ရမဇာန်- အစ္စလာမ့်ဥပုသ်လတော်၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ လမ်းညွှန်

ရမ်လ်ဒါန် (Ramadan, رمضان) သည် အစ္စလာမ်ပြက္ခဒိန်၏ နဝမမြောက် လ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မွတ်စလင်များက မိုးသောက်ချိန်မှ နေဝင်ချိန်အထိ ဥပုသ်စောင့်ကာ ဆုတောင်းခြင်း၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ကုသိုလ်ဒါနပြုခြင်းတို့ဖြင့် ကုန်ဆုံးစေသော မြင့်မြတ်သည့်လ ဖြစ်ပါတယ်။ အစ္စလာမ်ပြက္ခဒိန်သည် လ၏ လှုပ်ရှားမှုကို အခြေခံထားသောကြောင့် ရမ်လ်ဒါန် စတင်သည့်ရက်သည် နှစ်စဉ်အနည်းငယ်စီ ပြောင်းလဲတတ်ပါတယ်။

ဒီနှစ် ရမ်လ်ဒါန်က ဘယ်အချိန်လဲ?

အစ္စလာမ်ပြက္ခဒိန်အရ ရမ်လ်ဒါန်ရက်သည် နှစ်စဉ် ၁၁ ရက်ခန့်စီ စောလာတတ်ပါတယ်။ လာမည့် ရမ်လ်ဒါန်ကာလများ၏ မျှော်လင့်ထားသည့်ရက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။

စတင်သည့်ရက်နှင့် ပြီးဆုံးသည့်ရက်များသည် လဆန်းကို မြင်တွေ့မှုပေါ်မူတည်၍ ဒေသနှင့် ဗလီတစ်ခုစီအလိုက် တစ်ရက်ခန့် ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ ကိုရီးယားတွင် နေထိုင်သော မွတ်စလင်များက ပုံမှန်အားဖြင့် ဆော်ဒီအာရေဗျ အပါအဝင် နိုင်ငံအများစု၏ စံကို လိုက်နာကြသော်လည်း သွားလေ့ရှိသည့် ဗလီ သို့မဟုတ် မွတ်စလင်အသိုင်းအဝိုင်း၏ လမ်းညွှန်ချက်ကို စစ်ဆေးခြင်းသည် အတိအကျဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။

ရမ်လ်ဒါန်ဆိုတာ ဘာလဲ?

ရမ်လ်ဒါန်သည် ဥပုသ်စောင့်သည့် ကာလသက်သက်ထက် ပိုများပါတယ်။ အစ္စလာမ်ထုံးတမ်းအရ ၎င်းသည် ကောင်းကင်တမန် Jibreel (Gabriel) မှတစ်ဆင့် အလ္လာဟ်က အစ္စလာမ်၏ ကျမ်းမြတ်ဖြစ်သော ကုရ်အာန် (Quran) ၏ ပထမဆုံး အာယသ်တော်များကို ပရောဖက် မုဟမ္မဒ် (ထိုသူ့အပေါ် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးရှိပါစေ) ထံ ထုတ်ပြန်ချမှတ်ခဲ့သည့် လအဖြစ် ယူဆကြပါတယ်။ ဤအချက်ကို အမှတ်တရအဖြစ် ကျန်းမာသော အရွယ်ရောက်ပြီး မွတ်စလင်များက ဤတစ်လပတ်လုံး မိုးသောက်ချိန်မှ နေဝင်ချိန်အထိ ဥပုသ်စောင့်ကြပါတယ်။

ဥပုသ်စောင့်ခြင်းဆိုသည်မှာ အစားအသောက်ကို ရှောင်ကြဉ်ရုံသာမက အရက်သေစာ၊ ဒေါသနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ မကောင်းသည့် ပြုမူမှုများကိုပါ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ဆုတောင်းခြင်း၊ ကုရ်အာန်ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့် ကုသိုလ်ဒါနပြုခြင်းတို့ကို ဤကာလအတွင်း အထူးအားပေးပါတယ်။

ရမ်လ်ဒါန်က ဘယ်လောက်ကြာသလဲ?

ရမ်လ်ဒါန်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ၂၉ ရက် သို့မဟုတ် ၃၀ ရက် ကြာပါတယ်။ ထိုလ၏ လဆန်းကို မြင်တွေ့သည့်ရက်တွင် စတင်ပြီး နောက်လဆန်း ပေါ်ထွန်းသည့်ရက်တွင် ပြီးဆုံးပါတယ်။

နေ့စဉ်ဥပုသ်က ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်သလဲ?

မွတ်စလင်များသည် နေထွက်ချိန်မှ နေဝင်ချိန်အထိ ဘာမှ မစား မသောက်ကြပါ။ နေ့စဉ်ပုံစံမှာ ဤသို့ ဖြစ်ပါတယ်။

• ဆူဟူရ် (Suhoor): နေမထွက်မီ မိုးသောက်ယံတွင် စားသော အစားအစာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှည်လျားသော တစ်နေ့တာကို ဖြတ်သန်းရန် လိုအပ်သည့် အာဟာရကို ဤအချိန်တွင် ဖြည့်တင်းပါတယ်။
• အီဖ်တာ (Iftar): နေဝင်ပြီးနောက် ဥပုသ်ကို ဖြေသည့် အစားအစာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပရောဖက် မုဟမ္မဒ်၏ ထုံးတမ်းအတိုင်း စွန်ပလွံသီး (dates) နှင့် ရေ သို့မဟုတ် နွားနို့ဖြင့် ဥပုသ်ဖြေခြင်းသည် ထုံးစံ ဖြစ်ပါတယ်။

မွတ်စလင်အားလုံး ဥပုသ်စောင့်ကြသလား?

ရမ်လ်ဒါန်အတွင်း ဥပုသ်စောင့်ခြင်းသည် ကျန်းမာသော အရွယ်ရောက်ပြီး မွတ်စလင်များ၏ တာဝန် ဖြစ်ပါတယ်။ အောက်ပါ အုပ်စုများမှာ ဥပုသ်စောင့်ရန် တာဝန်မှ ကင်းလွတ်ပါတယ်။

• ကလေးများ
• ကိုယ်ဝန်ဆောင် သို့မဟုတ် နို့တိုက်နေသူများ
• သက်ကြီးရွယ်အိုများ
• ဖျားနာနေသူများ
• ခရီးသွားနေသူများ

မွတ်စလင်များက ရမ်လ်ဒါန်အတွင်း ဘာကြောင့် ဥပုသ်စောင့်ကြသလဲ?

၁. အစ္စလာမ်၏ မဏ္ဍိုင်ငါးရပ်အနက် တစ်ရပ်

ဥပုသ်စောင့်ခြင်းသည် မွတ်စလင်တစ်ဦး၏ ဘဝအခြေခံကို တည်ဆောက်ပေးသော တာဝန်ငါးရပ်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “အစ္စလာမ်၏ မဏ္ဍိုင်ငါးရပ်” အနက် တစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်လေးရပ်မှာ ယုံကြည်ချက်ကြွေးကြော်ခြင်း (Shahada)၊ တစ်နေ့ ငါးကြိမ် ဆုတောင်းခြင်း (Salat)၊ ကုသိုလ်ဒါနပြုခြင်း (Zakat) နှင့် မက္ကာသို့ ဘုရားဖူးခြင်း (Hajj) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။

၂. စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းလေ့ကျင့်မှု

ရမ်လ်ဒါန်သည် သည်းခံခြင်းကို လေ့ကျင့်ပြီး ဒေါသကို ထိန်းသိမ်းသည့် အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စကားတစ်ခွန်း သို့မဟုတ် လုပ်ရပ်တစ်ခုက အခြားသူများကို ထိခိုက်နာကျင်စေနိုင်သည်ဆိုသည်ကို သတိရကာ မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်သည့် အခွင့်အရေး အဖြစ် အသုံးချပါတယ်။

၃. ကျေးဇူးတင်ခြင်း

တစ်နှစ်တာအတွင်း ရရှိခဲ့သမျှ အရာအားလုံးအတွက် ဆုတောင်းခြင်းမှတစ်ဆင့် ကျေးဇူးတင်စိတ်ကို ဖော်ပြသည့် လ ဖြစ်ပါတယ်။

၄. မိသားစုနှင့် ချစ်ခင်ရသူများနှင့် ဆက်ဆံရေး ခိုင်မာစေခြင်း

ပရောဖက် မုဟမ္မဒ်၏ သြဝါဒအတိုင်း အီဖ်တာအချိန်တွင် မိသားစုနှင့် သူငယ်ချင်းများ စုဝေးကာ အတူတကွ စားသောက်ခြင်းကို အားပေးပါတယ်။ အလုပ်များသော နေ့စဉ်ဘဝအတွင်းမှာပင် အရေးပါသူများနှင့် အချိန်ဖြုန်းရသည့် အထူးအခွင့်အရေး ဖြစ်ပါတယ်။

၅. အကျင့်ဆိုးများ ဖြတ်တောက်ခြင်း

ရမ်လ်ဒါန်၏ ထိန်းချုပ်မှုသည် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ် နှစ်မျိုးစလုံးတွင် သက်ရောက်ပါတယ်။ ဥပမာ မွတ်စလင် ဆေးလိပ်သောက်သူဖြစ်ပါက ဥပုသ်ကာလအတွင်း ဆေးလိပ်ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဤအချက်ကို အစပျိုးအဖြစ် ရမ်လ်ဒါန်ပြီးနောက်တွင်ပင် ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သူ များစွာ ရှိပါတယ်။

၆. ကျန်းမာရေး

ဥပုသ်စောင့်ခြင်းသည် အစာခြေစနစ်ကို နားခွင့်ပေးခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အဆိပ်အတောက်များ ထုတ်ပစ်ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်သန့်စင်စေခြင်းတို့အတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်ဟု ယူဆကြပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ဆူဟူရ်နှင့် အီဖ်တာအချိန်တွင် အလွန်အကျွံ မစားဘဲ မျှတစွာ စားသောက်ခြင်းကို အားပေးပါတယ်။ ဥပုသ်စောင့်နေစဉ်အတွင်း ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လမ်းလျှောက်နေသည် သို့မဟုတ် ပြေးနေသည့် မွတ်စလင်တစ်ဦးကို တွေ့ပါက အံ့သြစရာ မလိုပါ။ နေ့ဘက်တွင် တက်ကြွစွာ နေထိုင်ခြင်းကို စင်စစ်အားဖြင့် အားပေးပါတယ်။

ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ လှပသော ရမ်လ်ဒါန်ထုံးတမ်းများ

ရမ်လ်ဒါန်သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တာဝန်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံနှင့် ဒေသအသီးသီး၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ထူးခြားလှပသော ထုံးတမ်းအသီးသီး ပွင့်လန်းလာခဲ့ပါတယ်။

လက်ဘနွန်: အီဖ်တာကို ကြေညာသော အမြောက်သံ

အရှေ့အလယ်ပိုင်း နိုင်ငံများစွာတွင် ရမ်လ်ဒါန်ကာလအတွင်း တစ်နေ့တာ ဥပုသ်ပြီးဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာရန် နေ့စဉ် အမြောက်ပစ်ဖောက်ကြပါတယ်။ Midfa al-Iftar ဟုခေါ်သော ဤထုံးတမ်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်က အီဂျစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြပြီး လက်ဘနွန်တွင် အီဖ်တာအချက်ပြရန်အတွက်သာ အသုံးပြုသော အမြောက်များ ယနေ့တိုင် ကျန်ရှိနေပါသေးတယ်။

ပါကစ္စတန်: Eid မတိုင်မီ ည၏ Chaand Raat

လဆန်းသစ်တစ်ခု ပေါ်ထွန်းခြင်းသည် ရမ်လ်ဒါန်၏ နိဂုံးနှင့် Eid al-Fitr ၏ အစ ဖြစ်သည်ကို ဆိုလိုပါတယ်။ ပါကစ္စတန်တွင် ဤညကို Chaand Raat ဟုခေါ်ပြီး “လ၏ည” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ ပွဲတော် ကျင်းပကြပါတယ်။ နောက်ဆုံး အီဖ်တာ ပြီးဆုံးသွားသောအခါ အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးများက လမ်းများပေါ်သို့ ထွက်လာကာ ရောင်စုံ လက်ကောက်များ ဝယ်ယူပြီး လက်နှင့် ခြေတို့တွင် ပြောင်မြောက်သော ဟင်နာ (henna) ပန်းချီများ ဆွဲကာ Eid ကို ကြိုဆိုရန် ပြင်ဆင်ကြပါတယ်။

မော်ရိုကို: မိုးသောက်ကို နှိုးဆော်သော Nafar

ရမ်လ်ဒါန်ကာလအတွင်း မော်ရိုကို ရွာများတွင် Nafar ဟုခေါ်သော လူတစ်ဦးက ရိုးရာဝတ်စုံ (gandoura ဝတ်ရုံ၊ ဖိနပ်နှင့် ဦးထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကာ တံပိုးခရာသံဖြင့် လမ်းများတွင် လှည့်လည်ပြီး ဒေသခံများကို ဆူဟူရ်အချိန် နှိုးဆော်ပါတယ်။ Nafar ကို ရွာသူရွာသားများက ရိုးသားပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် တိုက်ရိုက် ရွေးချယ်ပါတယ်။ ဤထုံးတမ်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ မော်ရိုကိုသို့ ရောက်ရှိလာသည်ဟု သိရပါတယ်။

အီဂျစ်: ထွန်းလင်းတောက်ပသော ရမ်လ်ဒါန်မီးအိမ် Fanoos

အီဂျစ်တွင် နှစ်စဉ် ရမ်လ်ဒါန်စတင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် လမ်းများ နေရာအနှံ့ ရောင်စုံ မီးအိမ်များဖြင့် ထွန်းလင်းပါတယ်။ Fanoos ဟုခေါ်သော ဤပြောင်မြောက်သည့် မီးအိမ်များသည် မြင့်မြတ်သည့်လ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို သင်္ကေတပြုပါတယ်။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထုံးတမ်းမှ စတင်ခဲ့သော်လည်း နှစ်ကာလ ကြာရှည်စွာ ဖြတ်သန်းလာစဉ်တွင် ရမ်လ်ဒါန်နှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်ကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ပါ ဆောင်လာခဲ့ပါတယ်။

တောင်အာဖရိက: လကို မိမိမျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှုသူ Maan Kykers

ရမ်လ်ဒါန်၏ နိဂုံးကို လဆန်းသစ်တစ်ခု မြင်တွေ့ခြင်းဖြင့် ကြေညာပါတယ်။ တောင်အာဖရိကတွင် ဤလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်သူများကို Afrikaans ဘာသာဖြင့် Maan Kykers ဟုခေါ်ပြီး “လကြည့်သူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။

တောင်အာဖရိက တစ်ဝန်းရှိ မွတ်စလင်များက ကိတ်ပ်တောင်းရှိ Sea Point ကမ်းခြေ၊ Three Anchor Bay နှင့် Signal Hill ကဲ့သို့ အဓိကနေရာများတွင် စုဝေးကာ လဆန်းကို မျက်စိဖြင့် ရှာဖွေကြပါတယ်။ တရားဝင် မြင်တွေ့မှု ကြေညာချက်ကို တောင်အာဖရိက မွတ်စလင် တရားရေးကောင်စီ (Muslim Judicial Council) က ခန့်အပ်ထားသော Maan Kyker တစ်ဦးကသာ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ကိတ်ပ်တောင်း၏ ကြည်လင်သော ည၏ မိုးကောင်းကင်အောက်တွင် လကို စောင့်ဆိုင်းနေသည့် ဤမြင်ကွင်းကိုယ်တိုင်က အထူးအခမ်းအနားတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

ယီမင်: မီးရှူးမီးပန်းနှင့် Tamasi သီချင်း

ယီမင်လူမျိုးများသည် ရမ်လ်ဒါန်ကို အစားအစာနှင့်အတူ ထုံးတမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကြိုဆိုကြပါတယ်။ လမတက်မီ ရက်အနည်းငယ်က အိမ်ကို တန်ဆာဆင်ပြီး အစားအစာ အကြမ်းထည်များ ပြင်ဆင်ကြ၊ ကလေးများက မီးရှူးမီးပန်းများ ပျော်ရွှင်စွာ ကစားကြပြီး Tamasi ဟုခေါ်သော ရိုးရာသီချင်းကို သီဆိုကြပါတယ်။ အမျိုးသားများနှင့် လူငယ်များက Majlis တွင် စုဝေးကာ ကုရ်အာန်ကို တစ်လှည့်စီ ရွတ်ဖတ်ကာ သီချင်းဆိုကြပြီး ဗလီပတ်ဝန်းကျင်တွင် oud ရနံ့ နုညံ့စွာ ပျံ့လွင့်နေပါတယ်။

ရမ်လ်ဒါန်အတွင်း မွတ်စလင်အိမ်နီးချင်းများနှင့် အတူနေထိုင်သူများအတွက် မှတ်ချက်

မွတ်စလင် အိမ်နီးချင်းတစ်ဦးက ရမ်လ်ဒါန်ကို ကျင်းပနေပါက နေ့ဘက်အချိန်တွင် ၎င်းတို့အား အစားအသောက် မကမ်းလှမ်းခြင်းသည် နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော ထောက်ထားမှု ဖြစ်ပါတယ်။ ရမ်လ်ဒါန်သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တာဝန်တစ်ခုဖြစ်သလို အသိုင်းအဝိုင်း၏ နွေးထွေးသော ပွဲတော်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရမ်လ်ဒါန်အဆုံးတွင် Eid al-Fitr ရောက်ရှိလာသောအခါ “Eid Mubarak!” (“ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ရှိသော Eid ဖြစ်ပါစေ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) သို့မဟုတ် “Ramadan Kareem!” (“ရမ်လ်ဒါန် ကြွယ်ဝချမ်းသာ ဖြစ်ပါစေ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) ဟု နှုတ်ဆက်ကြည့်ပါ။