در دوران همه‌گیری کووید-19 در سال 2020، دولت کره پرداخت‌هایی را برای خانواده‌های دارای کودکان پیش‌دبستانی و دبستانی در نظر گرفت. اما کودکانی که تابعیت کره‌ای نداشتند، عمدتا از این حمایت‌ها محروم ماندند. سازمان‌های مدنی و معلمان متعددی به کمیسیون ملی حقوق بشر کره (NHRCK) شکایت تقدیم کردند و این کمیسیون نتیجه گرفت که محرومیت مذکور مصداق تبعیض است و به وزارت بهداشت و رفاه توصیه کرد این سیاست را اصلاح کند. این مقاله روند رویداد، مستندات قانونی، و معنا و محدودیت‌های این توصیه را توضیح می‌دهد.

پیشینه

در سال 2020، وزارت بهداشت و رفاه و وزارت آموزش و پرورش کره سیاست‌هایی را برای حمایت مالی از خانواده‌های دارای فرزند اعلام کردند تا فشار ناشی از خلأ مراقبت و تغییر ناگهانی به آموزش از راه دور در پی کووید-19 را کاهش دهند. دو برنامه جداگانه اجرا شد:

  • برنامه ویژه حمایت از مراقبت کودکان (وزارت بهداشت و رفاه): پرداخت به خانواده‌هایی که کودکان دوره راهنمایی به پایین را نگهداری می‌کردند
  • کمک‌هزینه یادگیری از راه دور (وزارت آموزش و پرورش): حمایت از هزینه‌های آموزش آنلاین برای کودکان سن دبستان

هر دو برنامه در ابتدا کودکانی را که تابعیت کره‌ای نداشتند از دایره شمول خارج کردند. وزارت آموزش و پرورش بعدها سیاست خود را تغییر داد و کودکان خارجی را نیز مشمول کمک‌هزینه یادگیری از راه دور کرد، اما وزارت بهداشت و رفاه همچنان کودکان مهاجر را از برنامه ویژه حمایت از مراقبت کودکان حذف کرد. در نتیجه، کودکان مهاجر پیش‌دبستانی هیچ کمکی از آن برنامه دریافت نکردند.

شکایت به NHRCK و توصیه‌های آن

سازمان‌ها و افراد متعددی که با محرومیت کودکان مهاجر مخالف بودند، به کمیسیون ملی حقوق بشر کره (NHRCK) شکایت تقدیم کردند (شماره پرونده‌ها: 20진정0685301 و موارد مرتبط). معلمانی که پیامدهای این سیاست را در کلاس درس خود مستقیما دیده بودند نیز در شکایت‌ها شرکت کردند.

پس از بررسی پرونده‌ها، NHRCK تشخیص داد که سیاست وزارت بهداشت و رفاه در محروم کردن کودکان مهاجر تبعیض‌آمیز است و به وزارتخانه توصیه کرد رویکرد خود را در حمایت از مراقبت کودکان مهاجر پیش‌دبستانی و خانواده‌هایشان اصلاح کند.

چرا این رفتار تبعیض محسوب می‌شود

بار یکسان در دوران همه‌گیری

فاصله‌گذاری اجتماعی، اجبار به ماسک زدن، و تعطیلی مراکز نگهداری کودکان به طور یکسان برای خانواده‌های مهاجر هم اعمال شد. وقتی همه ملزم به رعایت قوانین یکسان هستند، محروم کردن تنها کودکان مهاجر از حمایت‌هایی که این سختی‌ها را کاهش می‌دهد، تبعیضی خودسرانه است.

فشار بر خانواده‌های مهاجر ممکن است بیشتر بوده باشد

بسیاری از والدین مهاجر در مشاغل تولیدی یا مشابه کار می‌کنند که امکان دورکاری ندارند. موانع زبانی اغلب به این معناست که نمی‌توانند به راحتی در درس‌های آنلاین به فرزندانشان کمک کنند. دسترسی آن‌ها به شبکه‌های پشتیبانی اجتماعی هم محدودتر است. به همین دلایل، اختلال آموزشی ناشی از کووید-19 می‌توانست برای کودکان مهاجر به مراتب شدیدتر از همتایان کره‌ای‌شان باشد.

پیامی آسیب‌رسان برای کودکانی که هنوز در حال شکل‌گیری هویت خود هستند

محروم شدن از برنامه حمایتی صرفا یک مسئله اداری نیست. برای کودک خردسالی که هنوز در حال شکل گرفتن هویت خویش است، این پیام ضمنی که «تو حق نداری همان حمایتی را که کودکان دیگر دریافت می‌کنند داشته باشی» می‌تواند آسیب واقعی به رشد و سلامت او وارد کند.

قوانین و استانداردهای بین‌المللی حامی کودکان مهاجر

مستندات متعددی در سطح داخلی و بین‌المللی وجود دارند که شمول کودکان مهاجر در برنامه‌های حمایتی را ضروری می‌دانند.

مستندمحتوای اصلی
اعلامیه جهانی حقوق بشرهر کسی حق دارد بدون تبعیض بر اساس نژاد، منشا ملی یا موقعیت اجتماعی از آموزش بهره‌مند شود.
میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR)آموزش باید برای همه کودکان بدون تبعیض در دسترس باشد. کره این میثاق را تصویب کرده است.
کنوانسیون حقوق کودک سازمان مللاین معاهده که کره آن را تصویب کرده، حفاظت از حقوق همه کودکان را صرف نظر از تابعیت آن‌ها الزامی می‌داند.
قانون رفاه کودک (کره)تکلیفی بر دولت قرار می‌دهد مبنی بر تضمین رفاه همه کودکان حاضر در کره، بدون توجه به تابعیتشان.

الگوی گسترده‌تر تبعیض علیه مهاجران در دوران کووید-19

محرومیت کودکان مهاجر از حمایت مراقبتی یکی از چند رویداد بود که در آن مهاجران در دوران همه‌گیری با رفتار تبعیض‌آمیز روبرو شدند. سایر مشکلاتی که در این دوره پدیدار شدند عبارتند از:

  • تامین ماسک: در مراحل اولیه توزیع دولتی ماسک، اتباع خارجی با الزامات متفاوتی برای خرید روبرو بودند و اغلب در تهیه ماسک با مشکل مواجه می‌شدند.
  • کمک‌های اضطراری: اتباع خارجی بدون تابعیت کره‌ای به طور اصولی از دور اول پرداخت‌های کلی اضطراری حذف شدند.
  • آزمایش اجباری انبوه کووید-19 از کارگران مهاجر: در برخی مناطق، دستورالعمل‌های بهداشت عمومی کارگران مهاجر خارجی را ملزم به انجام آزمایش جمعی کووید-19 می‌کرد که موجی از بحث‌ها درباره رفتار تبعیض‌آمیز برانگیخت.

معنا و محدودیت‌های این توصیه

این توصیه NHRCK گامی معنادار به جلو است: به طور مشخص وضعیت آسیب‌پذیر کودکان مهاجر و خانواده‌هایشان را مطرح کرد و از دولت خواست سیاست خود را اصلاح کند.

با این حال دلایلی وجود دارند که آرزو می‌کنیم این توصیه فراتر می‌رفت. NHRCK از صدور یافته قوی‌تری که محروم کردن کودکان مهاجر از پرداخت‌های اضطراری را ذاتا تبعیض‌آمیز و ناقض حقوق بنیادینی همچون حق آموزش بداند، خودداری کرد. در گذشته، NHRCK توصیه‌های اصلاحی کامل در برابر سیاست‌های تبعیض‌آمیز پرداخت کمک‌های اضطراری توسط دولت‌های محلی صادر کرده، اما نسبت به سیاست دولت مرکزی رویکردی محتاط‌تر داشته است. امیدواریم NHRCK در آینده فعال‌تر برای حمایت از حقوق مهاجران و کودکان مهاجر صدایش را بلند کند.

برای اطلاعات بیشتر

سیاست‌ها و برنامه‌های حمایتی مربوط به کودکان مهاجر ممکن است در هر زمان تغییر کنند. برای جدیدترین جزئیات درباره شرایط و حمایت‌های موجود، با مرکز تماس اداره مهاجرت (1345) یا دفتر Korea Immigration Service (اداره مهاجرت و اتباع خارجی کره) در منطقه خود تماس بگیرید.

پیوندهای مفید