင်ကြားသူများက ဆိုထားကြပါသည်။

ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀ မှ ၂၂ အရ အာမခံထားသော လူ့အခွင့်အရေးများကို နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုက ချိုးဖောက်ခံရသူ၊ သို့မဟုတ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ခံရသူ မည်သူမဆို NHRCK သို့ တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။ တိုင်ကြားစာ လက်ခံရရှိပြီးနောက် စုံစမ်းစစ်ဆေးသူတစ်ဦးအား တာဝန်ပေးအပ်ကာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ပါသည်။ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု သို့မဟုတ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိပါက ကော်မရှင်က တရားခံအား ပြန်လည်ကုစားရေးအစီအမံများ ဆောင်ရွက်ရန် သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်း၊ မူဝါဒ သို့မဟုတ် အလေ့အကျင့်များကို ပြင်ဆင်ပြုပြင်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ အမှုများကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးလခန့် ကြာတတ်ပါသည်။


ဤအကြိမ်တွင် တင်သွင်းခဲ့သော တိုင်ကြားစာက တန်းတူညီမျှခွင့်ကို အထူးကာကွယ်ပေးရန် လိုအပ်သည့် အုပ်စုများအဖြစ် ကလေးများပါဝင်သော အိမ်ထောင်စုများနှင့် ဒုက္ခသည်များကို ဖော်ပြထားပါသည်။ အောက်ပါအပိုင်းတွင် ဒုက္ခသည်များနှင့် humanitarian stay holders (G-1) အကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် NHRCK သည် “အစိုးရ အရေးပေါ်ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေ ပေးချေရာတွင် နိုင်ငံခြားသားများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရေး သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်” ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ Ministry of the Interior and Safety (MOIS) ဝန်ကြီးထံ “ကိုဗစ်-၁၉ ဘေးအန္တရာယ်အခြေအနေတွင် အရေးပေါ်ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေ အစီအစဉ်များ အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ Refugee Act (ဒုက္ခသည်ဥပဒေ) နှင့် ဒုက္ခသည်များ၏ အဆင့်အတန်းဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်အရ ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများနှင့် တန်းတူ ဆက်ဆံခံပိုင်ခွင့်ရှိသော ဒုက္ခသည်များကို ထည့်သွင်းသင့်ပြီး၊ နေထိုင်သည့်ကာလအချိန်နှင့် နိုင်ငံတော်နှင့်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ပါဝင်ပံ့ပိုးမှုအတိုင်းအတာ စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ အကျုံးဝင်သည့် နိုင်ငံခြားသားများ၏ နယ်ပယ်ကို ချဲ့ထွင်သင့်သည်” ဟူသော သဘောထားကို ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။

Refugee Act ပုဒ်မ ၃၀ တွင် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံတွင် နေထိုင်နေသော recognized refugees (F-2-4) သည် အခြားဥပဒေများ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ဒုက္ခသည်သဘောတူစာချုပ်အရ ဆက်ဆံခံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ဒုက္ခသည်များ၏ အဆင့်အတန်းဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် ပုဒ်မ ၂၃ တွင် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တရားဝင်နေထိုင်နေသော ဒုက္ခသည်များအား အများပြည်သူ ကယ်ဆယ်ထောက်ပံ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မိမိနိုင်ငံသားများအား ပေးအပ်သည့်အတိုင်း တန်းတူ ဆက်ဆံမှု ပေးအပ်ရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။

ယခုကိစ္စရပ်ဖြစ်သော ထောက်ပံ့ငွေ၏ အသေးစိတ်အကောင်အထည်ဖော်ရေးအစီအစဉ်က recognized refugees (F-2-4)၊ humanitarian stay holders (G-1)၊ နှင့် asylum seekers (ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများ) အပါအဝင် ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်းအတွက် စိစစ်ဆဲဖြစ်သူ အားလုံးကို အကျုံးဝင်မှုမှ ဖယ်ထုတ်ထားပါသည်။ တိုင်ကြားသူများထဲတွင် recognized refugee အဆင့်အတန်းရှိသူ မရှိသော်လည်း၊ ယခုကိစ္စရပ်ဖြစ်သော မူဝါဒကို ကော်မရှင်၏ ယခင်အကြံပြုချက်များကို လက်ခံခြင်းမရှိဘဲ ပုံဖော်ထားကြောင်း အချက်ကို ကော်မရှင်မှ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးပါရန် လေးစားစွာ မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

ထို့အပြင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန် ၁၀ ရက်နေ့တွင် NHRCK သည် ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နေထိုင်နေသော humanitarian stay holders (G-1) ၏ လူ့အခွင့်အရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်အလို့ငှာ Ministry of Justice (MOJ၊ တရားရေးဝန်ကြီးဌာန) ဝန်ကြီးထံ humanitarian stay holders ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ဆက်ဆံမှုသည် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းများအရ ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့်စည်းမျဉ်းများ ပြင်ဆင်ရန်၊ ထိုသို့ ဥပဒေပြင်ဆင်မှု မပြုလုပ်မီကပင် ၎င်းတို့၏ ဆက်ဆံမှု တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် သက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ ပြင်ဆင်ရန် အကြံပြုခဲ့ပါသည် (၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန် ၁၀ ရက်နေ့စွဲ ဆုံးဖြတ်ချက် 21Policy0018)။ ထိုအကြံပြုချက်က humanitarian stay holders (G-1) အတွက် ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး၊ UNHCR (ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး)၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ နှင့် ပြည်ပ ဥပမာများစွာ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ထောက်ရှု၍ ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ရရှိသူများအား တည်ငြိမ်သော နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းနှင့် recognized refugees (F-2-4) အား ပေးအပ်သည့်ဆက်ဆံမှုနှင့် တတ်နိုင်သမျှ နီးစပ်သော ဆက်ဆံမှု အာမခံပေးသည့်ဘက်သို့ မူဝါဒ၏ ဦးတည်ချက် ရွေ့လျားသင့်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပါသည်။ ထိုဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ကိုက်ညီစွာ၊ ယခုကိစ္စရပ်ဖြစ်သော ထောက်ပံ့ငွေကို recognized refugees (F-2-4) သာမက ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု နယ်ပယ်အတွင်း ပါဝင်သော humanitarian stay holders (G-1) အတွက်ပါ ကိုဗစ်-၁၉ အခြေအနေ ကြာရှည်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စီးပွားရေးအခက်အခဲအတွက် ပံ့ပိုးမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် ချဲ့ထွင်ပေးသင့်ပါသည်။