အာဖဂန်နစ္စတန် ဒုက္ခသည်များ ကာကွယ်ရေးကို တိုက်တွန်းသည့် အရေးပေါ်ကြေညာချက်နှင့် Miracle စစ်ဆင်ရေး (၂၀၂၁ ခုနှစ်)

ဤသည်မှာ ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဒုက္ခသည်များကို ပံ့ပိုးကူညီသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ပူးပေါင်းကွန်ရက်ဖြစ်သော Refugee Rights Network Korea (ကိုရီးယား ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးကွန်ရက်) က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အရေးပေါ်ကြေညာချက်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ထာလီဘန်များ အာဖဂန်နစ္စတန်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်လာသည့်အခါ အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်နေရသော ကိုရီးယားလုပ်ငန်းများတွင် ကူညီခဲ့သည့် ဒေသခံအာဖဂန်ဝန်ထမ်းများကို ကာကွယ်ပေးရန်နှင့်၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ရှိနှင့်ပြီးသား အာဖဂန်နိုင်ငံသားများကို အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့ခြင်းကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် ကိုရီးယားအစိုးရအား တိုက်တွန်းထားပါသည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာ

ထာလီဘန်များ၏ အာဖဂန်နစ္စတန်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အမေရိကန်က အာဖဂန်နစ္စတန်မှ စစ်တပ်ဆုတ်ခွာမည်ဟု ကြေညာပြီး လေးလအကြာတွင်ပင် ထာလီဘန်များသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မြို့ကြီးများကို လျင်မြန်စွာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့အထိ အာဖဂန်အစိုးရသည် မြို့တော်ကဘူးတစ်ခုတည်းကိုသာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ထာလီဘန်များနှင့် အာဏာလွှဲပြောင်းရေး ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေဆဲဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ထာလီဘန်များက ကဘူးကို သိမ်းပိုက်ပြီးဖြစ်သည်။

လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း

ဤဖြစ်ရပ်ကြောင့် ကြီးမားသော ဒုက္ခသည်ပြေးခိုလှုံမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလကုန်မှ ဩဂုတ်လအတွင်း အာဖဂန်နစ္စတန်တစ်ခုတည်းတွင်ပင် လူဦးရေ ၂၅၀,၀၀၀ ခန့်သည် နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်အစောပိုင်းမှ စုစုပေါင်း ဒုက္ခသည်ဦးရေသည် ၄၀၀,၀၀၀ ခန့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ အာဖဂန်နစ္စတန်အတွင်း၌ ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာသူ (IDP) ၂.၉ သန်း ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည်။ UNHCR က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အစိုးရများအား နယ်စပ်များကို ဖွင့်ထားရန်၊ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို အာမခံရန်၊ နှင့် non-refoulement မူ (လူတစ်ဦး၏ အသက်သို့မဟုတ် ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ပြင်းထန်စွာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည့် နေရာသို့ မည်သူ့ကိုမျှ ပြန်မပို့ရဟူသော စည်းမျဉ်း) ကို ထိန်းသိမ်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ကိုရီးယား၏ အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဒေသခံဝန်ထမ်းများ၏ အန္တရာယ်

ကိုရီးယား၏ စစ်တပ်စေလွှတ်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်း

ကိုရီးယားသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် Dongeui နှင့် Dasan တပ်ဖွဲ့များဖြင့် အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် စစ်တပ်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့အထိ ကိုရီးယားသည် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ ပါ၀မ်ပြည်နယ်တွင် NATO ၏ နိုင်ငံတကာ လုံခြုံရေးအကူအညီပေးတပ်ဖွဲ့ (ISAF) ကို ပံ့ပိုးပေးသော Oshino တပ်ဖွဲ့နှင့်အတူ ဒေသန္တရ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအဖွဲ့ (PRT, Provincial Reconstruction Team) ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဤကာလအတွင်း ကိုရီးယားအစိုးရသည် အာဖဂန်နိုင်ငံသား အများအပြားကို စကားပြန်များ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများနှင့် ရုံးဝန်ထမ်းများအဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။ တိကျသော စုစုပေါင်းအရေအတွက်ကိုမူ ဘယ်တုန်းကမှ အများပြည်သူသို့ ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဒေသခံဝန်ထမ်းများ အဘယ်ကြောင့် အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသနည်း

ထာလီဘန်များသည် နိုင်ငံခြားအစိုးရများ သို့မဟုတ် စစ်တပ်စေလွှတ်သည့်နိုင်ငံများကို ကူညီခဲ့သော အာဖဂန်အရပ်သားများကို သစ္စာဖောက်များအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်း Human Rights Watch ၏ အစီရင်ခံစာအရ ထာလီဘန်များက ထိုကဲ့သို့သောသူများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်း မရှိဟု အများပြည်သူရှေ့တွင် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အတည်ပြုထားသော အမှုများတွင် အာဖဂန်အစိုးရ သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားအဖွဲ့အစည်းများတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်ဟု သံသယရှိသော အရပ်သားများကို အမှန်တကယ် လိုက်လံဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယားသတင်းဌာန Yonhap က ကိုရီးယားအဖွဲ့အစည်းများတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ဖူးသော အာဖဂန်ရာနှင့်ချီသူများက ကိုရီးယားအစိုးရထံ “ထာလီဘန်က ကျွန်တော့်ကို လိုက်လံဖမ်းဆီးနေပါတယ်၊ ကူညီပေးပါ” ဟု အကူအညီတောင်းခံနေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အခြားနိုင်ငံများ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ကိုရီးယားအား အတိတ်က ဝေဖန်မှု

အခြားစစ်တပ်စေလွှတ်ခဲ့သည့်နိုင်ငံများ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များ

အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ နယ်သာလန်နှင့် ဂျာမနီကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ဒေသခံအာဖဂန်ဝန်ထမ်းများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အထူးဗီဇာအစီအစဉ်များ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည် ပြန်လည်နေရာချထားရေး အစီအစဉ်များကို ချမှတ်ထားခဲ့ကြသည်။

• အမေရိကန်: အထူးရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဗီဇာ (SIV, Special Immigrant Visa) အစီအစဉ်က အာဖဂန်ဝန်ထမ်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများကို ဗီဇာများ ထုတ်ပေးကာ အမေရိကန်သို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
• နယူးဇီလန်: ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အာဖဂန်စကားပြန် ၃၀ ဦးကို ဖိတ်ကြားပြီး ၎င်းတို့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။
• ဗြိတိန်၊ ဩစတြေးလျ၊ ဂျာမနီ၊ နယ်သာလန်: အားလုံးတွင် အလားတူ အထူးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ချမှတ်ထားပြီး သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်နေဆဲဖြစ်သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ် PRT ဆုတ်ခွာပြီးနောက် ဝေဖန်မှု

ကိုရီးယားသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် PRT ကို ဆုတ်ခွာသည့်အခါ၊ အစိုးရက ၎င်းခန့်ထားခဲ့သော ဒေသခံအာဖဂန်ဝန်ထမ်းများအတွက် မည်သည့်ကာကွယ်ရေးအစီအမံကိုမျှ မချမှတ်ခဲ့သဖြင့်၊ ထိုစဉ်က အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ထာလီဘန်များ အာဏာ ပြန်လည်ရရှိခြင်းက ဤမဖြေရှင်းရသေးသော ပြဿနာကို ပြန်လည်အာရုံစိုက်လာစေခဲ့သည်။

ကြေညာချက်၏ အဓိကတောင်းဆိုချက်များ

ဒေသခံဝန်ထမ်းများအတွက် ပံ့ပိုးမှု (တောင်းဆိုချက် ၁)

ကိုရီးယားအစိုးရသည် PRT သို့မဟုတ် ဆက်စပ်အဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စကားပြန်များနှင့် အခြားဒေသခံဝန်ထမ်းများ၊ ၎င်းတို့၏ မိသားစုများနှင့်အတူ ချက်ချင်း ဖော်ထုတ်၍ နေရာသိရှိရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ ကိုရီးယားသို့ ဘေးကင်းအောင်ထွက်ခွာနိုင်ရန် ဗီဇာများ ထုတ်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ သို့မဟုတ် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများရှိ ကိုရီးယားသံရုံးများမှတစ်ဆင့် လျှောက်လွှာများ တင်သွင်းနိုင်သည့် စနစ်အပါအဝင် တိကျသော လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြေညာချက်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ကိုရီးယားတွင် ရှိနှင့်ပြီးသား အာဖဂန်များအတွက် ကာကွယ်မှု (တောင်းဆိုချက် ၂)

မြေပြင်အခြေအနေ စစ်မှန်စွာ ကောင်းမွန်မလာသမျှ ကာလပတ်လုံး ကိုရီးယားအစိုးရသည် အာဖဂန်နိုင်ငံသားအားလုံးအား အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့ခြင်းကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူ မည်သူ့ကိုမဆို လွှတ်ပေးကာ ၎င်းတို့၏ နေထိုင်ခွင့်ကို သက်တမ်းတိုးပေးရမည်ဖြစ်သည်။

ဤတောင်းဆိုချက်သည် ကိုရီးယားအစိုးရကိုယ်တိုင် ချမှတ်ခဲ့သော စံနမူနာတစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကိုရီးယားသည် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့ခြင်းကို ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို လွှတ်ပေးကာ ၎င်းတို့၏ နေထိုင်ခွင့်ကို သက်တမ်းတိုးပေးခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များ

ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ပြီး ဆယ်ရက်ခန့်အကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်မှ ၂၆ ရက်အတွင်း၌ ကိုရီးယားအစိုးရသည် Miracle စစ်ဆင်ရေး ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းတင်လေယာဉ်သုံးစင်းကို အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကိုရီးယားသံရုံး၊ ကိုရီးယားဆေးရုံတစ်ခုနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း သင်တန်းဌာနတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သူများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများ ပါဝင်သော အာဖဂန် ၃၉၀ ဦး သည် ကိုရီးယားသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အစိုးရက ၎င်းတို့ကို ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြားသားများ ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၁၄-၂ အရ “အထူးပံ့ပိုးကူညီသူများ” အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။

သို့သော် ၎င်းတို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက်တွင် နေရာချထားရေး ပံ့ပိုးမှုစနစ်သည် လုံလောက်စွာ ပြင်ဆင်ထားခြင်း မရှိခဲ့သဖြင့်၊ ထိုအချိန်မှစ၍ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများက ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများကို ဆက်လက်ထုတ်ဖော်ပြောကြားနေဆဲဖြစ်သည်။

ကြေညာချက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းများ

ဤကြေညာချက်ကို Refugee Rights Network Korea (ကိုရီးယား ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးကွန်ရက်) ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်း ၂၉ ခု နှင့် ဆက်နွှယ်အဖွဲ့ဝင် အဖွဲ့အစည်း ၄ ခု (၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့ အခြေအနေအရ) တို့ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းများ (ကိုရီးယားအက္ခရာစဉ်အလိုက်):

TFC (The First Contact for Refugee), APIL (Advocates for Public Interest Law)၊ Donghaeng (အများပြည်သူအကျိုးပြုရှေ့နေများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး)၊ အများပြည်သူအကျိုးပြု ကော်ပိုရေးရှင်း Jeong၊ GONG-GAM လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေဖောင်ဒေးရှင်း၊ အများပြည်သူအကျိုးနှင့် လူ့အခွင့်အရေး စင်တာ DREAM၊ Refuge Korea (Pinancho)၊ Global Hope၊ Refugee Rights Center Korea၊ Dongducheon ဒုက္ခသည်အသိုင်းအဝိုင်း၊ Dongjakfm၊ Minbyun နိုင်ငံတကာ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကော်မတီ (ဒီမိုကရက်တစ်လူ့ဘောင်အတွက် ရှေ့နေများ)၊ ရှေ့နေရုံး Duru၊ ဆိုးလ် OnDream ပညာရေးစင်တာ၊ Suwon Global Dream Center၊ Suncheon ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ ပံ့ပိုးရေးစင်တာ၊ Friends of Asia၊ MAP (Migration to Asia Peace)၊ ECOFEMME (ရွှေ့ပြောင်းအမျိုးသမီးများအတွက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်း)၊ GAMDONG (ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ ပံ့ပိုးရေး အများပြည်သူအကျိုးပြုစင်တာ)၊ Uijeongbu EXODUS၊ Miguide (ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ ပံ့ပိုးရေးစင်တာ Chingu)၊ Naomi (Jeju ကက်သလစ်ဂိုဏ်းချုပ် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု ဓမ္မအကျိုးတော်ဆောင်စင်တာ)၊ Dongcheon ဖောင်ဒေးရှင်း၊ Hwawoo အများပြည်သူအကျိုးပြုဖောင်ဒေးရှင်း၊ Jeju ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးသုတေသနဌာန WhatZ၊ People’s Solidarity for Participatory Democracy (PSPD)၊ Paju EXODUS၊ Korea Migrant Human Rights Center

ကိုးကားလင့်များ

• People’s Solidarity for Participatory Democracy (PSPD) ကြေညာချက် “ကိုရီးယားအစိုးရသည် အာဖဂန် ဒုက္ခသည်များကို ကာကွယ်ရန် အစီအမံများ ချမှတ်ရမည်” (၂၀၂၁ ဩဂုတ်) — https://www.peoplepower21.org/peace/1814286
• APIL, “အထူးပံ့ပိုးကူညီသူ ၃၉၀ ဦး - ထိုထူးခြားသော အသုံးအနှုန်း၏ လျှို့ဝှက်ချက်နှင့် အကျိုးဆက်များ” — https://apil.or.kr/news/22211
• APIL, “ကိုရီးယား PRT ၏ ဒေသခံအာဖဂန်ဝန်ထမ်းများကို ကာကွယ်ပါ” (၂၀၁၃) — https://apil.or.kr/news/2888
• Kyunghyang Shinmun, “ကိုရီးယားကို ကူညီခဲ့သော အာဖဂန်ဒုက္ခသည်များကို ကိုရီးယားက ခေါ်ဆောင်လာမည်” (၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၂၄) — https://www.khan.co.kr/article/202108242103005

အကူအညီလိုအပ်သူများအတွက် မှတ်ချက်: ဗီဇာအဆင့်အတန်း၊ ပြန်ပို့ခြင်း ဆိုင်းငံ့ထားမှု၊ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်အဖြစ် မည်သို့လျှောက်ထားရမည် စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍ အသစ်ဆုံးနှင့် တိကျသော အချက်အလက်များအတွက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဆက်သွယ်ရေးစင်တာ (1345) သို့မဟုတ် သင့်ဒေသခံ Korea Immigration Service (ကိုရီးယား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန) ရုံးသို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ပါ။