در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۴، توان (۲۵ ساله، زن)، کارگر مهاجر ویتنامی در یک کارخانه قطعات خودرو در مجتمع صنعتی سئونگسو در دیگو، هنگامی که برای فرار از بازرسی اداره مهاجرت پنهان شده بود، از ارتفاع سقوط کرد و جان باخت. این بازرسی بخشی از عملیات مشترک اجرایی دولت بود که پیش از اجلاس سران APEC (همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه) انجام شد. گروه‌های حامی حقوق مهاجران، تشکل‌های کارگری و نهادهای جامعه مدنی در سراسر کشور با قدرت خواستار توقف فوری بازرسی‌های اجباری و پیگرد قانونی مسئولان شدند.

آنچه اتفاق افتاد

در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۴، دفتر Korea Immigration Service (سازمان مهاجرت کره) در دیگو عملیات بازرسی کارگران مهاجر فاقد مجوز اقامت را در یک کارخانه تولید قطعات خودرو در مجتمع صنعتی سئونگسو، واقع در منطقه دالسئو-گو، اجرا کرد. در جریان این عملیات، توان (۲۵ ساله، اتباع ویتنام) هنگامی که برای فرار از مأموران پنهان شده بود، از ارتفاع سه طبقه سقوط کرد و بر اثر جراحات وارده جان سپرد.

توان از دانشگاه کِیمیونگ فارغ‌التحصیل شده بود و در حال آماده شدن برای ورود به دوره کارشناسی ارشد بود. او ویزای معتبر داشت، اما این ویزا از نوع ویزای جستجوی کار (D-10) بود که اشتغال در کارخانه را مجاز نمی‌داند؛ به همین دلیل هدف بازرسی قرار گرفت.

توان تنها دو هفته بود که در آن کارخانه کار می‌کرد. او از طریق شبکه‌های اجتماعی دید که خودروهای مأموران اجرایی در حیاط کارخانه هستند و با این گمان که بازرسی هنوز ادامه دارد، نتوانست ساختمان را ترک کند. آخرین پیام‌هایی که او کمی پیش از مرگ برای یک همکار در شبکه‌های اجتماعی فرستاد این بود: «می‌ترسم» و «به سختی نفس می‌کشم.»

پیشینه: چرا این بازرسی انجام شد

این عملیات بخشی از یک بازرسی مشترک گسترده دولتی علیه مهاجران فاقد مجوز اقامت بود که در آستانه اجلاس سران APEC در گیونگجو صورت گرفت. گروه‌های جامعه مدنی دولت را محکوم کردند و پرسیدند: «آیا در یک کشور دموکراتیک که به حقوق بشر احترام می‌گذارد، قابل قبول است که دولت برای “پاکسازی” مهاجران فاقد مجوز، به بهانه APEC، بازرسی‌های مشترک اجرایی راه‌اندازی کند؟»

فاجعه‌ای که بارها تکرار می‌شود

این یک حادثه منحصربه‌فرد نبود. از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۵، دست‌کم ۳۳ کارگر مهاجر در ارتباط با عملیات اجرایی وزارت دادگستری (Ministry of Justice) جان باخته‌اند یا به شدت مجروح شده‌اند. مرگ توان ششمین مورد شناخته‌شده آسیب ناشی از بازرسی‌های اجباری در سال ۲۰۲۴ بود.

خواسته‌های جامعه مدنی

گروه‌های جامعه مدنی استدلال می‌کنند که وزارت دادگستری حتی در جریان بازرسی‌ها دستورالعمل‌های داخلی حقوق بشری خود را هم رعایت نمی‌کند. آنها می‌گویند این عملیات اقدامات ایمنی لازم در برابر سقوط که توسط همین دستورالعمل‌ها الزامی شده را رعایت نکرده و مأموران بدون کسب رضایت کارفرما وارد کارخانه شده‌اند.

این گروه‌ها همچنین این پرسش را مطرح کردند که آیا تیم‌های بازرسی آموزش مناسبی در زمینه رعایت روند قانونی، حفاظت از حقوق بشر و پیشگیری از حوادث دریافت می‌کنند یا نه، و به مواردی اشاره کردند که در آنها افراد بدون اطلاع از حقوقشان یا بررسی وضعیت ویزا بازداشت شدند.

خواسته‌های اصلی گروه‌های جامعه مدنی به شرح زیر است:

  • عذرخواهی رسمی دولت و تحقیق کامل: به رسمیت شناختن مسئولیت در قبال مرگ توان
  • پاسخگویی: مجازات مسئولان از جمله رئیس دفتر Korea Immigration Service در دیگو
  • توقف فوری بازرسی‌های اجباری: پایان دادن به روش‌های اجرایی خشونت‌آمیز
  • شفافیت: افشای کامل آنچه در جریان بازرسی آن روز اتفاق افتاد
  • راه‌های قانونی برای تنظیم وضعیت اقامت: ایجاد سازوکاری که به ساکنان بلندمدت امکان دهد وضعیت اقامت قانونی به دست آورند
  • تضمین حقوق اساسی: حفاظت از حقوق کارگری و ایمنی برای تمام کارگران مهاجر، صرف‌نظر از وضعیت ویزا

آنچه پس از آن اتفاق افتاد: به رسمیت شناخته شدن غرامت کارگری و عذرخواهی وزارت

پس از فشار مداوم خانواده توان و جامعه مدنی، وزارت دادگستری در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۴ با خانواده و کمیته واکنش اضطراری دیدار کرد، عذرخواهی رسمی نمود و متعهد شد سیاست‌های بازرسی خود را اصلاح کند. سپس در ۱۳ فوریه ۲۰۲۵، سازمان بیمه و رفاه کارگران کره (Korea Workers’ Compensation and Welfare Service) مرگ توان را به طور رسمی به عنوان حادثه کار به رسمیت شناخت. این اتفاق ۱۰۸ روز پس از مرگ او رخ داد.

با این حال، حتی پس از عذرخواهی وزارت دادگستری، هیچ تغییر مشخصی در روش‌های بازرسی اجباری تأیید نشده است.

«هیچ انسانی غیرقانونی نیست»

گروه‌های حامی حقوق مهاجران یک بار دیگر تکرار می‌کنند: هیچ انسانی غیرقانونی نیست. کرامت و ایمنی هیچ‌کس نباید به خاطر وضعیت ویزایش به خطر بیفتد. ساختن جامعه‌ای که هر مهاجری که در کره کار، تحصیل و زندگی می‌کند بتواند این کار را با امنیت انجام دهد، نیازمند فاصله گرفتن از روش‌های اجرایی خشونت‌آمیز و حرکت به سمت یک نظام مهاجرتی مبتنی بر حقوق بشر است.

پدر توان پس از از دست دادن دخترش، در مقابل دفتر ریاست جمهوری تحصن کرد و در برابر عمارت سابق کاخ سبز (Blue House)

۱۰۸ بار کُرنِش عمیق انجام داد و خواستار پایان یافتن مرگ‌هایی چون مرگ دخترش شد.

برای آنکه این آرزو به واقعیت تبدیل شود، توجه و همبستگی مداوم همه ضروری است.

منابع