ဒီဆောင်းပါးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ Refugee Rights Network Korea (ကိုရီးယား ဒုက္ခသည် အခွင့်အရေး ကွန်ရက်) က ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် သြဂုတ်လမှာ တာလီဘန်တွေ ကဘူးလ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန် အကျပ်အတည်းကာလအတွင်း၊ ကိုရီးယားအစိုးရက ဒေသခံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူဝန်ထမ်းများနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်များကို ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဆောင်ကြဉ်းခဲ့တဲ့ “Operation Miracle” ကို ကြိုဆိုရင်း၊ နောင်လာမယ့်အချိန်တွေမှာ ကိုရီးယားရဲ့ ဒုက္ခသည်မူဝါဒက ဘယ်လမ်းကြောင်းဆီ ဦးတည်သင့်သလဲဆိုတာကို သုံးသပ်ထားပါတယ်။


ဒုက္ခသည်ရွှေ့ပြောင်းကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းကို ကြိုဆိုခြင်း

၂၀၂၁ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့ မီဒီယာသတင်းများအရ၊ ကိုရီးယား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ကိုရီးယားအစိုးရနဲ့ ဆက်စပ်အဖွဲ့အစည်းများမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန် ဒေသခံဝန်ထမ်း ၄၀၀ ဦးခန့်နဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်များကို ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဆောင်ကြဉ်းတဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းကို လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ Refugee Rights Network Korea က ဒုက္ခသည်များရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဘဝအတွက် အတူတကွ ရပ်တည်ပေးနေကြတဲ့ ကိုရီးယား နိုင်ငံသားအားလုံးနဲ့အတူ ဒီကယ်ဆယ်ရေးကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုဆိုခဲ့ပါတယ်။

ထို့အပြင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် Provincial Reconstruction Team (PRT) ဆုတ်ခွာစဉ်က သင့်လျော်တဲ့ အစီအမံတွေ မလုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ ချို့ယွင်းချက်ကို ကျော်လွှားပြီး၊ ဒီတစ်ကြိမ်မှာ လျင်မြန်စွာ တိုက်ရိုက် ကယ်ဆယ်ရေးကို ကူညီကာ ဒီသူတွေရဲ့ ဘဝကို တာဝန်ယူခဲ့တဲ့ ကိုရီးယားအစိုးရရဲ့ တက်ကြွသော တုံ့ပြန်မှုကိုလည်း ကွန်ရက်က အပြုသဘောဆောင်စွာ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပါတယ်။


ကိုရီးယားရဲ့ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအပေါ် တာဝန်

ကိုရီးယားဟာ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ကိုရီးယားစစ်ပွဲအပြီးတွင် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ညီညွတ်မှုနဲ့ ထောက်ပံ့မှုကြောင့် ယနေ့ ရရှိထားတဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် ကိုရီးယားအစိုးရဟာ ကာလရှည်ကြာစွာ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးနယ်ပယ်မှာ တက်ကြွသော အခန်းကဏ္ဍ မထမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ဘဲ၊ ၂၁ ရာစုရဲ့ အရေးအကြီးဆုံး ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဒုက္ခသည်ပြဿနာမှာလည်း “အာရှ၏ ပထမဆုံး လွတ်လပ်သော ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း အကောင်အထည်ဖော်သည့် ဥပဒေဖြစ်တဲ့ Refugee Act (ဒုက္ခသည်ဥပဒေ) ပြဋ္ဌာန်းခြင်း” ဆိုတဲ့ အောင်မြင်မှုကို ထပ်ခါတလဲလဲ အလေးပေးပြောဆိုရုံသာ ရှိပြီး၊ လက်တွေ့မှာတော့ အခန်းကဏ္ဍ အားနည်းခဲ့ပါတယ်။

ဒီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းဟာ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေအရ တာဝန်ကို ကျော်လွန်ပြီး၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်ကစ၍ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အမေရိကန် ဦးဆောင်တဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန် စစ်ပွဲမှာ ကိုရီးယားက တပ်စေလွှတ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့တဲ့အချက်၊ ပြီးတော့ ကိုရီးယားကို ကူညီခဲ့လို့ အန္တရာယ်ထဲရောက်နေတဲ့ သူတွေကို လျစ်လျူရှုလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်အရလည်း မဖြစ်မနေ လုပ်သင့်တဲ့ အစီအမံပါ။


နောင်အနာဂတ်တွင် လိုအပ်သော အစီအမံများ

ထပ်မံ ကယ်ဆယ်ရေး ထောက်ပံ့မှု သုံးသပ်ခြင်း

ဒေသအတွင်း အခြေအနေတွေ ဆက်လက် ဆိုးရွားလာနေတဲ့အချိန်မှာ၊ ကိုရီးယားအစိုးရ ဒါမှမဟုတ် ကိုရီးယား NGO များရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းများနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး အလုပ်လုပ်ခဲ့လို့ အန္တရာယ်ထဲရောက်နေတဲ့ သူတွေ ထပ်မံ ရှိနေသလားဆိုတာ ဖော်ထုတ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ လိုအပ်ရင် ထပ်မံ ကယ်ဆယ်ရေး ထောက်ပံ့မှုကိုလည်း ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါတယ်။

ထိခိုက်လွယ်သော ဒုက္ခသည်များအပေါ် အထူး အာရုံစိုက်မှု

အာဖဂန်နစ္စတန်နဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှာ အသက်အန္တရာယ်ကို ရှောင်တိမ်းပြီး ထွက်ပြေးနေကြတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီထဲမှာ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ၊ အမျိုးသမီးများ၊ ကလေးများ၊ သတင်းသမားများ၊ LGBTQ+ လူများနဲ့ မသန်စွမ်းသူများဟာ အထူးသဖြင့် ပိုမို ထိခိုက်လွယ်တဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်။

နိုင်ငံတကာ ဖိုရမ်များတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခြင်း

ကိုရီးယားအစိုးရဟာ G7, G20 စတဲ့ နိုင်ငံတကာ ဖိုရမ်များမှာ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ပြီး၊ ယခုအထိ အားနည်းခဲ့တဲ့ ဒုက္ခသည်မူဝါဒနဲ့ စနစ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကာ၊ ဒုက္ခသည်များ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်ရေးအတွက် တက်ကြွသော သဘောထားကို ယူသင့်ပါတယ်။


ကွန်ရက်က လွှတ်တော်ထံ တောင်းဆိုခဲ့သည်များ

ဒုက္ခသည်စနစ်ကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ရာမှာ လွှတ်တော်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကလည်း အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။ Refugee Rights Network Korea က လွှတ်တော်ထံ အောက်ပါအတိုင်း တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

  • ဒုက္ခသည်စနစ် နောက်ဆုတ်ခြင်းဆီ ဦးတည်နိုင်တဲ့ အဲဒီအချိန်က အစိုးရရဲ့ Refugee Act ပြင်ဆင်ချက် အဆိုပြုလွှာ ဆွေးနွေးမှုကို ရပ်တန့်ပေးရန်
  • ဒီတစ်ကြိမ် ကိုရီးယားကို ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒုက္ခသည်များ၊ အာဖဂန်နစ္စတန်မှ မထွက်ပြေးနိုင်သေးတဲ့ ဒုက္ခသည်များ၊ ပြီးတော့ ကိုရီးယားမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ ဒုက္ခသည်များဟာ ခေတ္တခဏ လူမှုရေး အာရုံစိုက်မှုရဲ့ ပစ်မှတ်အဖြစ်သာ အသုံးချခံရခြင်း မဖြစ်စေဘဲ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု မရှိဘဲ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်စေရန် ဥပဒေပြုရေးနဲ့ မူဝါဒဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်ပေးရန်

ဒုက္ခသည်များဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အိမ်နီးချင်းများ ဖြစ်နေပြီ

ကိုရီးယားလူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဒုက္ခသည်များဟာ နိုင်ငံခြားသားများ မဟုတ်ပါ။ ယခုအထိ သူတို့ရဲ့ တည်ရှိမှုနဲ့ အသံကို လုံလောက်စွာ အသိအမှတ်မပြုခဲ့ရုံသာ ရှိပြီး၊ သူတို့ဟာ ကိုရီးယားလူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ တက်ကြွစွာ ဘဝကို ရှင်သန်နေကြတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်များ ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

Refugee Rights Network Korea က ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများကို ဒီလို တောင်းဆိုပါတယ်။ စိမ်းခြင်းကို ချထားပြီး၊ ဘဝမှာ နောက်တစ်ဖန် မရှိနိုင်တော့မယ့် ရှုပ်ထွေးမှုနဲ့ ဝေဒနာထဲမှာ မိမိတို့နိုင်ငံကို စွန့်ခွာခဲ့ရတဲ့ ဒုက္ခသည် မိသားစုများရဲ့ အနာဂတ်ကို အားပေးရင်း၊ သူတို့အတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ သူငယ်ချင်းနဲ့ အိမ်နီးချင်း ဖြစ်ပေးကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။


ထုတ်ပြန်ချက်တွင် အတူပါဝင်ခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းများ

ဒီထုတ်ပြန်ချက်ကို Refugee Rights Network Korea ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းများက အတူတကွ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ မုန်းတီးမှုနဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး ဒုက္ခသည်များ၏ လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဒီအဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ဒုက္ခသည်များရဲ့ အိမ်နီးချင်းနဲ့ သူငယ်ချင်းအဖြစ် လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံးကို အဆုံးတိုင် အတူတကွ ရှိနေမယ်ဆိုတဲ့ ဆန္ဒကို ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

အထက်ပါ လင့်ခ်အချို့ဟာ အဖွဲ့အစည်းအမည် ပြောင်းလဲခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဝက်ဘ်ဆိုက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးဆက်သွယ်ရန် အချက်အလက်များကို Refugee Rights Network Korea ၏ တရားဝင် Facebook စာမျက်နှာ တွင် စစ်ဆေးကြည့်ပါ။


အသုံးဝင်သော လင့်ခ်များ