ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း (ဗက်ဆင်းထိုးခြင်း) ဆိုသည်မှာ ရောဂါတစ်ခုကို တကယ်မဖြစ်ဘဲ ထိုရောဂါအတွက် ခုခံအားကို ကြိုတင်ရရှိနိုင်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ကိုရီးယားတွင် နေထိုင်သော အရွယ်ရောက်ပြီးသူဆိုလျှင် နိုင်ငံသားအဖြစ်ဖြစ်စေ၊ နေထိုင်ခွင့်အခြေအနေဖြစ်စေ မည်သို့ပင်ဖြစ်ပါစေ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ကိုယ့်ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသူများ၏ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ဤစာတမ်းသည် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် အခြေခံမေးခွန်းများကို ဖြေဆိုပေးပြီး ကိုရီးယားတွင် ဆေးထိုးနည်းကို လမ်းညွှန်ပေးပါတယ်။
ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဆိုသည်မှာ ဘာလဲ။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြန်ကောင်းသွားသောအခါ ထိုရောဂါကို ဖြစ်စေသည့် ရောဂါပိုးကို မှတ်ထားပြီး၊ နောက်တစ်ကြိမ် ထိုရောဂါပိုးအတူတူ ဝင်လာသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခုခံအားစနစ်က မြန်မြန်ဆန်ဆန် တိုက်ထုတ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကိုပဲ ခုခံအား လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဆိုသည်မှာ ပြင်ဆင်ထားပြီးသား ဗက်ဆင်း ဟုခေါ်သော အရာတစ်ခုကို ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ထည့်ပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်ရောဂါမဖြစ်ဘဲနှင့်ပင် ရောဂါတစ်ကြိမ်ဖြစ်ဖူးသကဲ့သို့ ခုခံအား ရရှိနိုင်ပါတယ်။
အရွယ်ရောက်ပြီးသူများလည်း ကာကွယ်ဆေး လိုအပ်ပါသလား။
ကလေးဘဝတွင် ထိုးခဲ့သော ကာကွယ်ဆေးများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အာနိသင် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားပါတယ်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသူဖြစ်လာသောအခါတွင်လည်း ကူးစက်ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်၊ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဆေးဖိုးဝါးဖိုးကို လျှော့ချရန်အတွက် သင့်လျော်သော ကာကွယ်ဆေးများကို ပုံမှန်ထိုးယူရန် အရေးကြီးပါတယ်။
အသက်အရွယ်နှင့် အခြေအနေအလိုက် အထူးအရေးကြီးသော ဆေးထိုးမှုများ
| ပစ်မှတ်ဖြစ်သူ | အကြံပြုသော ဗက်ဆင်း |
|---|---|
| အရွယ်ရောက်ပြီးသူ အားလုံး | တုပ်ကွေး (influenza) - တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် |
| အသက် ၆၅ နှစ်နှင့်အထက် | အဆုတ်ရောင်ပိုး (pneumococcal) ဗက်ဆင်း (အရင်းခံရောဂါ မရှိလည်း အကြံပြုသည်) |
| ကိုယ်ဝန်ရနိုင်သော အမျိုးသမီးများ | ကိုယ်ဝန်မရှိမီနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း မဖြစ်မနေထိုးရမည့် ဆေးများကို သီးခြားစစ်ဆေးပါ |
| အရွယ်ရောက်ပြီးသူ အားလုံး (မထိုးရသေးသူများ) | အသည်းရောင်ဘီပိုး၊ မေးခိုင်/ဒစ်ဖသီးရီးယား/ချောင်းဆိုးကြီး (Tdap) နှင့် အခြားများ |
သင့်အတွက် အကြံပြုထားသော ဆေးအတိအကျနှင့် မည်သည့်အမျိုးအစားသုံးရမည်ဆိုသည်မှာ ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အလိုက် ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ ကုန်ကျစရိတ်လည်း ဗက်ဆင်းအမျိုးအစားနှင့် ထိုးယူသော ဌာနအလိုက် ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ ဆေးမထိုးမီ အနီးဆုံး ကျန်းမာရေးဌာန (보건소) သို့မဟုတ် Vaccination Help (nip.kdca.go.kr) တွင် နောက်ဆုံးအချက်အလက်များကို စစ်ဆေးပါ။ ကိုရီးယားဘာသာမဟုတ်သော အခြားဘာသာဖြင့် အကူအညီလိုအပ်ပါက 1345 (Immigration Contact Center, နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ဆက်သွယ်ရေးစင်တာ) သို့ ဖုန်းခေါ်ပါ။
အခမဲ့ ထိုးယူနိုင်သော နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ဆေးထိုးအစီအစဉ် (National Immunization Program) ဗက်ဆင်းများ
အောက်ဇယားရှိ ဗက်ဆင်းများကို သင်ကိုက်ညီပါက ကျန်းမာရေးဌာနနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနများတွင် အခမဲ့ ထိုးယူနိုင်ပါတယ်။ အချိန်ဇယားသည် နှစ်စဉ် အနည်းငယ် ပြောင်းလဲတတ်သဖြင့် မသွားမီ nip.kdca.go.kr တွင် စစ်ဆေးပါ။
| ဗက်ဆင်း | အခမဲ့ထိုးယူနိုင်သူ | အချိန် |
|---|---|---|
| တုပ်ကွေး (influenza) | သက်ကြီးရွယ်အို (၆၅ နှစ်နှင့်အထက်)၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ၊ ကလေးများ (မွေးဖွားပြီး ၆ လမှ ၁၃ နှစ်) | နှစ်စဉ် ၉ လမှ ၄ လ ခန့် (ရာသီအလိုက်) |
| အဆုတ်ရောင်ပိုး (၂၃-valent) | အရင်က ဆေးမထိုးရသေးသော အသက် ၆၅ နှစ်နှင့်အထက် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ (တစ်သက်တွင် တစ်ကြိမ်) | တစ်နှစ်ပတ်လုံး |
| ကိုဗစ်-၁၉ | အန္တရာယ်ကြီးအုပ်စု: အသက် ၆၅ နှစ်နှင့်အထက်၊ ခုခံအားကျဆင်းသူ၊ ကူးစက်လွယ်သော အဆောက်အအုံများတွင် နေထိုင်သူ နှင့် အခြားများ | ရာသီအလိုက် ဆေးထိုး (တစ်နှစ်တစ်ကြိမ်) |
အထက်ပါ အခမဲ့အမျိုးအစားများတွင် မပါဝင်သော အရွယ်ရောက်ပြီးသူများ (ဥပမာ ကိုဗစ်-၁၉ အတွက် ၆၅ နှစ်အောက် ကျန်းမာသူများ၊ သို့မဟုတ် ရောဂါဖုံးဆေး) သည် ကိုယ်ပိုင်စရိတ်ဖြင့် ထိုးရပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ ရောဂါဖုံး (shingles) နှင့် RSV ဗက်ဆင်းများသည် နိုင်ငံတော် အခမဲ့ ဆေးထိုးအစီအစဉ်တွင် မပါဝင်သေးပါ။ သို့သော် ဒေသန္တရအစိုးရအချို့က သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ရောဂါဖုံးဆေးထိုးခြင်းကို ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် ထောက်ပံ့ပေးတတ်ပါတယ်။ သင့်ဒေသ ကျန်းမာရေးဌာနတွင် စုံစမ်းကြည့်ပါ။
ဆေးမထိုးမီ သိထားသင့်သည်များ
ကျန်းမာရေးဌာနတွင် ထိုးယူနိုင်သော ဗက်ဆင်းများ
ကျန်းမာရေးဌာနများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် တုပ်ကွေး (influenza) နှင့် အသည်းရောင်ဘီပိုး ဗက်ဆင်းများသာ ထိုးယူနိုင်ပါတယ်။ အခြားဗက်ဆင်းများအတွက် ပုံမှန်ဆေးခန်း သို့မဟုတ် ဆေးရုံသို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ပြီး သင်လိုအပ်သော ဗက်ဆင်းရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းပါ။
နိုင်ငံခြားသား မှတ်ပုံတင်ကတ် ယူဆောင်ပါ
သင်သည် နိုင်ငံခြားသားဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေးဌာနတွင် ဆေးထိုးလိုပါက နိုင်ငံခြားသား မှတ်ပုံတင်ကတ် (외국인 등록증) ကို မဖြစ်မနေ ယူဆောင်ရပါမယ်။
ဆေးထိုးပြီးနောက်
- ဆေးထိုးသည့်နေ့နှင့် နောက်နေ့တွင် ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် အရက်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ကောင်းပါတယ်။
- ဆေးထိုးပြီးနောက် မိနစ် ၂၀ မှ ၃၀ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနတွင် နေထိုင်ပြီး အရေပြားယားဖု၊ အသက်ရှူ ခက်ခဲခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရှော့ (shock) ကဲ့သို့ ဆိုးကျိုးပြတုံ့ပြန်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခြင်း ရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ပါ။ ပြင်းထန်သော ပြတုံ့ပြန်မှုအများစုသည် ဤအချိန်အတွင်း ပေါ်ပေါက်တတ်ပါတယ်။
- ဆေးထိုးပြီးနောက် ၃ ရက်ခန့် ခန္ဓာကိုယ်အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ပါ။ အဖျားပြင်းခြင်း သို့မဟုတ် တက်ခြင်းကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော ပြတုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်ပြသပါ။
- ဆေးထိုးသည့်နေရာ နီရဲခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ခုခံအားစနစ်က ဗက်ဆင်းကို တုံ့ပြန်နေသည့် ပုံမှန်အပိုင်းဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် အလိုလို ပျောက်သွားပါတယ်။
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
Q. ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် ဘေးကင်းပါသလား။
ကိုရီးယားတွင် အသုံးပြုသော ဗက်ဆင်းအားလုံးသည် နိုင်ငံတော် စိစစ်အတည်ပြုခြင်းကို အောင်မြင်ပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ ရှားရှားပါးပါး အထူးထိခိုက်လွယ်သူ သို့မဟုတ် ဗက်ဆင်း ပါဝင်ပစ္စည်းများကို ဓာတ်မတည့်သူများတွင် ပြင်းထန်သော ဆိုးကျိုးပြတုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဆေးထိုးပြီးနောက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနတွင် မိနစ် ၃၀ ခန့် နေထိုင်ခြင်းသည် ထိုသို့ဖြစ်ပါက အမြန်ကုသမှု ရရှိနိုင်စေပါတယ်။
Q. တစ်နေ့တည်းတွင် ဗက်ဆင်းအမျိုးမျိုး ထိုးယူနိုင်ပါသလား။
ကျောက်ပေါက်နာ သို့မဟုတ် ဝက်သက်ကဲ့သို့ ဗက်ဆင်းအချို့သည် ဆေးထိုးကြားကာလ ခြားရန်လိုသော်လည်း ဗက်ဆင်းအများစုကို တစ်နေ့တည်းတွင် အတူတကွ ဘေးကင်းစွာ ထိုးယူနိုင်ပါတယ်။ တစ်ခုစီအတွက် ဆေးထိုးနေရာ မတူအောင် သုံးခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
Q. ဒုတိယအကြိမ် ဆေးထိုးရက်ကို လွတ်သွားပါတယ်။ အစကနေ ပြန်ထိုးရမှာလား။
မဟုတ်ပါ။ ဒုတိယအကြိမ် ဆေးကိုသာ ထိုးယူရန် လိုပါတယ်။ သို့သော် ပထမအကြိမ်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော ကြားကာလထက် စောစီးသော ဒုတိယအကြိမ် ဆေးကို မထိုးရပါ။
Q. ပထမအကြိမ်နှင့် မတူသော ဆေးခန်း သို့မဟုတ် ဆေးရုံတွင် ဒုတိယအကြိမ် ထိုးယူနိုင်ပါသလား။
ရပါတယ်။ ပထမနှင့် ဒုတိယအကြိမ်ကို မတူသော ဌာနများတွင် ထိုးယူခြင်းသည် ပဋိပစ္စည်း ဖန်တီးမှုကို သိသာစွာ မထိခိုက်ပါ။
Q. အရင်က ဆေးထိုးခဲ့သလားဆိုတာ မမှတ်မိတော့ပါ။
သေချာမသိပါက ပြန်ထိုးခြင်းသည် ပိုကောင်းပါတယ်။ ခုခံအား ရှိပြီးသားအခြေအနေတွင် ဗက်ဆင်းကို ပြန်ထိုးခြင်းသည် ကျန်းမာရေး ပြဿနာ မဖြစ်စေပါ။
Q. အခု ကျန်းမာရေး မကောင်းဖြစ်နေပါတယ်။ ဆေးထိုးယူနိုင်ပါသေးလား။
အဖျားမရှိသော အပေါ့စား အအေးမိခြင်းဆိုလျှင် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆေးထိုးယူနိုင်ပါတယ်။ အဖျားရှိခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ် သိသိသာသာ မကောင်းခြင်းဖြစ်ပါက မဆုံးဖြတ်မီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားသော ရောဂါအတွက် ကုသမှုခံယူနေပါက လုံလောက်စွာ ပြန်ကောင်းသည်အထိ စောင့်ဆိုင်းပြီးမှ ဆေးထိုးယူခြင်းသည် ပိုကောင်းပါတယ်။
Q. အရင်က ဗက်ဆင်းကြောင့် ပြင်းထန်သော ဆိုးကျိုးပြတုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ဖူးပါတယ်။
အရင်က ဗက်ဆင်းတစ်မျိုးကို ထိုးပြီးနောက် ပြင်းထန်သော ဆိုးကျိုးပြတုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ဖူးပါက ထိုဗက်ဆင်းကို ပြန်မထိုးသင့်ပါ။ ဆေးထိုးမည်ဆိုလျှင် ဤအချက်ကို ဆရာဝန်အား အမြဲ ကြိုတင်ပြောပြပါ။
ဆေးထိုးဌာန ရှာဖွေခြင်း
- Vaccination Help, Korea Disease Control and Prevention Agency (KDCA, ကိုရီးယား ရောဂါထိန်းချုပ်နှင့်ကာကွယ်ရေးဌာန) တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်: nip.kdca.go.kr, အနီးအနားရှိ သတ်မှတ်ထားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနများကို ရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။
- ဖုန်းဖြင့် အကူအညီ: 1345 (Immigration Contact Center, ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် အကူအညီရရှိနိုင်, ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူနှင့် ဒုက္ခသည်များအတွက်)
- KDCA ခေါ်ဆိုမှုစင်တာ: 1339
ကိုးကားလင့်များ
- KDCA Vaccination Help, ဆေးထိုးအချိန်ဇယားနှင့် သတ်မှတ်ဌာန ရှာဖွေခြင်း
ဤစာတမ်းကို Samsung Seoul Hospital (SMC) နှင့် Korea Disease Control and Prevention Agency (KDCA) မှ ပေးအပ်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ပြုစုထားပါတယ်။ ကိန်းဂဏန်းနှင့် အချိန်ကာလ အသေးစိတ်များ ပြောင်းလဲနိုင်သဖြင့် ဆေးမထိုးမီ 1345 သို့မဟုတ် သင့်ဒေသ Korea Immigration Service (KIS) ရုံးတွင် နောက်ဆုံးအချက်အလက်များကို မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးပါ။