ကိုရိုနာ ဘလူး ခံစားနေရသော ဒုက္ခသည်နှင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအတွက် စိတ်ကျန်းမာရေး အကြံပေးဆွေးနွေးမှုနှင့် ကျန်းမာရေးအာမခံ လမ်းညွှန် ဟောင်း

ကိုရိုနာ ဘလူး (Corona Blue) ဆိုသည်မှာ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လူမှုအကွာအဝေးထားခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုကန့်သတ်ခြင်း၊ မရေရာသော အနာဂတ်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းတို့ စုပုံလာပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ဓာတ်ကျမှုနှင့် အားလျော့ထိုင်းမှိုင်းမှုကို ဆိုလိုပါသည်။ ၎င်းသည် “ကိုရိုနာ (Corona)” နှင့် “ဝမ်းနည်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသော အပြာရောင် (Blue)” တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပါသည်။ ဒုက္ခသည် သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဖြစ်ပါက အစိမ်းသစ်ဆန်သော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မတည်မြဲသော နေထိုင်ခွင့်အခြေအနေတို့ ထပ်ဆင့်ကြုံတွေ့ရသဖြင့် ပိုမိုခက်ခဲသည်ဟု ခံစားရနိုင်ပါသည်။ အောက်ဖော်ပြပါတို့မှာ လူအများက အမှန်တကယ် မေးမြန်းခဲ့သော မေးခွန်းများနှင့် ၎င်းတို့အတွက် အဖြေများ ဖြစ်ပါသည်။

ကျန်းမာရေးအာမခံ နှင့် ဆေးကုသစရိတ်

ကိုရိုနာ ဘလူး ကုသမှုကို နိုင်ငံတော် ကျန်းမာရေးအာမခံဖြင့် အာမခံပေးပါသလား။

ဟုတ်ကဲ့၊ စိုးရိမ်စရာ မလိုပါ။ ကိုရိုနာ ဘလူးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း လက္ခဏာများဖြင့် စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးပညာဌာန (စိတ်ရောဂါဌာန) သို့မဟုတ် အာရုံကြောစိတ်ရောဂါဌာနသို့ သွားရောက်ကုသမှု ခံယူပါက နိုင်ငံတော် ကျန်းမာရေးအာမခံ သက်ဆိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်က ရောဂါအဖြေချမှတ်ပြီး ကုသမှုအစီအစဉ် ရေးဆွဲပေးပါက အကြံပေးဆွေးနွေးကုသမှု (စိတ်ကုထုံး) နှင့် ဆေးဝါးကုသမှု နှစ်မျိုးစလုံး ကျန်းမာရေးအာမခံ အကျိုးခံစားခွင့် ရရှိနိုင်ပါသည်။

• စိတ်ကျန်းမာရေးဖူလုံရေးဌာန၏ အခမဲ့ အကြံပေးဆွေးနွေးမှု: ဒေသတိုင်းတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးဖူလုံရေးဌာန ရှိသဖြင့် ပေါ့ပါးစွာ အကြံပေးဆွေးနွေးမှုသာ ခံယူလိုပါက အခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ နေထိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင် သို့မဟုတ် နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ တံခါးခေါက်ကြည့်ပါ။
• စိတ်ကျန်းမာရေး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံပေးဆွေးနွေးမှု ဘောက်ချာ: ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်အထိ (ဘတ်ဂျက် ကုန်ဆုံးပါက စောစီးစွာ ပိတ်နိုင်) စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း စသော စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲရှိသူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ ကျွမ်းကျင်သူ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံပေးဆွေးနွေးမှုဝန်ဆောင်မှုကို စုစုပေါင်း ၈ ကြိမ် (တစ်ကြိမ်လျှင် ၅၀ မိနစ်) ထောက်ပံ့ပေးပါသည်။ နေထိုင်ရာဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဖူလုံရေးဌာန (ရပ်ကွက်ရုံး) သို့ သွားရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် Bokjiro (www.bokjiro.go.kr) တွင် အွန်လိုင်းမှ လျှောက်ထားနိုင်ပါသည် (အွန်လိုင်းလျှောက်ထားမှုသည် အသက် ၁၉ နှစ်ပြည့်ပြီးသူ ကိုယ်တိုင်သာ ဖြစ်နိုင်ပါသည်)။ အသေးစိတ်ကို ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘောက်ချာစီမံချက် တရားဝင်အသိပေးချက် တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။

စိုးရိမ်ပူပန်ရောဂါ သို့မဟုတ် စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါ၏ လက္ခဏာများကို ပိုမိုတိကျစွာ သိလိုသူများသည် စိုးရိမ်ပူပန်ရောဂါ လက္ခဏာနှင့် ကုသမှု၊ နိုင်ငံခြားသားများအတွက် စိတ်ကျန်းမာရေး အကြံပေးဆွေးနွေးမှု လမ်းညွှန် ကို ကိုးကားကြည့်ပါ။

ကျန်းမာရေးအာမခံ ဝင်ထားခြင်း ရှိမရှိနှင့် ကိုယ်တိုင်ကျခံရမည့်ငွေသည် တစ်ဦးချင်းအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်သဖြင့် လျှောက်ထားမီ 1345 (နိုင်ငံခြားသား ဝန်ဆောင်မှုဌာန၊ ဘာသာစကားများစွာဖြင့် ဝန်ဆောင်ပေးနိုင်) သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လဝက ရုံးတွင် နောက်ဆုံးရအချက်အလက်ကို စစ်ဆေးပါ။

သားသမီး၏ စိတ်ကျန်းမာရေး

အိမ်တွင်သာ နေထိုင်နေရသော ကလေး၏ စိတ်ဓာတ်ကျမှုကို မည်သို့ လျှော့ချပေးနိုင်မလဲ။

ကလေးများသည်လည်း လူကြီးများနှင့် မလျော့သလောက် ကိုရိုနာ ဘလူးကို ခံစားရပါသည်။ သူငယ်ချင်းများနှင့် မတွေ့နိုင်ခြင်း၊ ကျောင်းမသွားနိုင်ခြင်း၊ ပြင်ပလှုပ်ရှားမှု လျော့နည်းသွားခြင်းတို့ကြောင့် စိတ်တင်းကြပ်မှုနှင့် အထီးကျန်မှု စုပုံလာတတ်ပါသည်။ အောက်ပါနည်းလမ်းများက အထောက်အကူဖြစ်ပါသည်။

• ပုံမှန် နေ့စဉ်အလုပ်တာဝန်များ ဖန်တီးပေးခြင်း: အိပ်ရာထ၊ အစားအသောက်၊ စာသင်/ကစားချိန်၊ အိပ်ချိန်တို့ကို ပုံမှန်ထိန်းသိမ်းပါက ကလေး၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်မှုအတွက် များစွာ အထောက်အကူဖြစ်ပါသည်။
• ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားသည့်အချိန် ထည့်သွင်းခြင်း: အိမ်တွင်းတွင်ပင် ကြွက်သားဆန့်လေ့ကျင့်ခန်း၊ အကများ၊ ရိုးရှင်းသော ကိုယ်ကာယလေ့ကျင့်ခန်းများကို အတူလုပ်ကြည့်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုသည် စိတ်ခံစားမှုကို ကောင်းမွန်စေသော ဟော်မုန်းများ ထွက်ရှိစေပါသည်။
• မျက်နှာပြင်ကြည့်ရှုချိန် ထိန်းချုပ်ခြင်း: စမတ်ဖုန်း/တီဗီကြည့်ချိန် အလွန်ကြာပါက အိပ်စက်ခြင်းနှင့် စိတ်ခံစားမှုကို ဆိုးကျိုးဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ တစ်နေ့လျှင် ၁~၂ နာရီအတွင်း ထိန်းချုပ်ပြီး ၎င်းအစား ပန်းချီဆွဲခြင်း၊ စာဖတ်ခြင်း၊ ဟင်းချက်ခြင်း စသည်ဖြင့် အခြားလှုပ်ရှားမှုများကို အတူ ပျော်ရွှင်စွာ လုပ်ကြည့်ပါ။
• စိတ်ခံစားမှုကို စကားဖြင့် ဖော်ပြခိုင်းခြင်း: “ဒီနေ့ ဘယ်လိုခံစားနေရလဲ” ဟု နေ့စဉ်မေးပြီး ကလေး၏ စကားကို အကဲဖြတ်ခြင်းမရှိဘဲ နားထောင်ပေးပါ။ ကလေးသည် မိမိ၏ စိတ်ခံစားမှုကို နားလည်ခံရသည်ဟု ခံစားရခြင်းမှ တည်ငြိမ်မှုကို ရှာတွေ့ပါသည်။
• အွန်လိုင်းမှ သူငယ်ချင်းများနှင့် ဆက်သွယ်ပေးခြင်း: ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှု သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းကစားနည်းများမှတစ်ဆင့် သူငယ်ချင်းများနှင့် ဆက်လက်ဆက်ဆံနိုင်ရန် ကူညီပေးပါ။
• မိဘကိုယ်တိုင်၏ စိတ်ကို ဦးစွာ ဂရုစိုက်ခြင်း: ကလေးသည် မိဘ၏ စိတ်ခံစားမှုအခြေအနေကို ထိရှလွယ်စွာ ခံစားတတ်ပါသည်။ မိဘက ဦးစွာ မိမိ၏စိတ်ကို ဂရုစိုက်ခြင်းသည် ကလေးအတွက်လည်း အကောင်းဆုံး ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်လာပါသည်။

အိပ်စက်ခြင်းပြဿနာ တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်လာပါက အိပ်စက်ခြင်းချို့ယွင်းမှု အကြောင်းရင်းနှင့် ကာကွယ်နည်း၊ ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဆေးရုံ လမ်းညွှန် ကိုလည်း တွဲဖက်ကြည့်ရှုပါက ကောင်းပါသည်။

သတ်သေလိုသော တွန်းအားနှင့် အကျပ်အတည်းအခြေအနေ

သတ်သေချင်သည်ဟု စိတ်ကူးပေါ်လာပါက မည်သို့ လုပ်ဆောင်ရမလဲ။

ယခု ဤစိတ်ကူးပေါ်လာပါက ဦးစွာ ဤအချက်ကို သေချာ မှတ်သားပေးပါ။ ထိုသို့ စိတ်ကူးပေါ်လာခြင်းသည် သင် အားနည်းသောကြောင့် မဟုတ်ပါ။ ပြင်းထန်သော ဝေဒနာ စုပုံလာသည့် ရလဒ်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဦးတည်း မချည်းကပ်နေဘဲ ရနိုင်ပါသည်။

ချက်ချင်း ဆက်သွယ်နိုင်သော နေရာများ:

သတ်သေလိုသော တွန်းအားကို ဆေးပညာအရ ကုသနိုင်ပါသလား။

ဟုတ်ကဲ့၊ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သတ်သေလိုသော တွန်းအားသည် အများအားဖြင့် ကုသနိုင်သော စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ (စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါ၊ စိုးရိမ်ပူပန်ရောဂါ စသည်) နှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။ ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်နှင့် အကြံပေးဆွေးနွေးမှုမှတစ်ဆင့် ဆေးဝါးကုသမှု (စိတ်ဓာတ်ကျဆေး စသည်) နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုသမှု (သိမြင်မှုအပြုအမူ ကုထုံး စသည်) ကို တွဲဖက်လုပ်ဆောင်ပါက လက္ခဏာများ များစွာ ပိုကောင်းလာနိုင်ပါသည်။ ရဲစွမ်းသတ္တိ မွေးပြီး ဆေးရုံ သို့မဟုတ် အကြံပေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့အစည်းသို့ ဆက်သွယ်ကြည့်ပါ။

သတ်သေမှုသို့ ဦးတည်စေသော စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါကို မည်သို့ ကျော်လွှားနိုင်မလဲ။

စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါသည် စိတ်ဆန္ဒ သို့မဟုတ် စိတ်နေသဘောထားသက်သက်ဖြင့် ကျော်လွှားရန် ခက်ခဲသော ရောဂါဖြစ်ပါသည်။ အောက်ပါ အဆင့်များကို ကိုးကားပါ။

1. ကျွမ်းကျင်သူထံ အကူအညီတောင်းခြင်း: စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးပညာဌာနသို့ သွားရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ကျန်းမာရေးဖူလုံရေးဌာန ၏ အခမဲ့ အကြံပေးဆွေးနွေးမှုကို အသုံးပြုကြည့်ပါ။
2. ကုသမှုကို မှန်မှန် ခံယူခြင်း: ဆေး သို့မဟုတ် အကြံပေးဆွေးနွေးကုသမှုသည် တိုတောင်းသောအချိန်အတွင်း အကျိုးသက်ရောက်မှု မပေါ်ပေါက်နိုင်ပါ။ မရပ်တန့်ဘဲ မှန်မှန်ခံယူခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။
3. ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြောပြခြင်း: ယုံကြည်ရသော မိသားစု၊ သူငယ်ချင်း၊ ဘာသာရေးအသိုက်အဝန်း၊ တိုင်းပြည်တူ ရွှေ့ပြောင်းသူ အသိုက်အဝန်းတို့ကို လက်ရှိအခြေအနေကို ပြောပြပြီး အကူအညီတောင်းပါ။
4. တစ်ဦးတည်းနေသည့်အချိန် လျှော့ချခြင်း: စိတ်ဓာတ်ကျနေချိန်တွင် တစ်ဦးတည်း အခန်းထဲနေပါက အတွေးများ ပိုနက်နဲသွားနိုင်ပါသည်။ လူများနှင့် အတူနေသည့်အချိန်ကို တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်ကြည့်ပါ။
5. သေးငယ်သော ပန်းတိုင်များ ချမှတ်ခြင်း: နေ့စဉ် ၁၀ မိနစ်လမ်းလျှောက်၊ ရေတစ်ခွက်သောက် ကဲ့သို့သော အလွန်သေးငယ်သော ပန်းတိုင်များမှ စတင်နိုင်ပါသည်။

အကူအညီ ရယူနိုင်သော နေရာများ

• အာရှငြိမ်းချမ်းရေးသို့ ဦးတည်သော ရွှေ့ပြောင်းမှု (MAP, Migration to Asia Peace): ဒုက္ခသည်နှင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအတွက် စိတ်ကျန်းမာရေး ထောက်ပံ့မှုနှင့် သတင်းဝန်ဆောင်မှုကို ပေးအပ်ပါသည်။
• စိတ်ကျန်းမာရေး အကျပ်အတည်း အကြံပေးဆွေးနွေးဖုန်း: 1577-0199 (၂၄ နာရီ)
• သတ်သေမှု ကာကွယ်ရေး အကြံပေးဆွေးနွေးဖုန်း: 109 (၂၄ နာရီ၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှစ၍ ပေါင်းစည်း)
• သတ်သေမှု ကာကွယ်ရေး SNS အကြံပေးဆွေးနွေးမှု Madlan: www.129.go.kr/etc/madlan (ဖုန်းခေါ်ရန် ခက်ခဲချိန်တွင် အသုံးပြုရန်)
• ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေး အကြံပေးဆွေးနွေးဌာန: 129 (၂၄ နာရီ)
• နိုင်ငံခြားသား ဝန်ဆောင်မှုဌာန: 1345 (ဘာသာစကားများစွာဖြင့် အကြံပေးဆွေးနွေးနိုင်)
• စိတ်ကျန်းမာရေးဖူလုံရေးဌာန ရှာဖွေရန်: နိုင်ငံတော် စိတ်ကျန်းမာရေးဌာန ဝက်ဘ်ဆိုက်
• စိတ်ကျန်းမာရေး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံပေးဆွေးနွေးမှု ဘောက်ချာ လျှောက်ထားရန် (Bokjiro): www.bokjiro.go.kr
• ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘောက်ချာစီမံချက် ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန တရားဝင်အသိပေးချက်: mohw.go.kr ဘောက်ချာ လမ်းညွှန် စာမျက်နှာ

ကိန်းဂဏန်းများ၊ သတ်မှတ်ရက်များနှင့် အာမခံ သက်ဆိုင်မှု အတိုင်းအတာတို့သည် အချိန်မရွေး ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ လျှောက်ထားမီ 1345 သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လဝက ရုံးတွင် နောက်ဆုံးရအချက်အလက်ကို သေချာ စစ်ဆေးပါ။