ကိုရီးယားတွင် ဆိုင်ဖွင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီတည်ထောင်၍ ကိုယ်တိုင် ဝင်ငွေရှာဖွေသည့်လုပ်ဆောင်ချက် (အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေသည့်လုပ်ဆောင်ချက်) ပြုလုပ်လိုပါက ပထမဦးစွာ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်ကို ခွင့်ပြုထားသည့် နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်း ရှိရပါမည်။ ဗီဇာမကိုက်ညီပါက လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ထားလျှင်တောင် အရည်အချင်းပြင်ပလုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်လာ၍ နစ်နာမှုခံစားရနိုင်သဖြင့် မစတင်မီ အရည်အချင်းကို မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးပါ။ ဤဆောင်းပါးတွင် လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်နိုင်သည့် ဗီဇာ၊ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် စာရွက်စာတမ်းများ၊ အခွန်နှင့် အာမခံကြီးလေးမျိုးတာဝန်များ၊ ထို့အပြင် ရရှိနိုင်သည့် လုပ်ငန်းစတင်မှု ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို အစီအစဉ်အလိုက် စုစည်းထားပါသည်။

လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များ တစ်ချက်ကြည့်ရှုခြင်း

  1. 1. နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်း စစ်ဆေးခြင်း

    အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေမှုကို ခွင့်ပြုထားသည့် ဗီဇာဟုတ်မဟုတ် ပထမဦးစွာ စစ်ဆေးပါ။ မကိုက်ညီပါက အရည်အချင်းပြင်ပလုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သဖြင့် လိုအပ်ပါက နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်းပြောင်းလဲမှုကို အရင်ဆုံးရယူရပါမည်။

  2. 2. လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်း

    စားသောက်ဆိုင်၊ အလှပြင်ဆိုင် စသည့် ခွင့်ပြုချက်လိုအပ်သည့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားများသည် လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်မီ သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်ရုံး/မြို့တော်ရုံးတွင် ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် အကြောင်းကြားမှုကို အရင်ဆုံးပြီးဆုံးရပါမည်။

  3. 3. လုပ်ငန်းနေရာ စာချုပ်နှင့် စာရွက်စာတမ်းပြင်ဆင်ခြင်း

    လုပ်ငန်းနေရာ ငှားရမ်းခြင်းစာချုပ်ကို ချုပ်ဆို၍ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်လျှောက်လွှာ၊ နိုင်ငံခြားသားမှတ်ပုံတင်ကတ်၊ ငှားရမ်းခြင်းစာချုပ်မိတ္တူ စသည့် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ ပြင်ဆင်ပါ။

  4. 4. လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင် လျှောက်ထားခြင်း

    သက်ဆိုင်ရာ အခွန်ရုံးသို့ လာရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဟုမ်တက်စ် (Hometax) တွင် အွန်လိုင်းဖြင့် လျှောက်ထားပါ။ လျှောက်ထားပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်လက်မှတ် ထုတ်ပေးပါသည်။

  5. 5. အခွန်နှင့် အာမခံကြီးလေးမျိုး တာဝန်များ ဆောင်ရွက်ခြင်း

    တန်ဖိုးဖြည့်အခွန်နှင့် ဝင်ငွေခွန်စုစုပေါင်းကို သတ်မှတ်ထားသည့်အချိန်အတွင်း တင်ပြ၍ ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ပါက အာမခံကြီးလေးမျိုး ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အာမခံကြေး ထမ်းဆောင်ရမည့်တာဝန် ထပ်တိုးလာပါသည်။

လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်နိုင်သည့် နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်း

ကိုရီးယားတွင် အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေမှုကို မည်သည့်ဗီဇာဖြင့်မဆို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်မဟုတ်ပါ။ အလုပ်ခန့်အပ်ခြင်းနည်းတူ လုပ်ငန်းသည်လည်း ထိုလုပ်ဆောင်ချက်ကို နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်းတွင် ခွင့်ပြုထားရပါမည်။ အောက်ပါ နေထိုင်ခွင့်အရည်အချင်းများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေမှု လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။

  • နေထိုင်ခွင့်(F-2)/အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်(F-5)/အိမ်ထောင်ရေးရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခွင့်(F-6): လွတ်လပ်စွာ လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အရည်အချင်းဖြစ်ပါသည်။ ကိုရီးယားအမျိုးသား/အမျိုးသမီး အိမ်ထောင်ဖက်ရှိခြင်း သို့မဟုတ် ရေရှည်အခြေချနေထိုင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုထားသည့်အခြေအနေများ ဖြစ်လေ့ရှိ၍ သီးခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလိုအပ်ချက်မရှိဘဲ ဆိုင် သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီ လည်ပတ်နိုင်သည့်အခြေအနေ ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။
  • လုပ်ငန်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု(D-8): ကိုရီးယားတွင် ကုမ္ပဏီတည်ထောင်၍ ကိုယ်တိုင် စီမံခန့်ခွဲရန် အရည်အချင်းဖြစ်ပါသည်။ မူအားဖြင့် ဝမ် 100,000,000 (1억 원) အထက်ကို နိုင်ငံခြားမှ ယူဆောင်လာ၍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမည်ဖြစ်ပြီး ရိုးရိုးကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းမဟုတ်ဘဲ ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းတည်ထောင်ခြင်းနှင့် လည်ပတ်ခြင်းကို အခြေခံထားပါသည်။
  • ကုန်သွယ်စီးပွားရေး(D-9): ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှု သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေသည့်လုပ်ငန်းအတွက် အရည်အချင်းဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းအရွယ်အစားနှင့် လိုအပ်ချက်များ ပြည့်စုံမှသာ ထုတ်ပေးပါသည်။

တူညီသောဗီဇာဖြစ်လျှင်တောင် အသေးစိတ် လုပ်ဆောင်ချက်အပိုင်းအခြားသည် လူတစ်ဦးချင်းအလိုက် ကွဲပြားနိုင်ပြီး အရည်အချင်းလိုအပ်ချက်များသည်လည်း မကြာခဏ ပြောင်းလဲတတ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်၏ဗီဇာဖြင့် မည်သည့်လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအထိ လုပ်ဆောင်နိုင်သနည်း၊ ထပ်ဆောင်း အကြောင်းကြားမှုလိုအပ်သလားဆိုသည်ကို လုပ်ငန်းမပြင်ဆင်မီ မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးခြင်းသည် ဘေးကင်းပါသည်။

လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်း

အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေမှု လုပ်ဆောင်နိုင်သည့်အရည်အချင်းဖြစ်ပါက အောက်ပါအစီအစဉ်ဖြင့် လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ပါ။ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် ဆိုင် သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီစတင်ရန် အခြေခံအကျဆုံး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြစ်ပြီး အခွန်တင်ပြခြင်းနှင့် အရောင်းအဝယ်၏ စံချိန်စံညွှန်းဖြစ်ပါသည်။

  1. လုပ်ငန်းနေရာသတ်မှတ်၍ ငှားရမ်းခြင်းစာချုပ်ကို ပြင်ဆင်ပါ။ ဆိုင် သို့မဟုတ် ရုံးခန်းလိပ်စာသည် လုပ်ငန်းနေရာလိပ်စာ ဖြစ်လာသဖြင့် စာချုပ်တွင်ရေးထားသည့်အကြောင်းအရာ မှန်ကန်ခြင်းရှိမရှိ ကြိုတင်စစ်ဆေးပါ။
  2. လုပ်ငန်းနေရာ သက်ဆိုင်ရာ အခွန်ရုံးသို့ ကိုယ်တိုင်လာရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသားအခွန်ဌာန ဟုမ်တက်စ် တွင် အွန်လိုင်းဖြင့် လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် လျှောက်ထားပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်လက်မှတ် ထွက်ပါသည်။
  3. လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ ပြင်ဆင်ပါ။ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်လျှောက်လွှာ၊ နိုင်ငံခြားသားမှတ်ပုံတင်ကတ်(သို့မဟုတ် ပတ်စ်ပို့)၊ ငှားရမ်းခြင်းစာချုပ်မိတ္တူ၊ ထို့အပြင် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် ခွင့်ပြုချက်လက်မှတ် စသည်တို့ လိုအပ်ပါသည်။
  4. စားသောက်ဆိုင်/အလှပြင်ဆိုင် စသည့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် ခွင့်ပြုချက်လိုအပ်သည့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားဖြစ်ပါက လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းမတိုင်မီ သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်ရုံး/မြို့တော်ရုံးတွင် ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် အကြောင်းကြားမှုကို ပြီးဆုံးရပါမည်။ သန့်ရှင်းရေး/ဘေးကင်းရေးစံချိန်စံညွှန်းများ ပြည့်မီရမည့်လုပ်ငန်းအမျိုးအစားများ များပြားသဖြင့် မည်သည့်ခွင့်ပြုချက်လိုအပ်သည်ကို အရင်ဆုံး စစ်ဆေးခြင်းသည် ကောင်းပါသည်။

D-8(လုပ်ငန်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု) အရည်အချင်းဖြင့် လုပ်ငန်းစတင်သည့်အခါ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းမတိုင်မီ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကြောင်းကြားခြင်း စသည့် သီးခြားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ အရင်ဆုံးလိုအပ်ပါသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေသွင်းခြင်း၊ ကုမ္ပဏီတည်ထောင်ခြင်း၊ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်ခြင်း ကဲ့သို့သော အဆင့်များ အစီအစဉ်အလိုက် ဆက်စပ်နေသဖြင့် အစကတည်းက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို တိကျစွာ လိုက်နာခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။

အခွန်နှင့် အာမခံကြီးလေးမျိုး

လုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်လာပါက အခွန်တင်ပြခြင်းနှင့် ပေးဆောင်ခြင်းတာဝန် ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။ လုပ်ငန်းရှင်သည် တန်ဖိုးဖြည့်အခွန်နှင့် ဝင်ငွေခွန်စုစုပေါင်းကို သတ်မှတ်ထားသည့်အချိန်အတွင်း တင်ပြ၍ ပေးဆောင်ရပါမည်။ တန်ဖိုးဖြည့်အခွန်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် သတ်မှတ်ထားသည့်အကြိမ်အရေအတွက်အတိုင်း တင်ပြပြီး ဝင်ငွေခွန်စုစုပေါင်းကို တစ်နှစ်တာအတွင်း ရရှိသည့်ဝင်ငွေကို နောက်နှစ်တွင် စုစည်း၍ တင်ပြပါသည်။ အခွန်တင်ပြနည်းနှင့် အချိန်ဇယားကို နိုင်ငံခြားသား အခွန်တင်ပြခြင်းလမ်းညွှန်ကို ကိုးကားပါ။

ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ပါက လုပ်ငန်းရှင်အနေဖြင့် တာဝန်များ ပိုမိုတိုးလာပါသည်။ ဝန်ထမ်းအတွက် အာမခံကြီးလေးမျိုး(အမျိုးသားပင်စင်/ကျန်းမာရေးအာမခံ/အလုပ်အကိုင်အာမခံ/လုပ်ငန်းခွင်ထိခိုက်မှုအာမခံ) ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အာမခံကြေးထမ်းဆောင်ခြင်း၊ အလုပ်ခန့်အပ်စာချုပ်နှင့် လုပ်ခလစာပေးခြင်း ကဲ့သို့သော တာဝန်များ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် လူခန့်အပ်ခြင်းမတိုင်မီ လုပ်ငန်းရှင်သည် မည်သည့်အရာကို တာဝန်ယူရမည်ကို ကြိုတင်သိရှိထားခြင်းသည် ကောင်းပါသည်။ ဝန်ထမ်း၏အခွင့်အရေးနှင့် လုပ်ငန်းရှင်၏တာဝန်များကို အလုပ်သမားအခွင့်အရေးအခြေခံတွင် အတူတကွ စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

ရရှိနိုင်သည့် ပံ့ပိုးကူညီမှု

လုပ်ငန်းကို ပထမဆုံးအကြိမ်စတင်သည့်အခါ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ရန်ပုံငွေ မလုံလောက်တတ်ပါသည်။ အောက်ပါအဖွဲ့အစည်းများတွင် လုပ်ငန်းစတင်ရန်ပြင်ဆင်နေသူများကို ကူညီနေသဖြင့် တစ်ဦးတည်း မပူပန်ဘဲ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှု ရယူပါရန် တောင်းဆိုပါသည်။

  • Small Enterprise and Market Service (SEMAS): လုပ်ငန်းစတင်ပညာပေးခြင်း၊ လုပ်ငန်းရန်ပုံငွေ ပံ့ပိုးကူညီခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှု အကြံပေးခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းငယ်များအတွက် အမျိုးမျိုးသော အစီအစဉ်များ လည်ပတ်ပါသည်(1357)။ လုပ်ငန်းအကြံဉာဏ်ကို တိကျအောင်ဖန်တီးခြင်း သို့မဟုတ် ရန်ပုံငွေအစီအစဉ်ချမှတ်သည့်အဆင့်တွင် အကူအညီရယူနိုင်ပါသည်။
  • အချို့သော ဒေသန္တရအစိုးရအဖွဲ့များနှင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူပံ့ပိုးကူညီရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင် ရွှေ့ပြောင်းနောက်ခံရှိ ဒေသခံများအတွက် လုပ်ငန်းစတင်ပညာပေးခြင်းနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှုကို လည်ပတ်ပါသည်။ စကားပြန် သို့မဟုတ် မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှုပေးသည့်နေရာများလည်း ရှိသဖြင့် နေထိုင်ရာဒေသ၏ နိုင်ငံခြားသားနေထိုင်သူပံ့ပိုးကူညီရေးစင်တာ သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုစုံအိမ်ထောင်စုပံ့ပိုးကူညီရေးစင်တာသို့ စုံစမ်းကြည့်ပါ။

စနစ်နှင့် အရည်အချင်းလိုအပ်ချက်များသည် မကြာခဏ ပြောင်းလဲတတ်သဖြင့် ပြင်ဆင်ခြင်းမတိုင်မီ 1345(နိုင်ငံခြားသားဘက်စုံလမ်းညွှန်စင်တာ)နှင့် သက်ဆိုင်ရာ အခွန်ရုံး/လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး/နိုင်ငံခြားသားရုံးတွင် နောက်ဆုံးသတင်းအချက်အလက်များကို စစ်ဆေးပါရန် တောင်းဆိုပါသည်။ 1345 သည် ဘာသာစကားများစွာဖြင့် လမ်းညွှန်မှုရရှိနိုင်သဖြင့် ကိုရီးယားဘာသာ ခက်ခဲပါက 1345 နိုင်ငံခြားသားဘက်စုံလမ်းညွှန်စင်တာ အသုံးပြုခြင်းလမ်းညွှန်ကို ကိုးကားပါ။

မကြာခဏပြုလုပ်တတ်သော အမှားများနှင့် အကြံပြုချက်များ

  • ဗီဇာစစ်ဆေးခြင်းကို ကျော်လွှား၍ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းမှ စတင်သည့်အခြေအနေ: လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းကိုယ်တိုင်သည် ဗီဇာနှင့်သီးခြား လုပ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း အကျိုးအမြတ်ရှာဖွေမှု ခွင့်မပြုထားသည့်အရည်အချင်းဖြင့် လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်ပါက အရည်အချင်းပြင်ပလုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်လာ၍ နစ်နာမှုခံစားရနိုင်ပါသည်။ မှတ်ပုံတင်ခြင်းထက် အရည်အချင်းစစ်ဆေးခြင်းသည် ဦးစွာဖြစ်ပါသည်။
  • လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် ခွင့်ပြုချက်ကို ကျန်ခဲ့သည့်အခြေအနေ: စားသောက်ဆိုင်/အလှပြင်/အစားအသောက်ရောင်းချခြင်း စသည်တို့သည် လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်၍မရပါ။ သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်ရုံး/မြို့တော်ရုံး၏ ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် အကြောင်းကြားမှုကို အရင်ဆုံးပြီးဆုံးရပါမည်။
  • အခွန်တင်ပြသည့်အချိန်ဇယားကို လွတ်သွားသည့်အခြေအနေ: တန်ဖိုးဖြည့်အခွန်နှင့် ဝင်ငွေခွန်စုစုပေါင်းကို သတ်မှတ်ထားသည့်အချိန်အတွင်း တင်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး နောက်ကျပါက အပိုဆောင်းအခွန် တပ်ခံရနိုင်ပါသည်။ တင်ပြသည့်အချိန်ကို ကြိုတင်၍ ပြက္ခဒိန်တွင် မှတ်သားထားခြင်းသည် ကောင်းပါသည်။
  • အရာအားလုံးကို တစ်ဦးတည်း ဖြေရှင်းရန် ကြိုးစားသည့်အခြေအနေ: လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် ရှုပ်ထွေး၍ ဝေါဟာရများ ခက်ခဲနိုင်သဖြင့် Small Enterprise and Market Service (SEMAS) သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူပံ့ပိုးကူညီရေးအဖွဲ့အစည်း၊ လိုအပ်ပါက အခွန်ကျွမ်းကျင်သူ၏ အကူအညီရယူခြင်းသည် ဘေးကင်းပါသည်။

ကိုးကားလင့်ခ်များ