နွေရာသီတွင် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်း- အပူရှိန်လှိုင်း၊ အပူပူပြင်းသောညများနှင့် ခြင်များ လမ်းညွှန်

ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ နွေရာသီသည် အပူချိန်မြင့်ပြီး စိုထိုင်းဆလည်း မြင့်မားသဖြင့် ကျန်းမာရေးထိခိုက်လွယ်သော ရာသီတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အပူရှိန်လှိုင်းနှင့် အပူပူပြင်းသောညများကြောင့်ဖြစ်တတ်သော အပူဒဏ်ရောဂါများ၊ မိုးရာသီတွင် ရုတ်တရက် တိုးပွားလာတတ်သော ခြင်ဖြင့်ကူးစက်သောရောဂါများ စသည့် နွေရာသီ၏ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော အချက်များကို ကြိုတင်သိရှိထားပါက မိမိနှင့်မိသားစု၏ ကျန်းမာရေးကို ပိုမိုလုံခြုံစွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါသည်။ ကိုရီးယားရောဂါထိန်းချုပ်ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီ (KDCA) ၏ အဆိုအရ မကြာသေးမီ ၅ နှစ်အတွင်း (၂၀၂၀ မှ ၂၀၂၄) အပူဒဏ်ရောဂါသည်များ၏ အရေအတွက်သည် ဆက်တိုက်တိုးပွားလာနေပြီး ၎င်းတို့အနက် ၈၀.၁% သည် လယ်ယာစသည့် အပြင်ဘက်နေရာများတွင် ဖြစ်ပွားနေပါသည်။ အောက်ပါအချက်အလက်များကို ကြိုတင်နားလည်ထားပါ။

အပူရှိန်လှိုင်းနှင့် အပူပူပြင်းသောညဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

ကိုရီးယားမိုးလေဝသဌာန သည် အပူ၏ပြင်းထန်မှုအတိုင်းအတာအလိုက် အောက်ပါအတိုင်း သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ပါသည်။

ကိုရီးယားမိုးလေဝသဌာန၏ ရာသီဥတုဝက်ဘ်ဆိုက် အထူးသတိပေးချက် အခြေအနေစာမျက်နှာ တွင် တိုက်ရိုက်အပူရှိန်လှိုင်း သတိပေးချက်များကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။ အပြင်မထွက်မီ 1345 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဆက်သွယ်ရေးစင်တာ၊ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုရရှိနိုင်) သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာဒေသ ကျန်းမာရေးစင်တာတွင် နောက်ဆုံးရာသီဥတုအချက်အလက်ကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

အပူရှိန်လှိုင်းနှင့် အပူပူပြင်းသောညများတွင် လိုက်နာရမည့် ကျန်းမာရေးစည်းကမ်းများ

KDCA သည် အပူဒဏ်ရောဂါကာကွယ်ရန်အတွက် ရေ၊ အရိပ်၊ အနားယူခြင်း ဟူသော အဓိကစည်းကမ်း သုံးချက်ကို လမ်းညွှန်ထားပါသည်။

အစားအသောက်နှင့် ရေဓာတ်ထိန်းသိမ်းခြင်း

• အပူချိန်အထူးမြင့်မားသော နေ့လယ်ချိန် (နံနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၅ နာရီ) တွင် ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းများကို ရှောင်ပါ။
• ကဖိန်း (ကော်ဖီ၊ စွမ်းအင်ဖျော်ရည်) နှင့် အရက်သည် ခန္ဓာကိုယ်မှ ရေဓာတ်ကို ဆုတ်ယုတ်စေသောကြောင့် ချုပ်တည်းပြီး ရေကို မကြာခဏ သောက်ပါ။
• မျှတသော အစားအစာစားသုံးပါ၊ သို့သော် အစားအစာများကို ကြာရှည်စွာ မသိမ်းဆည်းပါနှင့်။
• ရေကို ကျိုချက်သောက်ပြီး အစိမ်းအစားများ (အစိမ်းပင်လယ်စာ၊ အစိမ်းဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စသည်) ကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ပါ။

အိမ်တွင်းပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းခြင်း

• အိမ်တွင်းနှင့် အပြင်ဘက်အပူချိန်ကွာဟမှုကို ၅℃ (9°F) ဝန်းကျင်တွင် ထိန်းသိမ်းပါ။ လေအေးပေးစက်ပြင်းသောနေရာနှင့် ပူသောအပြင်ဘက်ကို ရုတ်တရက် သွားလာခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဝန်အလွန်ဖြစ်စေပါသည်။
• လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် မကြာခဏ ပြုလုပ်၍ အိမ်တွင်းလေကို လည်ပတ်စေပါ။
• အပူရှိန်လှိုင်း သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်သောအခါ အနီးအနားရှိ “အပူခိုနားရာ” (무더위쉼터) ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ရပ်ကွက်ရုံး၊ သက်ကြီးရွယ်အိုဂေဟာ၊ စာကြည့်တိုက် စသည့် သတ်မှတ်ထားသော အများသုံးနေရာများဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သောအပူရှိစဉ် ဖွင့်လှစ်ထားကာ လေအေးပေးထားပါသည်။ နိုင်ငံခြားသားမှတ်ပုံတင်ကတ်ရှိသူများလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ အနီးဆုံးနေရာကို ပြည်ထဲရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နိုင်ငံတော်ဘေးအန္တရာယ်လုံခြုံရေးပေါ်တယ် တွင် ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။

အိပ်စက်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်အလေ့အထများ

• ပါးလွှာ၍ ပေါ့ပါးသော အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ပါ။
• အချိန်မှန် အိပ်ပြီး အချိန်မှန် နိုးထသော အလေ့အထကို ထိန်းသိမ်းပါ။
• ပေါ့ပါးသော လေ့ကျင့်ခန်းကို နေ့လယ်ကိုရှောင်ပြီး နံနက် သို့မဟုတ် ညနေ ပုံမှန် ပြုလုပ်ပါ။
• အိပ်ရာမဝင်မီ ရေချိုးခြင်းကို ရေအေးထက် ရေနွေးနွေးဖြင့် ပြုလုပ်ပါ။ ရေအေးသည် သွေးလည်ပတ်မှုကို တားဆီးနိုင်ပါသည်။
• အိပ်ရာမဝင်မီ TV ၊ စမတ်ဖုန်းဖန်သားပြင် ကြည့်ရှုခြင်းကို ရှောင်ပါ။
• တစ်ဦးတည်းနေထိုင်သူဖြစ်ပါက အနီးအနားအိမ်နီးချင်းများ၏ သတင်းကိုလည်း ရံဖန်ရံခါ စစ်ဆေးပေးပါ။

အိပ်မပျော်သောနေ့များ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ကာကွယ်နည်း၊ ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဆေးရုံလမ်းညွှန် ကိုလည်း အတူတကွ ကိုးကားကြည့်ပါ။

အပူဒဏ်ရောဂါ အမျိုးအစားများနှင့် အရေးပေါ်ကုသမှု

အပူဒဏ်ရောဂါသည် အပူကြောင့်ဖြစ်ပေါ်သော ရုတ်တရက်ရောဂါဖြစ်ပြီး ပူပြင်းသောပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြာရှည်စွာ ထိတွေ့သောအခါ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ကြွက်သားတက်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း စသည့်လက္ခဏာများကို ပြသပြီး လျစ်လျူရှုထားပါက အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ လက္ခဏာအလိုက် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားထားပါသည်။ အသေးစိတ်အချက်အလက်ကို KDCA ၏ အပူဒဏ်ရောဂါ လမ်းညွှန်စာမျက်နှာ တွင်လည်း စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

အပူကြောင့်ကြွက်သားတက်ခြင်း

အပူကြောင့်ကြွက်သားတက်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ဆားဓာတ် (ဆိုဒီယမ်) သို့မဟုတ် ပိုတက်စီယမ်၊ မဂ္ဂနီစီယမ် စသည်တို့ ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ကြွက်သားတက်သော ရောဂါဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အပူချိန်မြင့်သောပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြင်းထန်သောအလုပ် သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သောအခါ ဖြစ်ပွားပါသည်။

လက္ခဏာများ- ချွေးထွက်ရင်း ခြေထောက် သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများတွင် နာကျင်မှုဖြစ်ပေါ်ပါသည်။

အရေးပေါ်ကုသမှု-

• အေးမြသောနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ အနားယူပါ။
• ရေ သို့မဟုတ် အိုင်ယွန်းဖျော်ရည်ဖြင့် ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းပါ။ ချွေးများစွာထွက်ခဲ့ပါက အိုင်ယွန်းဖျော်ရည်သည် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သော်လည်း သကြားဓာတ်မြင့်သောအမျိုးအစားများရှိသဖြင့် သတိပြုရပါမည်။
• ကြွက်သားတက်သောနေရာကို နှိပ်နယ်ပေးပါ။ ကြွက်သားတက်ခြင်းရပ်သွားသည်ဟုဆို၍ ချက်ချင်းပြန်လည်အလုပ်မစတင်ဘဲ လုံလောက်စွာ အနားယူပါ။
• ၁ နာရီထက်ကျော်လွန်၍ ကြွက်သားတက်ခြင်းဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ပါက သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါ စသည့်အခြေခံရောဂါရှိပါက ချက်ချင်း အရေးပေါ်ခန်းသို့ သွားရောက်ပါ။

အသည်းအသန်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အော့အန်ခြင်းလက္ခဏာရှိပါက ရေကို အတင်းအကျပ်မသောက်ဘဲ ချက်ချင်း ဆေးရုံသို့ သွားပါ။

အပူနွမ်းနယ်ခြင်း (အပူဒဏ်ပင်ပန်းခြင်း)

လက္ခဏာများ- ချွေးထွက်နေသော်လည်း အရေပြားအေးပြီး မူးဝေခြင်းနှင့် အားအင်ကုန်ခမ်းမှုဖြစ်ပေါ်ပါသည်။

အရေးပေါ်ကုသမှု-

• အေးမြသောနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ အဝတ်အစားကို ချောင်အောင်ဖြေပါ။
• သတိရှိပါက ရေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း သောက်ပါ။
• အော့အန်ပါက ချက်ချင်း ဆေးရုံသို့ သွားပါ။

အပူလေဖြတ်ခြင်း

အပူလေဖြတ်လူနာသည် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် အလွန်အကျွံတက်ခဲ့သည်ကို မခံစားရဘဲ အရေပြားသည် ပူ၍ နီရဲလာကာ နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် အသက်ရှုနှုန်း တိုးလာပါသည်။ ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်ချို့ယွင်းခြင်းကြောင့် လူနာသည် ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ ဦးတည်ရာမသိခြင်း၊ ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် သတိမေ့မြောခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

လက္ခဏာများ- ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်မြင့်ပြီး သွေးခုန်နှုန်းမြန်ကာ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် သတိမှေးမှိန်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

အရေးပေါ်ကုသမှု-

• အပူလေဖြတ်လူနာကို ချက်ချင်း ခန္ဓာကိုယ်အေးအောင်ပြုလုပ်ပြီး အရေးပေါ်ကားကို ခေါ်ရပါမည်။ ချက်ချင်း 119 ကို အကြောင်းကြားပါ။
• အရိပ်ရှိ၍ အေးမြသောနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး အဝတ်အစားကို ချောင်အောင်ဖြေပါ။
• ရေထဲ၌ နှစ်မြှုပ်ရန်မဖြစ်နိုင်ပါက ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် ရေဖြန်းပြီး ပန်ကာဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို လေမှုတ်၍ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို လျှော့ချပါ။
• သတိမရှိပါက ရေကို လုံးဝမတိုက်ပါနှင့်။

ခြင်ကာကွယ်နည်း

မိုးရာသီတွင် ရေတင်ကျန်ခြင်းဖြစ်လွယ်သဖြင့် ခြင်များ ရုတ်တရက်တိုးပွားလာပါသည်။ ခြင်ကိုက်ပါက သာမန်ယားယံခြင်းအပြင် ငှက်ဖျား၊ ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ စသည့် ပြင်းထန်သောကူးစက်ရောဂါများလည်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် သေချာစွာ ကာကွယ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ ခြင်ဖြင့်ကူးစက်သောရောဂါ အသေးစိတ်အချက်အလက်ကို KDCA ကူးစက်ရောဂါပေါ်တယ် တွင် စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

အိမ်တွင်းအပြင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းခြင်း

• ခြင်ကာဇကာ၏ အခြေအနေကို စစ်ဆေးပြီး အပေါက်ရှိပါက ပြုပြင်ပါ။
• ရေကန်၊ ပန်းအိုးခံ၊ ဖန်ဘူး စသည့် အိမ်တွင်းအပြင်ရှိ အိုးခွက်များတွင် ရေမတင်ကျန်စေရန် ထိန်းသိမ်းပါ။ ရေတင်ကျန်ခြင်းသည် ခြင်လောက်ကောင်များ ကြီးထွားရန် ကောင်းသောပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်ပါသည်။
• ရေနုတ်မြောင်းနှင့် အိမ်ဝင်ပေါက်ပတ်ဝန်းကျင်၊ အိမ်ဝင်ပေါက်အပြင်နံရံများတွင် ပိုးသတ်ဆေးဖျန်း၍ ခြင်နှင့်ပိုးမွှားများ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ကာကွယ်ပါ။

အပြင်ဘက်လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်စဉ် သတိပြုရန်အချက်များ

• အပြင်ဘက်တွင် ရေမွှေး သို့မဟုတ် အနံ့ပြင်းသော အလှကုန်ပစ္စည်းအသုံးပြုမှုကို လျှော့ချပါ။ အနံ့သည် ခြင်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။
• မြက်ပင် သို့မဟုတ် သစ်ပင်များသောနေရာတွင် လှုပ်ရှားသောအခါ ခြင်ပြေးဆေး အသုံးပြုပါ။

ကလေးနှင့် နို့စို့ကလေးငယ်များတွင် အသုံးပြုစဉ် သတိပြုရန်အချက်များ

• ၆ လအောက်နို့စို့ကလေးငယ်များတွင် ခြင်ပြေးဆေး မသုံးပါနှင့်။ ၂ နှစ်အောက်နို့စို့ကလေးငယ်များတွင် DEET ဓာတ်ပါသောထုတ်ကုန်အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ပြီး ထုတ်ကုန်လမ်းညွှန်ချက်၏ အသက်အရွယ်စံကို မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးပါ။
• ကလေးတွင် အသုံးပြုသောအခါ လူကြီးလက်ထဲတွင် ပြေးဆေးကို အရင်ဖျန်းပြီးမှ အနည်းငယ်ကို ကလေး၏အရေပြားတွင် သတိထား၍ ဖြည်းညင်းစွာ လိမ်းပေးပါ။
• ကလေးများကို တတ်နိုင်သမျှ ညအချိန် အပြင်ဘက်လှုပ်ရှားမှုကို ရှောင်ရှားနိုင်အောင် ဂရုစိုက်ပေးပါ။

ကျန်းမာရေးစင်တာမှ ကိုယ်တိုင်ပိုးသတ်ပစ္စည်းငှားရမ်းခြင်း

အိမ်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကိုယ်တိုင်ပိုးသတ်လိုပါက နေထိုင်ရာ သက်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစင်တာ (보건소) သို့ ကိုယ်တိုင်ပိုးသတ်ပစ္စည်းငှားရမ်းနိုင်ခြင်းရှိမရှိ စုံစမ်းပြီးနောက် လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။ လျှောက်ထားမီ 1345 သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားသားရုံးတွင် နောက်ဆုံးအချက်အလက်ကို စစ်ဆေးပါ။

အရေးပေါ်အခြေအနေ ဆက်သွယ်ရန်နံပါတ်များ

ပူပြင်းသောနွေရာသီတွင် မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်အခြေအနေကို အမြဲဂရုစိုက်ပြီး အနီးအနားအိမ်နီးချင်းများ၏ သတင်းကိုလည်း အတူတကွ ဂရုစိုက်ပေးပါ။