ဒါက ကိုရီးယားရှိ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ဒုက္ခသည်အသိုင်းအဝိုင်းဝင်များက Ministry of Justice (MOJ၊ တရားရေးဝန်ကြီးဌာန) ၏ Refugee Act (ဒုက္ခသည်ဥပဒေ) ပြင်ဆင်ချက်အဆိုပြုချက်ကို ကန့်ကွက်ဖို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ပူးတွဲကြေညာချက်တစ်ခုပါ။ ဒီကြေညာချက်က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှာ Ministry of Justice က အဆိုပြုခဲ့တဲ့ Refugee Act တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြင်ဆင်ချက်ဟာ ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို လက်တွေ့မှာ ဖျက်ဆီးပစ်ပြီး ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးတာကို ပိုမိုလွယ်ကူစေမယ်ဆိုတာကို ထောက်ပြထားပါတယ်။ ဒီဥပဒေကြမ်းကို အမျိုးသားလွှတ်တော်အနေနဲ့ ချက်ချင်းပယ်ဖျက်ပေးဖို့လည်း တောင်းဆိုထားပါတယ်။
နောက်ခံ: Ministry of Justice က Refugee Act ပြင်ဆင်ချက်ကို တင်သွင်းခြင်း
Ministry of Justice (MOJ) က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့မှာ လုံလောက်တဲ့ အများပြည်သူ ဆွေးနွေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်မရှိဘဲ Refugee Act ပြင်ဆင်ချက်မူကြမ်းကို တင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီဥပဒေကြမ်းဟာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ယီမင်ဒုက္ခသည်အများအပြား ဂျေဂျူးကျွန်းကို ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ကိုရီးယားလူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အချို့အပိုင်းတွေမှာ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ဒုက္ခသည်ဆန့်ကျင်ရေးခံစားချက်ကို အားကိုးကာ တွန်းအားပေးတွန်းတင်ခဲ့တယ်လို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နားလည်ထားကြပါတယ်။
ဒီဥပဒေကြမ်းကို ဆန့်ကျင်တဲ့အသံတွေက နေရာအတော်များများကနေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။
- အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဒုက္ခသည်အသိုင်းအဝိုင်းအဖွဲ့များ
- National Human Rights Commission of Korea (NHRCK၊ ကိုရီးယားအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်)
- United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR၊ ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး)
- ကိုရီးယားရှေ့နေများအသင်း (Korean Bar Association)
- ဒီမိုကရက်တစ်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ရှေ့နေများအဖွဲ့ (Minbyun)
ဒီလို ကျယ်ပြန့်တဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေရှိနေပါလျက်နဲ့ Ministry of Justice က ဥပဒေကြမ်းကို အတင်းအကြပ်တင်သွင်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကို ဖြတ်သန်းအတည်ဖြစ်ဖို့ တွန်းအားပေးခဲ့ပါတယ်။
အဓိကပြဿနာ: “သင့်လျော်မှုမရှိဟု ဆုံးဖြတ်ခြင်း” စနစ် (Inadmissibility Decision)
ဒီပြင်ဆင်ချက်ထဲက အရေးအကြီးဆုံးပြဋ္ဌာန်းချက်ကတော့ ဒုက္ခသည်အဖြစ် ပြန်လည်လျှောက်ထားသူများကို စိစစ်မှုတောင်မှ မရရှိအောင် ပိတ်ပင်ထားတဲ့ “သင့်လျော်မှုမရှိဟု ဆုံးဖြတ်ခြင်း” စနစ် ပါ။
ဒီစနစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ရင် အောက်ပါ ဆိုးဝါးတဲ့ အကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
- ဥပဒေအကူအညီ ဒါမှမဟုတ် စကားပြန်အကူအညီ မရရှိခဲ့လို့ ပထမအကြိမ်စိစစ်စဉ်က ကိုယ်ဟာ ဒုက္ခသည်ဖြစ်ကြောင်း ကောင်းကောင်းမပြသနိုင်ခဲ့သူတွေဟာ ဒုတိယအကြိမ် စိစစ်ခွင့်တောင်မှ မရတော့ပါ။
- ရလဒ်အနေနဲ့ တကယ်တမ်း ဒုက္ခသည်ဖြစ်နေပါလျက်နဲ့ မျှတတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို မရခဲ့သူတွေဟာ နေရင်းနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပြည်နှင်ခံရနိုင်ပါတယ်။
ကိုရီးယားရှိ ဒုက္ခသည်အဖြစ်ဆုံးဖြတ်ခြင်း၏ လက်တွေ့အခြေအနေ
အလွန်နိမ့်ကျတဲ့ အသိအမှတ်ပြုနှုန်း
ကိုရီးယားရဲ့ ဒုက္ခသည်အသိအမှတ်ပြုနှုန်းဟာ OECD အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေထဲမှာ အနိမ့်ဆုံးအဆင့်တွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။ နှစ်စဉ်အသိအမှတ်ပြုနှုန်းဟာ ၁ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၂ ရာခိုင်နှုန်းကို ရှားရှားပါးပါးမှသာ ကျော်လွန်ပြီး၊ OECD ပျမ်းမျှ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် အလွန်နိမ့်ကျနေပါတယ်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ ဒုက္ခသည်အဖြစ်လျှောက်ထားမှု ၁၁,၅၃၉ ခုရှိခဲ့ပေမယ့်၊ အသစ်အသိအမှတ်ပြုခံရတဲ့ ဒုက္ခသည်က ၁၇၅ ဦးသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ (Jipyonuri မှ အစိုးရဒုက္ခသည်စာရင်းအင်း) ဒါက OECD ပျမ်းမျှအသိအမှတ်ပြုနှုန်း ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ထက် အများကြီးနိမ့်ကျနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ (Refugee Rights Center NANCEN အစီရင်ခံစာ)
လုပ်ငန်းစဉ်တစ်လျှောက် မလုံလောက်တဲ့ ပံ့ပိုးမှု
ကိုရီးယားရှိ ဒုက္ခသည်အဖြစ်ဆုံးဖြတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်မှာ အောက်ပါ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ရှိပါတယ်။
- ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူ အများစုဟာ စိစစ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ဥပဒေအကူအညီ မရရှိကြပါ။
- စကားပြန်နှင့် ဘာသာပြန်ပံ့ပိုးမှု က မလုံလောက်တာကြောင့် လျှောက်ထားသူတွေက ကိုယ့်အခြေအနေကို ကောင်းကောင်းရှင်းပြဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။
- လျှောက်ထားသူအများအပြားဟာ မိမိလိုအပ်တဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေ စုဆောင်းတင်ပြခွင့်တောင်မှ အာမခံချက်မရရှိကြပါ။
ဒီပြဿနာတွေကို ကိုရီးယားပြည်တွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာ နှစ်ခုစလုံးမှာ အဆက်မပြတ် ထောက်ပြခဲ့ကြပါတယ်။
အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးကျင့်ထုံးများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှု
အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေက Refugee Act အသက်ဝင်ပြီးနောက်ပိုင်း အစိုးရဟာ ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်တဲ့ဘက်ထက် လျှောက်ထားခွင့်တွေကို ကန့်သတ်တဲ့ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး မူဝါဒတွေကို လည်ပတ်ခဲ့တယ်လို့ ဝေဖန်ကြပါတယ်။
- အရည်အသွေးညံ့တဲ့စိစစ်မှုကို အားပေးခြင်း: ဒုက္ခသည်အဖြစ်ဆုံးဖြတ်ခြင်းရဲ့ အရည်အသွေးကို လက်တွေ့မှာ နှိမ့်ချစေတဲ့ ညွှန်ကြားချက်များ တစ်နိုင်ငံလုံးကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေ ရှိပါတယ်။
- စိစစ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်ညစ်ပေခြင်း: မျှတပြီး ကျွမ်းကျင်စွာ ဆောင်ရွက်သင့်တဲ့ ဒုက္ခသည်အဖြစ်ဆုံးဖြတ်ခြင်းတွေ သိသိသာသာ ပျက်စီးခဲ့ ဒါမှမဟုတ် ပြုပြင်ဖန်တီးခံခဲ့ရတဲ့ ဆိုးဝါးတဲ့ဖြစ်ရပ်တွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
- ကိုယ်တိုင်ထွက်ခွာဖို့ ဖိအားပေးခြင်း: အရည်အသွေးညံ့စိစစ်မှုရဲ့ နစ်နာသူတွေကို “အလွဲသုံးစားလျှောက်ထားသူ” ဆိုပြီး တံဆိပ်ကပ်ကာ၊ သူတို့ရဲ့ နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းကို ပယ်ဖျက်ပြီး၊ နိုင်ငံကနေ ကိုယ်တိုင်ထွက်ခွာသွားဖို့ လက်တွေ့မှာ ဖိအားပေးခဲ့တယ်လို့ ဝေဖန်သူတွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။
Refugee Act ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အဘယ်ကြောင့် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသနည်း
၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ အသက်ဝင်ခဲ့စဉ်က ကိုရီးယားရဲ့ Refugee Act ကို အစိုးရနဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်က ဒုက္ခသည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ အာရှ၏ ပထမဆုံး သီးခြားရပ်တည်တဲ့ဥပဒေ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတစ်ခုအဖြစ် ဂုဏ်ယူစွာ မြှင့်တင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီပြင်ဆင်ချက်ဟာ အဲ့ဒီဥပဒေရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။ Refugee Act ဟာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတစ်ခုကနေ ပြည်နှင်ဒဏ်ဥပဒေတစ်ခုအဖြစ် ကျဆင်းသွားနိုင်တယ်လို့ ဝေဖန်သူတွေက စိုးရိမ်ကြပါတယ်။
အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ တောင်းဆိုချက်
ဒီကြေညာချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက အောက်ပါအတိုင်း တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။
- Ministry of Justice က လူမျိုးရေးခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို အားပေးတဲ့ Refugee Act ပြင်ဆင်ချက်ကို ချက်ချင်းရုပ်သိမ်းရမယ်။
- အမျိုးသားလွှတ်တော်က ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တဲ့ မူရင်း Refugee Act ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် တန်ဖိုးတွေကို ထိန်းသိမ်းရမယ်။ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတစ်ခုအနေနဲ့ Refugee Act ဟာ နောက်ကြောင်းပြန်မလှည့်သင့်ဘဲ၊ ရှေ့ဆက်တိုးတက်သင့်ပါတယ်။
- အစိုးရက မုန်းတီးမှုနဲ့ လှုံ့ဆော်မှုကို ဥပဒေပြုရေးအတွက် ကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုတာကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရမယ်။
အသုံးဝင်တဲ့ လင့်ခ်များ
- Refugee Rights Center NANCEN, ကိုရီးယားတွင် ဒုက္ခသည်များကို ပံ့ပိုးပြီး သူတို့၏အခွင့်အရေးအတွက် ထောက်ခံအားပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း
- People Power 21 (Chamyeoyondae) ရှိ မူရင်းကြေညာချက်, မူရင်းကြေညာချက်ကို ဖော်ပြထားတဲ့ စာမျက်နှာ
- UNHCR Korea, ဒုက္ခသည်များနှင့် သက်ဆိုင်တဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းအချက်အလက်နှင့် ပံ့ပိုးမှု
- Jipyonuri မှ အစိုးရဒုက္ခသည်စာရင်းအင်း, အစိုးရတရားဝင် ဒုက္ခသည်စာရင်းအင်း
- National Law Information Center, Refugee Act, လက်ရှိ Refugee Act ၏ စာသားအပြည့်အစုံ
ဒီစာရွက်စာတမ်းထဲက ကိန်းဂဏန်းတွေ (အသိအမှတ်ပြုနှုန်း၊ လျှောက်ထားမှုအရေအတွက် စသည်) ဟာ အချိန်အလိုက် ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ အသစ်ဆုံးအချက်အလက်အတွက် Immigration Contact Center (1345) ဒါမှမဟုတ် သင့်ဒေသရှိ Korea Immigration Service ရုံးမှာ စစ်ဆေးမေးမြန်းပါ။