2026 ဇန်နဝါရီ 23 ရက်မှစ၍ ပြင်ဆင်ထားသော 「လဝက စီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေ (출입국관리법)」 အကျိုးသက်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံခြားသား ရာသီအလိုက် အလုပ်သမားများ၏ အလုပ်ခန့်အပ်မှုကို တရားမဝင် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကြားခံဆောင်ရွက်ပေးသူများကို အရေးယူနိုင်လာပါသည်။ ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူ (Asylum seeker) များနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ရသူ (Humanitarian stay holder, G-1) များသည်လည်း ရာသီအလိုက် အလုပ် မိတ်ဆက်ခံရသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် မိတ်ဆက်ခ တောင်းဆိုခြင်း၊ ပတ်စပို့ သိမ်းဆည်းခြင်း၊ လုပ်ခလစာမှ နုတ်ယူခြင်း ကဲ့သို့သော ထိခိုက်နစ်နာမှုများ မခံရစေရန် သတိပြုရပါမည်။
ပြောင်းလဲမှုများ
- နိုင်ငံတော်၊ ဒေသန္တရ အစိုးရများနှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ထားသော ရာသီအလိုက် အလုပ် အထူးပြု အဖွဲ့အစည်းများသာ ရာသီအလိုက် အလုပ်သမားများ ရွေးချယ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ ခန့်အပ်ခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည် (လဝက စီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ 19-5 ပုဒ်မခွဲ 9)။
- ဤသတ်မှတ်ချက်ကို ချိုးဖောက်၍ ရွေးချယ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ ခန့်အပ်ခြင်းတို့တွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သူသည် ထောင်ဒဏ် 3 နှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် 30,000,000 ဝမ်အထိ ချမှတ်ခံရပါမည် (လဝက စီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ 94 အပိုဒ် 11-2)။
- တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လဝကနှင့် နိုင်ငံခြားသားရေးရာ ရုံးများတွင် ရာသီအလိုက် အလုပ်ဆိုင်ရာ တရားမဝင် လူအင်အား ကြားခံဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်ရပ်များကို တာဝန်ယူမည့် သီးသန့် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး အရာရှိများ သတ်မှတ်မည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။
တရားမဝင် ပွဲစားများ၏ လက္ခဏာများ
- ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ် သာမန် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ရာသီအလိုက် အလုပ် မိတ်ဆက်ပေးမည်ဟု သို့မဟုတ် ဝင်ရောက်ခွင့်နှင့် အလုပ်ရရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကိုယ်စား ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု ချဉ်းကပ်လာသည့်အခါ
- အလုပ် မိတ်ဆက်ခ၊ ဝင်ရောက်ခွင့်ခ၊ အာမခံငွေ စသည့် အမည်များဖြင့် ငွေ တောင်းဆိုသည့်အခါ
ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ပါက ငွေမပေးမီ နိုင်ငံခြားသားအထွေထွေလမ်းညွှန်မှုစင်တာ (Immigration Contact Center) 1345 သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လဝကနှင့် နိုင်ငံခြားသားရေးရာ ရုံးတွင် အမှန်ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးပါ။
ပတ်စပို့နှင့် Residence Card အပ်ထားရန် တောင်းဆိုခြင်း
အလုပ်ရှင် သို့မဟုတ် ပွဲစားက အလုပ်ခန့်ထားမှုစာချုပ် သို့မဟုတ် အကြွေးဆပ်ရန် အာမခံအဖြစ် ပတ်စပို့ သို့မဟုတ် Residence Card (Alien Registration Card, နေထိုင်ခွင့်ကတ်) ကို ယူထားခြင်း သို့မဟုတ် အပ်ထားရန် အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုခြင်းကို ဥပဒေဖြင့် တားမြစ်ထားပါသည် (လဝက စီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ 33-3 အပိုဒ် 1)။ ကိုယ်ရေးအထောက်အထားကတ်ကို သိမ်းယူခံရခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်မရခြင်း ဖြစ်ပါက ရဲ သို့မဟုတ် လဝကရုံးထံ အကူအညီ တောင်းခံနိုင်ပါသည်။
လုပ်ခလစာမှ နုတ်ယူခြင်းနှင့် အလုပ်အခြေအနေများ
- အလုပ်ခန့်ထားမှုစာချုပ်တွင် မပါသော ပွဲစားခ သို့မဟုတ် အာမခံငွေကို လုပ်ခလစာမှ စိတ်ထင်သလို နုတ်ယူ၍ မရပါ။
- နေထိုင်ခ သို့မဟုတ် စားသောက်စရိတ် နုတ်ယူပါက အလုပ်ခန့်ထားမှုစာချုပ်နှင့် လစာ အသေးစိတ်စာရင်းကို စစ်ဆေးပါ။
- အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာ ထက် နည်းစွာ ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ခလစာ မရရှိခြင်း ဖြစ်ပါက အလုပ်သမားရုံးတွင် တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။
အလုပ်ရှင် ပြောင်းလဲခြင်း
ရာသီအလိုက် အလုပ်သမားများသည် သတ်မှတ်ထားသော အလုပ်ရှင်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် မူအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် စိတ်ထင်သလို အခြား လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ မရပါ။ လုပ်ခလစာပေးဆောင်ရန်ပျက်ကွက်ခြင်း၊ ရိုက်နှက်ခြင်း၊ စာချုပ် ချိုးဖောက်ခြင်း၊ လုပ်ငန်းခွင် ပိတ်သိမ်းခြင်း ကဲ့သို့သော ပြဿနာများ ရှိပါက ပထမဦးစွာ ဒေသန္တရ အစိုးရ၏ ရာသီအလိုက် အလုပ် တာဝန်ရှိ ဌာန သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လဝကရုံးတွင် အလုပ်ရှင် ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း ရှိမရှိ မေးမြန်းပါ။
ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ရသူများ၏ ရာသီအလိုက် အလုပ်
ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများ သို့မဟုတ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ရသူများသည် သာမန် ရာသီအလိုက် အလုပ်သမား နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်း (status of stay, ကိုရီးယားတွင် နေထိုင်နိုင်သည့် တရားဝင်အဆင့်အတန်း) (E-8) ဖြင့် အလိုအလျောက် ပါဝင်နိုင်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ လက်ရှိ ကိုင်ဆောင်ထားသော နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းနှင့် အလုပ်လုပ်ခွင့် အတိုင်းအတာအတွင်းသာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ ရာသီအလိုက် အလုပ် မစတင်မီ သက်ဆိုင်ရာ လဝကရုံး သို့မဟုတ် 1345 တွင် အလုပ်လုပ်နိုင်ခြင်း ရှိမရှိနှင့် သီးခြား ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်ခြင်း ရှိမရှိကို မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးပါ။
တိုင်ကြားရန်နှင့် ဆက်သွယ်မေးမြန်းရန်
- လုပ်ခလစာပေးဆောင်ရန်ပျက်ကွက်ခြင်း၊ အလုပ်အခြေအနေဆိုင်ရာ ပြဿနာများ: အလုပ်အကိုင်နှင့် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Employment and Labor) 1350
- ရိုက်နှက်ခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ပတ်စပို့ လုယူခြင်း စသည့် အရေးပေါ် ရာဇဝတ်မှုများ: ရဲ 112
- နေထိုင်ခွင့်၊ ရာသီအလိုက် အလုပ်စနစ်၊ တရားမဝင် ပွဲစားဆိုင်ရာ ပြဿနာများ: နိုင်ငံခြားသားအထွေထွေလမ်းညွှန်မှုစင်တာ 1345 သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ လဝကနှင့် နိုင်ငံခြားသားရေးရာ ရုံး