ကိုရီးယား၏ National Human Rights Commission of Korea (NHRCK) (ကိုရီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်) သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမြဲတမ်း ကော်မတီ အစည်းအဝေး၌ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး၊ ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများ၏ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် မူဝါဒ အကြံပြုချက်ကို Ministry of Justice (တရားရေးဝန်ကြီးဌာန) ဝန်ကြီးထံ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအကြံပြုချက်က လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများ၏ ဥပဒေရေးရာ အဆင့်အတန်းနှင့် လက်တွေ့ ဆက်ဆံခံရမှုကို နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းဖြစ်သော “ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု” (complementary protection) အဆင့်အထိ မြှင့်တင်ပေးဖို့ တောင်းဆိုထားတာဖြစ်ပါတယ်။
အကြံပြုချက်တွင် ဘာတွေ ပါဝင်သလဲ
NHRCK က Ministry of Justice ဝန်ကြီးအား အောက်ပါ နှစ်ချက်ကို လုပ်ဆောင်ဖို့ အကြံပြုခဲ့ပါတယ်။
- သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရန်: လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ဆက်ဆံခံရမှုသည် နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများအရ “ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု” ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် Refugee Act (ဒုက္ခသည်ဥပဒေ) နှင့် ဆက်စပ် ဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ပေးဖို့။
- လမ်းညွှန်ချက်များကို ဦးစွာ ပြင်ဆင်ရန်: ဥပဒေ မပြင်ဆင်မီပင်လျှင် ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အနေဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု လမ်းညွှန်ချက်များကို ပြင်ဆင်၍၊ ပိုမို တည်ငြိမ်သော နေထိုင်ခွင့် ကာလများ ရရှိစေခြင်း၊ အလုပ်လုပ်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ ပြေလျော့စေခြင်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ရိုးရှင်းစေခြင်း စသည်တို့ဖြင့် လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများ၏ အခြေအနေကို လက်တွေ့ကျကျ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေဖို့။
ဒီအကြံပြုချက်၏ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို NHRCK ဝက်ဘ်ဆိုက် တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။
ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ဆိုတာ ဘာလဲ
၁၉၅၁ ခုနှစ် ဒုက္ခသည်များ၏ အဆင့်အတန်းဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း (Refugee Convention) က လူတစ်ဦးအား ဒုက္ခသည် အဆင့်အတန်း ပေးအပ်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်း ငါးခုကို အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။
- လူမျိုး
- ဘာသာ
- နိုင်ငံသား
- အထူး လူမှုအဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခု၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခြင်း
- နိုင်ငံရေး အမြင်
သို့သော် ယနေ့ကမ္ဘာတွင် ဒီအကြောင်းရင်း ငါးခုထဲက မည်သည့်အမျိုးအစားနှင့်မှ တိတိကျကျ မကိုက်ညီသော်လည်း မိမိ မိခင်နိုင်ငံသို့ လုံခြုံစွာ ပြန်မသွားနိုင်ဘဲ နိုင်ငံတကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု အမှန်တကယ် လိုအပ်နေသူ အရေအတွက် တိုးများလာနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံအများအပြားက “ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု” ဟုခေါ်သော သီးခြား စနစ်တစ်ရပ်ကို ဖန်တီးထားပြီး၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် non-refoulement (အန္တရာယ်ရှိရာသို့ အတင်းအဓမ္မ ပြန်ပို့ခြင်းကို တားမြစ်သည့် မူ) ကို ကျင့်သုံးကာ၊ အသိအမှတ်ပြုခံ ဒုက္ခသည်များနှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော နေထိုင်ခွင့်နှင့် ဆက်ဆံမှုကို ပေးအပ်ပါတယ်။
ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုသည် ထပ်ဆောင်း ကာကွယ်မှု အလွှာတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့်၊ အမှန်တကယ် ဒုက္ခသည် အဆင့်အတန်း အပြည့်အဝ ပြည့်မီသူများအတွက် ၎င်းကို အစားထိုးအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းသည် မသင့်လျော်ပါ။ ထို့အတူ ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု အဆင့်အတန်း ရရှိသူများကို အသိအမှတ်ပြုခံ ဒုက္ခသည်များထက် သိသိသာသာ ပိုဆိုးစွာ ဆက်ဆံပါက၊ ဒီစနစ်သည် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုယ်တိုင် ပျက်ပြားသွားပါလိမ့်မယ်။
ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများနှင့် ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု
ကိုရီးယား၏ Refugee Act အပိုဒ် ၂၊ အပိုင်း ၃ က လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူ ကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။
ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် အကြောင်းရင်းများနှင့် မကိုက်ညီသော်လည်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု၊ အခြား လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှု သို့မဟုတ် အပြစ်ပေးမှု၊ သို့မဟုတ် အခြား အခြေအနေများကြောင့် မိမိ မိခင်နိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခံရပါက ၎င်း၏ အသက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာ လွတ်လပ်ခွင့်၊ သို့မဟုတ် အခြား အခြေခံ အခွင့်အရေးများ ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက်ခံရနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရန် သင့်လျော်သော အကြောင်းရင်းရှိပြီး၊ Ministry of Justice ဝန်ကြီးထံမှ နေထိုင်ခွင့် ရရှိထားသော နိုင်ငံခြားသား။
နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် အခြားနိုင်ငံများ၏ ဥပဒေများအရ၊ ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများသည် အခြားနေရာများတွင် ဖြည့်စွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု အဆင့်အတန်းအတွက် အရည်အချင်း ပြည့်မီသူများနှင့် တကယ်တမ်း ကိုက်ညီနေပါတယ်။ သို့သော် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် NHRCK က ဆောင်ရွက်ခဲ့သော လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများ၏ နေထိုင်မှု အခြေအနေဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု စစ်တမ်းအရ၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်များသည် ဆိုးရွားသော လက်တွေ့ အခက်အခဲ အမျိုးမျိုးကို ကြုံတွေ့နေရကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။
လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများ ကြုံတွေ့ရသော အဓိက အခက်အခဲများ
တရားဝင် လက်မှတ်/အသိအမှတ်ပြုစာ မရှိခြင်း
လူတစ်ဦး၏ လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူ အဆင့်အတန်းကို တရားဝင် အတည်ပြုပေးသည့် သီးခြား အသိအမှတ်ပြုစာ သို့မဟုတ် လက်မှတ် မရှိပါ။ Ministry of Justice က ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားမှု ငြင်းပယ်ခံရကြောင်း အကြောင်းကြားသည့် စာထဲတွင် လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့် အကြောင်း မှတ်ချက်ကိုသာ ထည့်သွင်းပေးပြီး၊ သီးခြား စာရွက်စာတမ်း မထုတ်ပေးပါ။
မတည်မငြိမ်သော လူဝင်မှု အဆင့်အတန်း (G-1 ဗီဇာ)
လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူများကို ရေရှည် နေထိုင်ခွင့် အမျိုးအစားမဟုတ်ဘဲ၊ G-1 (အထွေထွေ) ဗီဇာ အမျိုးအစားတွင် ထားရှိပါတယ်။
G-1 ဗီဇာ၏ အဓိက ပြဿနာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
- နေထိုင်ခွင့် ကာလ တိုတောင်းခြင်း: ခွင့်ပြုချက် တစ်ကြိမ်လျှင် အများဆုံး တစ်နှစ်သာ ကြာမြင့်ပြီး၊ နှစ်စဉ် သက်တမ်းတိုး လျှောက်ထားရပါတယ်။
- အလုပ်လုပ်ခွင့် ကန့်သတ်ချက်: အလုပ်လုပ်ခွင့်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် ခွင့်မပြုပါ၊ ကိုင်ဆောင်သူသည် အလုပ်မလုပ်မီ Korea Immigration Service (ကိုရီးယား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး) ထံ “အဆင့်အတန်း ဘောင်ပြင်ပ လှုပ်ရှားမှု” ခွင့်ပြုချက်ကို သီးခြား လျှောက်ထားရပါတယ်။
- ငွေကြေး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး: အလုပ်လုပ်ခွင့် လျှောက်ထားရာတွင် အခကြေးငွေနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု ကုန်ကျစရိတ်များ ပါဝင်ပြီး၊ ခွင့်ပြုနိုင်သော အလုပ်အကိုင် အမျိုးအစားများလည်း ကန့်သတ်ထားပါတယ်။
- အလုပ်အကိုင်တွင် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု: အလုပ်လုပ်ခွင့် ရရှိပြီးနောက်တွင်ပင် လူသားချင်းစာနာမှုအရ နေထိုင်ခွင့်ရရှိသူ အများအပြားသည် အလုပ်ခွင်တွင် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကြုံတွေ့ရကြောင်း ပြောဆိုကြပြီး၊ ဒါက တည်ငြိမ်သော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ထိန်းသိမ်းရန် ခက်ခဲစေပါတယ်။
- အမြဲတမ်း နေထိုင်ခွင့်သို့ လမ်းကြောင်း မရှိခြင်း: ကိုရီးယားတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ပြီးနောက်တွင်ပင်၊ ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ငွေကြေး အခြေအနေ ကဲ့သို့ လိုအပ်ချက်များ ပြည့်မီနေသော်လည်း၊ G-1 အဆင့်အတန်းသည် အမြဲတမ်း နေထိုင်ခွင့် (F-5 ဗီဇာ) အရည်အချင်းအတွက် ထည့်တွက်မရပါ။
အကြံပြုချက်အပြီး ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များ
NHRCK ၏ ၂၀၂၁ အကြံပြုချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့်၊ Ministry of Justice က ထင်ရှားသော အကြောင်းရင်း မရှိပါက ခွင့်ပြုထားသော အများဆုံး တစ်နှစ် နေထိုင်ခွင့်ကို ပုံမှန် ပေးအပ်ရန် စဉ်းစားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့်၊ အလုပ်လုပ်ခွင့် ပြုမည့် ဗီဇာ အမျိုးအစားအသစ်တစ်ခု ဖန်တီးရန် ဖြစ်နိုင်ခြေကို သုံးသပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ကြားခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် Refugee Act ပြင်ဆင်ခြင်းကဲ့သို့ အခြေခံ ဥပဒ
နေထိုင်ခွင့် အဆင့်အတန်း သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်သော နောက်ဆုံး အချက်အလက်များကို 1345 (နိုင်ငံခြားသား ပေါင်းစုံ အကူအညီပေးရေး စင်တာ) သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ရုံး သို့ တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်မေးမြန်း၍ စစ်ဆေးပါ။