این بیانیه اضطراری در ۱۶ اوت ۲۰۲۱ توسط شبکه حقوق پناهندگان کره (Refugee Rights Network Korea)، ائتلافی از سازمان‌های حامی پناهندگان در کره، منتشر شد. این بیانیه از دولت کره می‌خواهد که از کارمندان محلی افغانی که به عملیات‌های کره کمک کرده‌اند و اکنون در پی بازگشت طالبان به قدرت در خطر قرار گرفته‌اند، حمایت کند و فوری هر گونه اخراج اجباری اتباع افغان مقیم کره را متوقف سازد.
پیش‌زمینه
تصرف افغانستان توسط طالبان
تنها چهار ماه پس از اعلام خروج آمریکا از افغانستان در آوریل ۲۰۲۱، طالبان با سرعت شهرهای اصلی سراسر کشور را تصرف کرد. تا ۱۵ اوت ۲۰۲۱، دولت افغانستان تنها کنترل پایتخت، کابل، را در دست داشت و در میانه مذاکرات انتقال قدرت با طالبان بود. در واقع، طالبان عملاً کابل را تصرف کرده بود.
بحران انسانی
این تصرف موج عظیمی از آوارگی به راه انداخت. بر اساس اعلام کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان (UNHCR)، تنها در داخل افغانستان از اواخر ماه مه تا اوت ۲۰۲۱ حدود ۲۵۰٬۰۰۰ نفر از خانه‌هایشان آواره شدند که ۸۰ درصد آن‌ها زنان و کودکان بودند. تعداد تجمعی آوارگان از ابتدای همان سال به حدود ۴۰۰٬۰۰۰ نفر رسید و پیش از این هم تا پایان سال ۲۰۲۰ نزدیک به ۲٫۹ میلیون آواره داخلی (IDP) در افغانستان وجود داشت. UNHCR از دولت‌های جهان خواست مرزها را باز نگه دارند، دسترسی به روند درخواست پناهندگی را تضمین کنند و اصل عدم اعاده را رعایت کنند؛ یعنی هیچ‌کس را به جایی که جانش در خطر است بازنگردانند.
حضور کره در افغانستان و خطر برای کارمندان محلی
تاریخچه اعزام نیرو توسط کره
کره برای اولین بار در سال ۲۰۰۲ با یگان‌های دونگوئی و داسان نیرو به افغانستان فرستاد. از ۱۱ مه ۲۰۱۰ تا ۲۳ ژوئن ۲۰۱۴، کره همچنین یک تیم بازسازی استانی (PRT، Provincial Reconstruction Team) در استان پروان افغانستان اداره کرد و یگان اوشینو را نیز در کنار آن مستقر ساخت که از نیروی بین‌المللی کمک به امنیت (ISAF) به رهبری ناتو پشتیبانی می‌کرد.
در این دوره، دولت کره شماری از اتباع افغانستان را به‌عنوان مترجم، کادر پزشکی و کارمند اداری استخدام کرد. تعداد دقیق آن‌ها هرگز اعلام نشد.
چرا کارمندان محلی در خطر بودند
طالبان غیرنظامیان افغانی که به دولت‌های خارجی یا کشورهای اعزام‌کننده نیرو کمک کرده بودند را خائن می‌داند. بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی حقوق بشر Human Rights Watch، طالبان به‌طور رسمی انکار می‌کرد که چنین افرادی را هدف قرار می‌دهد، اما موارد تأییدشده نشان می‌داد که غیرنظامیانی که مظنون به همکاری با دولت افغانستان یا سازمان‌های خارجی بودند واقعاً دنبال می‌شدند و کشته می‌شدند. در ۱۱ اوت ۲۰۲۱، خبرگزاری یونهاپ کره جنوبی گزارش داد که صدها افغانی که برای سازمان‌های کره‌ای کار کرده بودند با التماس «طالبان دنبالم است، لطفاً کمکم کن» با دولت کره تماس می‌گیرند.
واکنش سایر کشورها و انتقادات پیشین از کره
اقدامات سایر کشورهای اعزام‌کننده نیرو
کشورهایی مثل ایالات متحده، بریتانیا، استرالیا، نیوزیلند، هلند و آلمان همگی برنامه‌های ویزای ویژه یا طرح‌های اسکان مجدد پناهندگان برای حمایت از کارمندان محلی افغانستانی خود تدارک دیده بودند.
- ایالات متحده: برنامه ویزای مهاجر ویژه (SIV، Special Immigrant Visa) ویزایی برای کارمندان افغانستانی و خانواده‌هایشان صادر کرد و به آن‌ها اجازه ورود به آمریکا داد.
- نیوزیلند: در سال ۲۰۱۳، ۳۰ مترجم افغانستانی را دعوت کرد و از اسکان آن‌ها پشتیبانی نمود.
- بریتانیا، استرالیا، آلمان، هلند: همگی رویه‌های ویژه مشابهی داشتند یا در حال آماده‌سازی آن‌ها بودند.
انتقادات پس از خروج PRT در سال ۲۰۱۴
هنگامی که کره در سال ۲۰۱۴ تیم PRT خود را خارج کرد، دولت هیچ اقدام حمایتی برای کارمندان محلی افغانستانی که استخدام کرده بود در نظر نگرفت و این مساله انتقاد گروه‌های جامعه مدنی را در آن زمان برانگیخت. بازگشت طالبان به قدرت این موضوع حل‌نشده را دوباره به کانون توجه بازگرداند.
خواسته‌های اصلی بیانیه
حمایت از کارمندان محلی (خواسته اول)
دولت کره باید فوراً مترجمان و سایر کارمندان محلی که در PRT یا سازمان‌های مرتبط خدمت کرده‌اند را همراه با خانواده‌هایشان شناسایی و پیدا کند و برای آن‌ها ویزا صادر کند تا بتوانند به کره تخلیه شوند. بیانیه خواستار رویه‌های مشخص شد، از جمله سیستمی که درخواست‌ها از طریق سفارت‌خانه‌های کره در افغانستان یا در کشورهای همسایه ارسال شود.
حمایت از افغان‌های مقیم کره (خواسته دوم)
تا زمانی که اوضاع واقعاً بهبود یابد، دولت کره باید فوراً تمام اخراج‌های اجباری اتباع افغانستانی را متوقف کند، هر کسی را که در مراکز بازداشت مهاجرت نگه داشته شده آزاد کند و مجوز اقامت آن‌ها را تمدید کند.
این خواسته بر پیشینه‌ای که خود دولت کره ایجاد کرده بود استوار بود: پس از کودتای نظامی میانمار در فوریه ۲۰۲۱، کره اخراج‌های اجباری اتباع میانمار را متوقف کرده، کسانی را که در بازداشت مهاجرت نگه داشته شده بودند آزاد کرده و مجوز اقامتشان را تمدید کرده بود.
آنچه پس از آن اتفاق افتاد
حدود ده روز پس از انتشار بیانیه، بین ۲۴ تا ۲۶ اوت ۲۰۲۱، دولت کره عملیات میراکل را اجرا کرد و سه هواپیمای ترابری نظامی به افغانستان و کشورهای همسایه فرستاد. در ۲۶ اوت ۲۰۲۱، ۳۹۰ افغانی که در سفارت کره، یک بیمارستان کره‌ای و یک مرکز آموزش حرفه‌ای کار کرده بودند، همراه با خانواده‌هایشان وارد کره شدند. دولت آن‌ها را بر اساس ماده ۱۴-۲ قانون نحوه برخورد با اتباع خارجی در کره به‌عنوان «مشارکت‌کنندگان ویژه» تعیین کرد.
اما پس از ورود، سیستم پشتیبانی از اسکان به اندازه کافی آماده نبود و گروه‌های جامعه مدنی از آن زمان به این مساله اعتراض داشته‌اند.
سازمان‌هایی که بیانیه را امضا کردند
این بیانیه به‌طور مشترک توسط ۲۹ سازمان عضو و ۴ سازمان عضو وابسته شبکه حقوق پناهندگان کره (تا ۱۴ جولای ۲۰۲۱) صادر شد.
سازمان‌های عضو (به ترتیب الفبای کره‌ای):
TFC (The First Contact for Refugee)، APIL (Advocates for Public Interest Law)، Donghaeng (همبستگی با وکلای منافع عمومی)، Public Interest Corporation Jeong، GONG-GAM Human Rights Law Foundation، Public Interest and Human Rights Center DREAM، Refuge Korea (Pinancho)، Global Hope، Refugee Rights Center Korea، Dongducheon Refugee Community، Dongjakfm، Minbyun International Solidarity Committee (Lawyers for a Democratic Society)، Law Firm Duru، Seoul OnDream Education Center، Suwon Global Dream Center، Suncheon Migrant Support Center، Friends of Asia، MAP (Migration to Asia Peace)، ECOFEMME (Cultural and Economic Community for Migrant Women)، GAMDONG (Migrant Support Public Interest Center)، Uijeongbu EXODUS، Miguide (Migrant Support Center Chingu)، Naomi (Catholic Diocese of Jeju Migration Pastoral Center)، Dongcheon Foundation، Hwawoo Public Interest Foundation، Jeju Peace and Human Rights Institute WhatZ، People’s Solidarity for Participatory Democracy (PSPD)، Paju EXODUS، Korea Migrant Human Rights Center
لینک‌های مرجع
- بیانیه People’s Solidarity for Participatory Democracy (PSPD)، «دولت کره باید تدابیری برای حمایت از پناهندگان افغانستانی اتخاذ کند» (اوت ۲۰۲۱) — https://www.peoplepower21.org/peace/1814286
- APIL، «۳۹۰ مشارکت‌کننده ویژه: راز و پیامدهای آن عنوان عجیب» — https://apil.or.kr/news/22211
- APIL، «از کارمندان محلی افغانستانی تیم PRT کره حمایت کنید» (۲۰۱۳) — https://apil.or.kr/news/2888
- Kyunghyang Shinmun، «کره پناهندگان افغانستانی که به کره کمک کردند را می‌آورد» (۲۴ اوت ۲۰۲۱) — https://www.khan.co.kr/article/202108242103005
راهنمایی برای کسانی که به کمک نیاز دارند: برای به‌روزترین و دقیق‌ترین اطلاعات درباره وضعیت ویزا، تعلیق اخراج اجباری یا نحوه درخواست پناهندگی، لطفاً مستقیماً با مرکز تماس مهاجرت (۱۳۴۵) (Immigration Contact Center) یا دفتر Korea Immigration Service (اداره مهاجرت و اتباع خارجی) محل خود تماس بگیرید.