၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်၊ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၏ Ministry of Justice (တရားရေးဝန်ကြီးဌာန) သည် ထိုနှစ်တွင်ပင် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့၌ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နေထိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသား ခန့်မှန်းခြေ ၂၅,၀၀၀ ဦးအတွက် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အထူးနေထိုင်ခွင့်အစီအမံများ ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ Refugee Rights Network (ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးကွန်ရက်) က ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြိုဆိုသော်လည်း၊ ထိုသဘောတရားအတိုင်းကို အကြပ်အတည်းကြုံတွေ့နေသည့် အခြားနိုင်ငံများမှ ဒုက္ခသည်များအတွက်ပါ ကိုက်ညီစွာ အသုံးပြုသင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့ပါသည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာ - မြန်မာအာဏာသိမ်းမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအကျပ်အတည်း

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ငြင်းပယ်ကာ အာဏာသိမ်းခဲ့ပါသည်။ ထို့နောက် စစ်တပ်သည် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့သော အရပ်သားများစွာကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သဖြင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူ အရေအတွက် မြန်ဆန်စွာ မြင့်တက်ခဲ့ပါသည်။ အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်လှုပ်ရှားမှုတွင် ကာလရှည်ကြာ ခွဲခြားဆက်ဆံခံခဲ့ရသော တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများအပါအဝင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှ ပြည်သူများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပါဝင်ခဲ့ကြပါသည်။

ကိုရီးယားအစိုးရ၏ မတ်လ ၁၂ ရက် တစ်အစိုးရလုံးဆိုင်ရာ အစီအမံများ

မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကိုရီးယားအစိုးရသည် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ ပူးပေါင်း၍ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုကို ကြေညာခဲ့ပါသည်။

  • စစ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရပ်ဆိုင်းခြင်း- နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာစစ်တပ်နှင့် စစ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
  • နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွင် ပါဝင်ခြင်း- မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်း၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ကြိုးပမ်းချက်များတွင် ကိုရီးယားက ပါဝင်ရန် သဘောတူခဲ့ပါသည်။
  • လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အထူးနေထိုင်ခွင့်အစီအမံများ- Ministry of Justice က ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားများကို မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံအခြေအနေ တည်ငြိမ်လာသည်အထိ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။

ဤအစီအမံ အရေးပါသည့်အကြောင်းရင်း

Refugee Rights Network က ဤအစီအမံကို အောက်ပါ အကြောင်းသုံးချက်ကြောင့် ယခင်က မရှိခဲ့ဖူးသော အရေးပါသည့် တိုးတက်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် အကဲဖြတ်ခဲ့ပါသည်။

၁. ကြီးလေးသော လူ့အခွင့်အရေးအကျပ်အတည်းကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း- အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေကို လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတစ်ရပ်အဖြစ် တိုက်ရိုက်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအန္တရာယ်သည် တိကျသောလူပုဂ္ဂိုလ်များသာမက ထိုနေရာရှိ မည်သူ့ကိုမဆို သက်ရောက်နိုင်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပါသည်။ ၂. ယခင်က မရှိခဲ့ဖူးသော ကြိုတင်ကာကွယ်သည့် နိုင်ငံ့အန္တရာယ်အကဲဖြတ်မှု- ဆီးရီးယားနှင့် ယီမင်ကဲ့သို့ ပဋိပက္ခများ ကြာရှည်ခဲ့သော နိုင်ငံများအတွက်ပင် ဤကဲ့သို့ အလုံးစုံ ဆောင်ရွက်ခြင်း ယခင်က မရှိခဲ့ဖူးသဖြင့်၊ ဤဆုံးဖြတ်ချက်မှာ အလွန်ထူးခြားသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ၃. မြန်မာပြည်သူများနှင့် ရှင်းလင်းသော စည်းလုံးညီညွတ်မှု ကြေညာခြင်း- ရှုတ်ချသည့်ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ရပ်တန့်မနေဘဲ၊ အစိုးရက မြန်မာပြည်သူများ၏ အသက်နှင့် လုံခြုံရေးကို တိုက်ရိုက်ကာကွယ်ရန် ခိုင်မာသော လုပ်ဆောင်မှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။

အမေရိကန်၏ Temporary Protected Status (TPS) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်

ကိုရီးယား၏ အထူးနေထိုင်ခွင့်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ Temporary Protected Status (TPS, ယာယီကာကွယ်ပေးသည့်အဆင့်အတန်း) စနစ်နှင့် ဆင်တူသော အချက်များ ရှိပါသည်။

TPS ၏ သမိုင်းတွင် အဓိကအချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

  • ဟေတီ၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်၊ နီကာရာဂွာ၊ ဆီးရီးယား စသည့် နိုင်ငံ ဆယ်နိုင်ငံကျော်မှ ဒုက္ခသည် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀၀,၀၀၀ ဦးအား TPS ပေးအပ်ခဲ့ပါသည်။
  • ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်ဆာဗေဒို၌ ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက်၊ ဒုက္ခသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂၀၀,၀၀၀ ဦးအထိ TPS ကို တိုးချဲ့ပေးခဲ့ပါသည်။
  • Trump အစိုးရ (၂၀၁၇-၂၀၂၁) သည် အယ်လ်ဆာဗေဒို၊ ဟေတီ၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်၊ နီပေါ၊ နီကာရာဂွာနှင့် ဆူဒန်အတွက် TPS သတ်မှတ်ချက်များကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သဖြင့်၊ အမေရိကန်ဇနီး/ခင်ပွန်းနှင့် သားသမီးရှိသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ မိသားစုနှင့် အတင်းအဓမ္မ ခွဲခွာရမည့်အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာကာ ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။
  • ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ၊ TPS အကျုံးဝင်သူ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၁ သန်း ရှိပါသည်။

ကျန်ရှိနေသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် နောင်အလားအလာများ

ဤအစီအမံကို ကြိုဆိုသော်လည်း၊ Refugee Rights Network က အောက်ပါ တိုးတက်ပြုပြင်မှုများ ဆက်လက်လိုအပ်နေသေးကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။

ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများ၏ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု

တစ်အစိုးရလုံးဆိုင်ရာ အစီအမံများတွင် ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများ၏ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကိစ္စကို လုံလောက်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ဤနယ်ပယ်အတွက် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြံဉာဏ်ဖြင့် ထပ်မံ ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း စီစစ်ဆုံးဖြတ်မှု အရည်အသွေး မြှင့်တင်ခြင်း

ယခင် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း စီစစ်ဆုံးဖြတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင်၊ စီစစ်သူ တစ်ဦးချင်း၏ တန်ဖိုးထားမှု သို့မဟုတ် ပထမအထင်အမြင်အပေါ်မူတည်၍ ရလဒ်များ ကွဲပြားခဲ့သည့် အခြေအနေများ ရှိခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံ့အခြေအနေများကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာနှင့် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျစွာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ရန် စနစ်တစ်ခုလုံးကို ပြုပြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

အထူးနေထိုင်ခွင့်ရ မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် အခြေခံလူနေမှုဘဝ အာမခံခြင်း

အထူးနေထိုင်ခွင့်ရရှိထားသော မြန်မာနိုင်ငံသားများ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ စစ်မှန်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန်အတွက်၊ နေအိမ်၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ထောက်ပံ့မှုအပါအဝင် အခြေခံလူနေမှုအခြေအနေများကို အာမခံပေးသင့်ပါသည်။

အကျပ်အတည်းကြုံတွေ့နေသော အခြားနိုင်ငံများသို့ ချဲ့ထွင်ခြင်း

ဤအစီအမံသည် တစ်ကြိမ်တည်း တုံ့ပြန်မှုအဖြစ်သာ မရှိသင့်ပါ။ အခြားနိုင်ငံများတွင် ကြီးလေးသော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ဖြစ်ပွားသည့်အခါတိုင်း အလားတူ အစီအမံများ ပုံမှန်အသုံးပြုနိုင်ရန် မူဝါဒဆိုင်ရာ မူဘောင်တစ်ခု ထူထောင်သင့်ပါသည်။

ဤထုတ်ပြန်ချက်ကို Refugee Rights Network က ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အထူးနေထိုင်ခွင့်အစီအမံများ၏ နောက်ဆုံးအခြေအနေနှင့် သင့်ကိုယ်ပိုင်အခြေအနေတွင် အကျုံးဝင်သည့်အကြောင်းအရာများကို 1345 (နိုင်ငံခြားသားပေါင်းစုံ လမ်းညွှန်ဌာန) သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြားသားရေးရာ ဌာန သို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်မေးမြန်း၍ စစ်ဆေးပါရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။

ကိုးကားလင့်ခ်များ