ကိုရီးယားတွင် နေမကောင်းသည့်အခါ ဆေးကုသစရိတ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို များစွာ လျှော့ချပေးသော နိုင်ငံတော် ကျန်းမာရေး အာမခံ (National Health Insurance) စနစ်ရှိပါသည်။ နိုင်ငံခြားသားများနှင့် ဒုက္ခသည်များသည်လည်း သတ်မှတ်ချက်များ ပြည့်မီပါက မဖြစ်မနေ ဝင်ရောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အာမခံ ရှိပါက ကုသစရိတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုသာ ပေးချေ၍ ကုသမှု ခံယူနိုင်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် မည်သူက မည်သို့ ဝင်ရောက်ရမည်၊ အာမခံကြေးကို မည်သို့ သတ်မှတ်သည်၊ ဆေးရုံကို မည်သို့ အသုံးပြုရမည်နှင့် အာမခံကြေး ပေးချေရန် ခက်ခဲသည့်အခါ မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်ဆိုသည်ကို တစ်ဆင့်ချင်း ရှင်းပြထားပါသည်။
မည်သူက ဝင်ရောက်ရသနည်း။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှစ၍ နိုင်ငံခြားသား မှတ်ပုံတင်ပြီး ကိုရီးယားတွင် ၆ လ နှင့်အထက် နေထိုင်သော နိုင်ငံခြားသားများသည် နိုင်ငံတော် ကျန်းမာရေး အာမခံတွင် မဖြစ်မနေ ဝင်ရောက်ရပါသည်။ ယခင်က ဝင်ရောက်ခြင်းကို ရွေးချယ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါ သတ်မှတ်ချက် ပြည့်မီပါက မည်သူမဆို အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်ပြီးဖြစ်ပါသည်။
ဝင်ရောက်ချိန်သည် ကိုရီးယားသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည့်အချိန်ပေါ် မူတည်၍ အနည်းငယ် ကွဲပြားပါသည်။
- ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နှင့် နောက်ပိုင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သော နိုင်ငံခြားသားများ သည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည့်နေ့မှ ၆ လ ကြာပြီးမှသာ ဒေသခံ ဝင်ရောက်သူ (지역가입자) အဖြစ် ဝင်ရောက်နိုင်ပါသည်။
- ပညာတော်သင် (D-2) သို့မဟုတ် မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း တက်နေသော နိုင်ငံခြားသား ကျောင်းသား (D-4) ကဲ့သို့သော အချို့ နေထိုင်ခွင့်အမျိုးအစားများသည် ဝင်ရောက်သည့်နေ့ (ပထမဆုံး ဝင်ရောက်ချိန်တွင် နိုင်ငံခြားသား မှတ်ပုံတင်သည့်နေ့) တွင် ချက်ချင်း အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်ပြီး ဖြစ်ပါသည်။
- ကုမ္ပဏီတွင် အလုပ်လုပ်နေပါက ၆ လ သတ်မှတ်ချက်နှင့် မဆိုင်ဘဲ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည့် ကုမ္ပဏီမှတစ်ဆင့် အလုပ်ခွင် ဝင်ရောက်သူ (직장가입자) အဖြစ် ဝင်ရောက်ရပါသည်။
ကျန်းမာရေး အာမခံသည် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက သတ်မှတ်ချက် ပြည့်မီသော မိသားစုဝင်များကိုပါ အကာအကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ဇနီးခင်ပွန်း သို့မဟုတ် သားသမီးကဲ့သို့ စားဝတ်နေရေး အတူတကွ နေထိုင်သော မိသားစုဝင်များကို မှီခိုသူ (피부양자) အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ပါက သီးခြား အာမခံကြေး မပေးဘဲ တူညီသော အကာအကွယ်ကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုနှင့် အတူနေထိုင်ပါက မှီခိုသူအဖြစ် မှတ်ပုံတင်နိုင်မနိုင် ကျန်းမာရေး အာမခံ ဝန်ဆောင်မှု (NHIS) သို့ မေးမြန်းကြည့်ပါ။
အာမခံကြေးကို မည်သို့ သတ်မှတ်သနည်း။
အလုပ်ခွင် ဝင်ရောက်သူ များ၏ အာမခံကြေးကို လစဉ်လစာ (သတ်မှတ် လစဉ်ဝင်ငွေ) အပေါ် အခြေခံ၍ သတ်မှတ်ပြီး၊ ကုမ္ပဏီနှင့် မိမိကိုယ်တိုင် တစ်ဝက်စီ တာဝန်ယူပါသည်။ လစာမှ အလိုအလျောက် နုတ်ယူသဖြင့် သီးခြား ပေးချေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စီမံရန် မလိုသလောက် ဖြစ်ပါသည်။
ဒေသခံ ဝင်ရောက်သူ များ၏ အာမခံကြေးကို ဝင်ငွေနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု အပေါ် အခြေခံ၍ သတ်မှတ်ပြီး၊ လစဉ် မိမိကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် ပေးချေရပါသည်။ သို့သော် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် ပိုင်ဆိုင်မှုကို စိစစ်ရန် ခက်ခဲသော နိုင်ငံခြားသားများ၏ အတွက်မူ၊ ယခင်နှစ် ဒေသခံ ဝင်ရောက်သူ တစ်အိမ်ထောင်စုလျှင် ပျမ်းမျှ အာမခံကြေး ကို စံအဖြစ် ထား၍ ကောက်ခံသည့် ကိစ္စများ များပါသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဝင်ငွေ စာရင်းအချက်အလက် မလုံလောက်လို့ဆို၍ အာမခံကြေးကို ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ပျမ်းမျှ အဆင့်ရှိ အာမခံကြေး ကောက်ခံမည်ဆိုသည်ကို ကြိုတင် သိထားပါက ကောင်းပါသည်။
တိကျသော ပမာဏနှင့် တွက်ချက်သည့် စံများသည် တစ်ဦးချင်း၏ အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသဖြင့်၊ ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ပေးချေခြင်း မပြုလုပ်မီ ကျန်းမာရေး အာမခံ ဝန်ဆောင်မှု တွင် စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် ဖောက်သည် ဝန်ဆောင်မှု စင်တာ 1577-1000 (နိုင်ငံခြားဘာသာ အကြံဉာဏ် ရနိုင်) သို့ ဆက်သွယ်ရန် အကြံပြုပါသည်။
အာမခံကြေး ပေးချေရန် ခက်ခဲသည့်အခါ
အခြေအနေ မပြေလည်သဖြင့် အာမခံကြေးကို တစ်ပြိုင်နက် ပေးချေရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ ထိုအခါ အရေးကြီးဆုံးမှာ ရွှေ့ဆိုင်းမနေဘဲ ကြိုတင် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဆေးရုံကို မည်သို့ အသုံးပြုရသနည်း။
- ကျန်းမာရေး အာမခံ ရှိပါက ဆေးခန်း၊ ဆေးရုံများတွင် ကုသမှု ခံယူသည့်အခါ ကုသစရိတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း (ကိုယ်တိုင်ပေးချေငွေ) ကိုသာ ပေးချေရပါသည်။ ကျန်ကို ကျန်းမာရေး အာမခံက တာဝန်ယူသဖြင့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး များစွာ လျော့ကျသွားပါသည်။
- အအေးမိခြင်း၊ ပေါ့ပါးသော နာကျင်မှု စသည့် အပေါ့စား လက္ခဏာများအတွက် ဦးစွာ ရပ်ကွက် ဆေးခန်း ကို အသုံးပြုခြင်းက ကောင်းပါသည်။ ကုသမှု မြန်ဆန်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်လည်း သက်သာပါသည်။
- ရောဂါ ကြီးလေးခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးမှု လိုအပ်ပါက ယေဘုယျ ဆေးရုံ ကို အသုံးပြုပါ။ ရပ်ကွက် ဆေးခန်းမှ ရရှိသော ကုသမှု လွှဲပြောင်းညွှန်းချက်စာ ရှိပါက ပိုမို လွယ်ကူစွာ ကုသမှု ခံယူနိုင်ပါသည်။
- ကုသမှု ခံယူပြီးနောက် ရရှိသော ဆေးညွှန်းစာ ကို ဆေးဆိုင်သို့ ယူသွားပါက ဆေးဝါး ရရှိနိုင်ပါသည်။
- အရေးပေါ် အခြေအနေကို 119 (လူနာတင်ယာဉ်၊ မီးသတ်) သို့ ဆက်သွယ်ပါ။ ကိုရီးယားဘာသာ ခက်ခဲသော်လည်း စကားပြန် ချိတ်ဆက်ပေးသည့် အကူအညီ ရရှိနိုင်ပါသည်။
ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်းကိုလည်း ကျန်းမာရေး အာမခံဖြင့် ထောက်ပံ့ရရှိနိုင်ပါသည်။ အရွယ်ရောက်သူများအတွက် အရွယ်ရောက်သူ ကာကွယ်ဆေး လမ်းညွှန် ကို ကြည့်ပါ။ သားသမီး ရှိပါက ကလေး ကာကွယ်ဆေး လမ်းညွှန် နှင့် နို့စို့ကလေး ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု လမ်းညွှန် ကို ကြည့်ရှုပါ။
အာမခံ မရှိ သို့မဟုတ် ဝင်ရောက်ခြင်း မပြုရသေးပါက
ဝင်ရောက်ခြင်း မပြုရသေး သို့မဟုတ် အာမခံ မရှိသဖြင့် ဆေးကုသစရိတ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်နေပါက၊ အခမဲ့ သို့မဟုတ် ကုန်ကျစရိတ်နည်းသော ဆေးဝါးကုသမှု ပေးသော နေရာများ၏ အကူအညီ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ရွှေ့ပြောင်းသူများနှင့် ဒုက္ခသည်များအတွက် ဆေးခန်းများ ဒေသအသီးသီးတွင် ရှိသဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းသူ၊ ဒုက္ခသည် အခမဲ့ ဆေးခန်း လမ်းညွှန် ကို ကြည့်ရှုပါ။
ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူ (G-1 ဗီဇာ ကိုင်ဆောင်သူ) များ၏ ကျန်းမာရေး အာမခံ ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ဆေးဝါး ထောက်ပံ့မှုသည် တစ်ဦးချင်း အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားပါသည်။ ဝင်ရောက်နိုင်မနိုင်၊ မည်သည့် ဆေးဝါး ထောက်ပံ့မှု ရရှိနိုင်သည်ကို နိုင်ငံခြားသား ဆက်သွယ်ရေး စင်တာ 1345 သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည် ထောက်ပံ့ရေး အဖွဲ့အစည်းသို့ စစ်ဆေးပါ။
ခန္ဓာကိုယ်သာမက စိတ်ဓာတ် ပင်ပန်းသည့်အခါတွင်လည်း အကူအညီ ရရှိနိုင်ပါသည်။ အကြံဉာဏ် ပေးခြင်း ထောက်ပံ့မှုကို ဒုက္ခသည်များအတွက် စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်ပေး ထောက်ပံ့မှု တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
Q. ဝင်ရောက်ရန် လျှောက်ထားမှုကို သီးခြား ပြုလုပ်ရပါသလား။ သတ်မှတ်ချက် ပြည့်မီပါက အများစုမှာ အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် မိသားစုကို မှီခိုသူအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခြင်း သို့မဟုတ် နေရပ်လိပ်စာ၊ နေထိုင်ခွင့် အရည်အချင်း ပြောင်းလဲသည့်အခါ NHIS သို့ အကြောင်းကြားရမည်ဖြစ်သဖြင့် 1577-1000 သို့ စစ်ဆေးပါ။
Q. ကျန်းမာရေး အာမခံကတ်နှင့် အသိပေးစာများ ကိုရီးယားဘာသာဖြင့်သာ လာသဖြင့် နားလည်ရန် ခက်ခဲပါသည်။ ကျန်းမာရေး အာမခံ ဝန်ဆောင်မှု ဖောက်သည် စင်တာ 1577-1000 တွင် နိုင်ငံခြားဘာသာ အကြံဉာဏ် ရရှိနိုင်ပါသည်။ မည်သည်ကို ပေးချေရမည်၊ မည်မျှ မည်သည့်အချိန်အထိ ပေးချေရမည်ကို ဖုန်းဖြင့် မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။
Q. အာမခံကြေး များလွန်းသည်ဟု ထင်ပါသည်။ ဝင်ငွေ၊ ပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်းအချက်အလက် မလုံလောက်ပါက ပျမ်းမျှ အာမခံကြေး ကောက်ခံနိုင်ပါသည်။ အမှန်တကယ် ဝင်ငွေ ပိုနည်းပါက သက်ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများ တင်ပြ၍ အာမခံကြေးကို ပြန်လည် တွက်ချက်ခိုင်းနိုင်သဖြင့် NHIS သို့ မေးမြန်းပါ။
Q. ကိုရီးယားကို ခေတ္တ စွန့်ခွာနေသော်လည်း အာမခံကြေး ပေးချေရပါသလား။ ပြည်ပထွက်ခွာသည့်ကာလ စသည့် အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ ကာလရှည် ပြည်ပ ထွက်ခွာရန် စီစဉ်ထားပါက ကြိုတင်၍ 1577-1000 သို့ အကြောင်းကြားပြီး ဆောင်ရွက်မည့် နည်းလမ်းကို စစ်ဆေးခြင်းက ကောင်းပါသည်။
စနစ်နှင့် အာမခံကြေး စံများသည် ပြောင်းလဲနိုင်သဖြင့်၊ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ပေးချေခြင်း မပြုလုပ်မီ ကျန်းမာရေး အာမခံ ဝန်ဆောင်မှု 1577-1000 တွင် နောက်ဆုံး အချက်အလက်ကို စစ်ဆေးပါ။