کمیسیون ملی حقوق بشر کره (NHRCK) در جلسه کمیته دائمی خود در تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۱ قطعنامه‌ای تصویب کرد و توصیه سیاستی‌ای خطاب به وزیر دادگستری صادر نمود که هدف آن بهبود وضعیت حقوق بشری دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه در کره است. این توصیه خواستار آن است که جایگاه حقوقی و شرایط عملی این افراد به استاندارد بین‌المللی «حمایت تکمیلی» ارتقاء یابد.
محتوای توصیه
NHRCK به وزیر دادگستری توصیه کرد دو اقدام زیر را انجام دهد.
- اصلاح قوانین مربوطه: قانون پناهندگی (난민법 / Refugee Act) و قوانین مرتبط را به گونه‌ای اصلاح کند که جایگاه و رفتار با دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه با روح «حمایت تکمیلی» در چارچوب هنجارهای بین‌المللی همخوانی داشته باشد.
- اصلاح فوری دستورالعمل‌ها: حتی پیش از اصلاح قوانین، به عنوان گامی فوری، دستورالعمل‌های اداری مربوطه را اصلاح کند تا شرایط دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه به طور معناداری بهبود یابد؛ از جمله تضمین دوره‌های اقامت پایدارتر، تسهیل شرایط مجوز کار و ساده‌سازی رویه‌ها.
بیانیه مطبوعاتی رسمی این توصیه در وبسایت NHRCK در دسترس است.
حمایت تکمیلی چیست؟
کنوانسیون ۱۹۵۱ مربوط به وضعیت پناهندگان (کنوانسیون پناهندگان) پنج دلیل را برای اعطای وضعیت پناهندگی به رسمیت می‌شناسد.
- نژاد
- مذهب
- ملیت
- عضویت در یک گروه اجتماعی خاص
- عقیده سیاسی
اما در دنیای امروز، شمار روزافزونی از افراد وجود دارند که به هیچ یک از این پنج دسته تعلق ندارند، اما باز هم نمی‌توانند با امنیت به کشور خود بازگردند و به واقع نیازمند حمایت بین‌المللی هستند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها سیستم جداگانه‌ای به نام «حمایت تکمیلی» ایجاد کرده‌اند که اصل عدم اخراج اجباری (ممنوعیت بازگرداندن اجباری فرد به موقعیت خطر) را برای این افراد اعمال می‌کند و حق اقامت و رفتاری تقریباً مشابه با پناهندگان به رسمیت شناخته‌شده را برای آنها فراهم می‌سازد.
از آنجا که حمایت تکمیلی لایه‌ای افزوده بر سیستم حمایتی است، استفاده از آن به جای وضعیت پناهندگی کامل برای کسانی که در واقع شرایط پناهندگی را دارند، مناسب نیست. به همین ترتیب، اگر با افراد دارای وضعیت حمایت تکمیلی به شکل قابل توجهی بدتر از پناهندگان به رسمیت شناخته‌شده رفتار شود، سیستم هدف خود را از دست می‌دهد.
دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه در کره و حمایت تکمیلی
ماده ۲، بند ۳ قانون پناهندگی کره، دارنده مجوز اقامت بشردوستانه را چنین تعریف می‌کند:
اتباع خارجی که شرایط شناخته شدن به عنوان پناهنده را ندارند، اما دلایل معقولی وجود دارد که باور شود در صورت بازگشت، جان، آزادی جسمی یا سایر حقوق اساسی آنها به دلیل شکنجه، رفتار یا مجازات غیرانسانی یا سایر شرایط به شدت نقض خواهد شد، و به آنها توسط وزیر دادگستری اجازه اقامت داده شده است.
بر اساس استانداردهای بین‌المللی و قوانین سایر کشورها، دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه در کره عملاً با کسانی مطابقت دارند که در جاهای دیگر واجد شرایط وضعیت حمایت تکمیلی می‌شوند. با این حال، بررسی پایشی که NHRCK در سال ۲۰۱۹ درباره شرایط زندگی دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه انجام داد نشان داد که این افراد با طیفی از مشکلات جدی عملی روبرو هستند.
مشکلات اصلی دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه
نبود گواهی رسمی
هیچ نامه تأییدیه یا گواهی جداگانه‌ای وجود ندارد که وضعیت فرد را به عنوان دارنده مجوز اقامت بشردوستانه به طور رسمی تأیید کند. وزارت دادگستری صرفاً یادداشتی درباره مجوز اقامت بشردوستانه را در نامه رد درخواست پناهندگی درج می‌کند؛ هیچ سند مستقلی صادر نمی‌شود.
وضعیت اقامتی ناپایدار (ویزای G-1)
دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه به جای یک دسته اقامت بلندمدت، در دسته ویزای G-1 (متفرقه) قرار می‌گیرند.
مشکلات اصلی ویزای G-1 به شرح زیر است.
- مدت اقامت کوتاه: هر بار اعطای مجوز حداکثر یک سال است و نیاز به درخواست تمدید سالانه دارد.
- محدودیت کار: کار به طور پیش‌فرض مجاز نیست؛ دارنده ویزا باید جداگانه از Korea Immigration Service (출입국·외국인청) مجوز «فعالیت خارج از حوزه وضعیت» دریافت کند تا بتواند کار کند.
- بار مالی: درخواست مجوز کار شامل هزینه‌ها و مخارج اداری است و انواع مشاغلی که می‌توانند مجاز شوند محدود هستند.
- تبعیض در استخدام: حتی پس از دریافت مجوز کار، بسیاری از دارندگان مجوز اقامت بشردوستانه گزارش می‌دهند که در محل کار با تبعیض روبرو می‌شوند، که تأمین معاش پایدار را دشوار می‌کند.
- نبود مسیری به سوی اقامت دائم: حتی پس از سال‌ها زندگی در کره، و حتی اگر فردی شرایطی مانند توانایی زبانی و وضعیت مالی را داشته باشد، وضعیت G-1 به شمار نمی‌آید و واجد شرایط درخواست اقامت دائم (ویزای F-5) نمی‌شود.
آنچه پس از توصیه اتفاق افتاد
در پاسخ به توصیه NHRCK در سال ۲۰۲۱، وزارت دادگستری اعلام کرد که بررسی خواهد کرد تا در غیاب دلایل روشن خلاف آن، حداکثر مدت اقامت یک ساله را به عنوان پیش‌فرض اعطا کند و امکان ایجاد دسته ویزای جدیدی که اجازه کار بدهد را بررسی خواهد کرد. با این حال، NHRCK ابراز نگرانی کرد که وزارت دادگستری هیچ برنامه‌ای برای اصلاح قانونی اساسی، مانند اصلاح قانون پناهندگی، ندارد و از آن زمان به درخواست برای چنین اصلاحی ادامه داده است.
برای به‌روزترین اطلاعات درباره وضعیت ویزا و رویه‌های مجوز کار، مستقیماً با مرکز تماس مهاجرت (1345) (Immigration Contact Center) تماس بگیرید یا به دفتر محلی Korea Immigration Service مراجعه کنید.