ሮኔል ቻክማ ናኒ (ኢ ናኒ) በባንግላዲሽ የቺታጎንግ ኮረብታማ አካባቢዎች የሚኖሩ የአናሳ ብሔረሰብ የሆኑት የጁማ ሕዝቦች አባል ነው። ለአናሳ ብሔረሰቦች ሰብዓዊ መብቶች ሲታገል ከደረሰበት ጭቆና ሸሽቶ ወደ ኮሪያ መጣ፤ በ2002 የስደተኛነት እውቅና ካገኘ በኋላ አሁን የኮሪያ ዜግነት አግኝቶ በጊምፖ ለፍልሰተኞች የሰፈራ ምክር ይሰጣል። በኮሪያ የጁማ ሕዝቦች ኅብረት ውስጥ እንቅስቃሴውን እየቀጠለ “ጁማም ኮሪያዊም፣ ኮሪያዊም ጁማም” ሆኖ መኖር እንደሚፈልግ ይናገራል።
ይህ ጽሑፍ MAP የስደተኞች ዜና ኖቬምበር 30 ቀን 2024 ያደረገውን ቃለ መጠይቅ በጥያቄና መልስ መልክ ያቀርባል። መልሶቹ ኢ ናኒ የተናገራቸውን ቃላት እንዳሉ ያቀርባሉ፤ በርዝመቱ ምክንያት የተወሰነ ክፍል ተቀንሷል።
ወደ ኮሪያ እስክመጣ ድረስ
ወደ ኮሪያ እንዴት እንደመጡ በመጀመር ሊነግሩን ይችላሉ?
ኮሪያ መጀመሪያ የመጣሁት በ1993 ነው። በዚያን ጊዜ መጀመሪያ ወደ ሕንድ ሄድኩ። ለአናሳ ብሔረሰቦች ሰብዓዊ መብቶች ስታገል ተይዤ ለ3 ዓመት ከተከሰስኩ በኋላ ነፃ ተብዬ ተለቀቅሁ። ከዚያ በኋላ ዕቅዴን አጠናቅቄ ወደ ሕንድ ሄድኩ። ከሕንድ ታይላንድን፣ ፊሊፒንስን እና ሌሎች አገሮችን አቋርጬ ወደ ኮሪያ መጣሁ።
በዚያን ጊዜ የጁማ ሕዝቦች እንደሚያውቁት የባንግላዲሽ አናሳ ብሔረሰብ ናቸው፤ በመጀመሪያ 13 ብሔረሰቦች ነበሩ፣ ሲዋሃዱ አሁን 11 ሆነዋል። በተለይ በቺታጎንግ ኮረብታማ አካባቢዎች በቋንቋ፣ በባህል፣ በሃይማኖትና በፖለቲካ የተለየ ማንነት ነበራቸው። ከመንግሥት ጭቆና ለመሸሽ፣ እኔ ብቻ ሳልሆን በአጠቃላይ ሁሉም እንደዚያ ነበር። በሕንድ ትሪፑራ አካባቢም 65,000 ያህል ስደተኞች ነበሩ፤ በዚያን ጊዜ ወደ ተለያዩ አገሮች የሸሹ ብዙ ሰዎች ነበሩ፤ እኔም ከእነርሱ አንዱ ሆኜ በእውነቱ በጥገኝነት በ1994 መጀመሪያ ወደ ኮሪያ መጣሁ። በ1997 በባንግላዲሽ መንግሥትና በፓርቲው መካከል የሰላም ስምምነት ስለተፈረመ በ1998 ተመለስኩ።
ታዲያ ከ1998 ጀምሮ በኮሪያ ያለማቋረጥ ቆይተዋል?
አይደለም። ወደ ኮሪያ እንደገና የመጣሁት በ2000 ነው። የሰላም ስምምነቱ ተግባራዊ ስላልተደረገ በአጠቃላይ ሁኔታውም የሰብዓዊ መብት ሁኔታውም ለውጥ አልነበረውም። በዚያን ጊዜ ወደ ኮሪያ ከመጣሁ ጀምሮ ያለማቋረጥ በኮሪያ ነበርኩ።
እስከ ስደተኛነት እውቅና ድረስ
መጀመሪያ በኮሪያ ሲሰፍሩ የነበረውን ታሪክ ሊያካፍሉን ይችላሉ?
ከ2000ዎቹ ጀምሮ ልናገር፤ በ2001 የስደተኛነት ማመልከቻ አቀረብኩ። በዚያን ጊዜ ሕገወጥ ነዋሪዎች ብዙ ነበሩ። አብዛኞቹ ያልተመዘገቡ ነዋሪዎች ነበሩ ማለት ይቻላል። የሥራ ቪዛ ሥርዓትም አልነበረም፤ በዚያን ጊዜ የኢንዱስትሪ ሰልጣኝ ሥርዓት ነበር፤ ግን በተወሰነ መልኩ ብቻ ይሠራ ነበር። በዚያን ጊዜ ከሌሎች የውጭ ዜጋ ሠራተኞች ባልተለየ ሁኔታ ኖርኩ። ዕረፍት የለም፣ ሕገወጥ ሥራ እየሠራን፣ በተለያዩ ኩባንያዎች እየሠራን፣ ደመወዝ ሳናገኝ፣ ተገቢ አያያዝ ሳናገኝ ከሠራተኞች ባልተለየ ሁኔታ ኖርን።
በ2002 የስደተኛነት እውቅና አገኘሁ። የስደተኛነት እውቅና ከማግኘት በፊት ያለው ሂደት በጣም ከባዱ ነው። የስደተኞች ሕግም አልነበረም፤ ከድሮ ጀምሮ ኢሚግሬሽን ያስተዳድረው ነበር፤ ግን በዚያን ጊዜ ኢሚግሬሽንም ጥብቅ ነበር። አሁን ለስደተኛ አመልካቾች የተለያዩ ድጋፎች እየተሰጡ ነው፤ የስደተኛነት ማመልከቻ ከገባ በኋላ የተለያዩ ጥሩ ሥርዓቶች ተፈጥረዋል እኮ። ከሌለ የሚሻል፣ ከመጥፎዎቹ ውስጥ ጥሩው ማለት ነው። የትርፍ ሰዓት ሥራ ከሠሩ ለኢሚግሬሽን ማሳወቅ ነበረብዎት፤ ለኢሚግሬሽን ሲያሳውቁ ግን በተቃራኒው ለሥራ ቦታው ስደተኛ አመልካቾች መሥራት የለባቸውም ይሉ ነበር። የኢሚግሬሽንን አቋምም እረዳለሁ። የሥራ ፈቃድ ስላልነበረ በዚያን ጊዜ ከባድ ሁኔታ ነበር። እኔ ብቻ ሳልሆን አብዛኞቹ ስደተኛ አመልካቾች ተመሳሳይ ሁኔታ ውስጥ ሳይሆኑ አይቀሩም። የስደተኛነት እውቅና ካገኘሁ በኋላ ሁሉንም ሥራ በሕጋዊ መንገድ መሥራት፣ በሕጋዊ መንገድ መቀጠር ቻልኩ፤ እንደዚህ ያለ ለውጥ ነበር።
የስደተኞች ሕግ ከወጣ 10 ዓመት በላይ ሆኖታል፤ በዚህ መሀል ለውጥ ነበር ብለው ያስባሉ?
ለውጥ የለም ማለት አይቻልም፤ ነገር ግን ሕጉ ተለውጧል፣ የሰዎች ልብ ግን አልተለወጠም። ተራ ዜጎችም ሆኑ የተቋማት ሠራተኞች ብዙም አልተለወጡም።
በቺታጎንግ ኮረብታማ አካባቢዎች የልጅነት ጊዜ
በቺታጎንግ ኮረብታማ አካባቢዎች ስላሳለፉት የልጅነት ጊዜም ሊነግሩን ይችላሉ?
ባንግላዲሽ በ1971 ተመሠረተች፤ ከዚያ በኋላ ያለውን ሁኔታ ብዙ አስረድቻለሁ፤ የጁማ ሕዝቦች ሰብዓዊ መብቶች ሙሉ በሙሉ ተረገጡ፣ መንግሥት ጦር አሰማራ፣ ስለዚህ እውቅና ስላላገኙ የጁማ ሕዝቦች የፖለቲካ ፓርቲ መሥርተው ወደ ትጥቅ ትግል ገቡ። በዚያን ጊዜ የተለያዩ ችግሮች ተከሰቱ፤ እኔ በቀጥታ አጋጥሞኛል። ወታደሮች መንደር በመንደር እየወረሩ የመንደሩን ሰዎች ይደበድቡ ነበር፤ ሰፋሪዎቹም፣ የቤንጋሊ ሕዝቦችና ፍልሰተኞች መሬትንም ሱቆችንም ይነጥቁ ነበር፤ ያንን በዓይኔ አይቻለሁ።
የአንደኛ ደረጃ ተማሪ በነበርኩበት፣ በጣም ልጅ በነበርኩበት ጊዜ የነበረው ታሪክ ደግሞ የተለየ ነበር። በታላቁ ረሃብ ጊዜም ብዙ ሰዎች ሞቱ። ተራራማ የሆነው የኮረብታማው አካባቢ ብዙም አልተጎዳም። በዛፎች ላይ ፍራፍሬ ያፈራ ነበር፤ የዱር ጎዳሬ (ያም) የመሳሰሉትም ብዙ ነበሩ፤ የረሃቡ ተጽዕኖ ስለነበር ወደ ተራራ ቢሄዱ ጎዳሬ የተቆፈረባቸው ብዙ ጉድጓዶች አሉ። እንደዚህ ያለ ዘፈን እስከሚኖር ድረስ እንደዚያ ያለ ጊዜ ነበር፤ ሰዎች በዚያን ጊዜ ጎዳሬ በልተው ይኖሩ ነበር ማለት ነው።
እንደዚያ ያሉ ነገሮች ቢኖሩም በሌላ በኩል አስደሳች ጊዜያትም ብዙ ነበሩ። የድሮ የኮሪያ ድራማዎችን ሳይ የዚያን ጊዜ ብዙ ትዝታ ይመጣልኛል፤ በዚያን ጊዜ ሰላማዊ ነበር። ሰላማዊ ጊዜ ነበር፤ ከትምህርት ቤት በኋላ ወደ ተራራ ብንሄድ ብዙ መክሰስ ነበር። አገሩ ሞቃት ነው እኮ። ከሰዓት በኋላ 4-5 ሰዓት ሲሆን ይቀዘቅዛል። ከዚያ ጀምሮ እስከ ሌሊት የተለያዩ ባህላዊ ጨዋታዎችን እንጫወታለን። ከአንድ ጊዜ ጀምሮ ያ ጠፋ። ወታደሮች ማታ በመንደሮች እየዞሩ ይወርሩ ነበር፤ የቤንጋሊ ሰፋሪዎችም መንደሮችን ይወርሩ ነበር፤ በእንደዚህ ያሉ ነገሮች በአንድ ወቅት ሰላሙ ጠፋ። ሁኔታው ቀስ በቀስ እየከፋ መሄዱ ይሰማኝ ነበር። እንደዚህ ያለ ሁኔታ ሲከሰት ቤተሰቦችም ተበታተኑ፣ ድሆች ይበልጥ ደኸዩ፣ ሀብታም የሆኑ ሰዎችም ነበሩ።
በዚህ ጉዳይና እስካሁን በተደረጉ እንቅስቃሴዎች የሚታገል ፓርቲ ነበር፤ በልጅነቴ ተቀላቅዬ ስንቀሳቀስ በወታደሮች ተያዝኩ። ለምን ከመታገል ውጭ ምርጫ እንዳልነበረን የሚገልጸውን ይህን ይዘት በመጽሐፍ ጽፌዋለሁ፤ በዚያ ምክንያት መጽሐፉ ብዙም ያልተሸጠ ይመስለኛል። ምክንያቱም በመጽሐፉ አማካኝነት ለኮሪያ ማስተላለፍ የፈለግሁት ስደተኛውን ሳይሆን ስደተኛ ከመሆን በፊት ያለውን ደረጃ ነበር። ኮሪያውያን ሰዎች ለምን ስደተኛ እንደሆኑ ለማወቅ አይጓጉም። እኔ በተቃራኒው ከስደተኛነት በፊት አክቲቪስት ነበርኩ፣ ጁማ ነበርኩ፣ አናሳ ነበርኩ፣ ተጎጂ ነበርኩ። እንደዚህ ያለውን ጻፍኩ፤ ነገር ግን የአንባቢዎቹና የእኔ ሐሳብ የተለያየ ነበር።
የመርዳት ልብና አብሮ የመሆን ልብ
የኮሪያ ማኅበረሰብ ችግር አለ ሲባል ትኩረት ይሰጣል፤ አብረን እንኑር ሲባል ግን ትኩረቱ ያነሰ ይመስላል። የኮሪያ ማኅበረሰብም ሊለወጥ ይችላል?
ሁሉም ባይሆንም ያ የለውጥ ሂደት ይመስለኛል። እኔ እንደ ፍልሰተኛ፣ ደግሞም እንደ ስደተኛ 26 ዓመት ያህል ኖሬያለሁ፤ የሚጠላ ሰው አይቼ አላውቅም። ያገኘኋቸው ሰዎች ሁሉ ደጋፊዎች ነበሩ። ‘ወደ አገራችን መጥተዋል፤ መርዳት አለብን። አብረን መሆን አለብን፤ የውጭ ዜጎች ስለሚቸገሩ መርዳት አለብን።’ ነገር ግን በተግባር የሚያውሉት አይመስለኝም። በጋብቻ የመጡ ፍልሰተኞችን፣ የውጭ ዜጎችን ሲያዩ ማኅበረሰቡ እንደ ድሆች፣ እንደተቸገሩና የድጋፍ ተጠቃሚ መደብ አድርጎ ያያቸዋል እኮ። ያ ጭፍን ጥላቻ ነው። የመርዳት ልብ በደንብ አለ፤ አብሮ የመሆን ልብ ግን በጣም ይጎድላል።
በመጽሐፍዎ ውስጥ ‘ማሌያ (maleya)’ የሚለውን ቃል አይቻለሁ። በሕይወትዎ ውስጥ እንዴት እየተተገበረ ነው?
ያ የቻክማ ብሔረሰብ ቃል ነው። በሌሎች ብሔረሰቦችም ያለ ይመስለኛል። በኮሪያ የኢኮኖሚ አቅም ያለው ሰው የተቸገረን ሰው የመርዳት ባህል አለ እኮ። ያ maleya ነው፤ ከmaleya ያለው ልዩነት ግን ሀብታምና ኃይል ያለው ሰውም ከደካማና ገንዘብ ከሌለው ሰው እርዳታ ማግኘት መቻሉ ነው። እርስ በርስ መረዳዳት ነው። እኔ ብቻ የምረዳ ሳይሆን እርስዎም እኔን ይርዱኝ። እንደዚህ ያለ ባህል ነው።
በእኛ ጊዜ እንደዚያ ያለ ነገር ነበር። በአውሎ ነፋስ ምክንያት ከቀርከሃ የተሠራ ቤት የፈረሰበት ጊዜ ነበር፤ የመንደሩ ሰዎች መጥተው ሁሉም አብረው በአንድ ቀን ቤቱን አደሱት። በዚህ መንገድ በአንድ ቀን መከር መሰብሰብ ሲያስፈልግ የመንደሩ ሰዎች ሁሉም አብረው ሄደው በአንድ ጊዜ ጨረሱት። የሀብታም ቤትም እንደዚያው ነው። ነገ አውሎ ነፋስ ስለሚመጣ በግማሽ ቀን መጨረስ አለበት። ምግብ ብቻ ቢሰጡ በቂ ነው። ይህ የmaleya ልማድ ነው።
በአሁኑ ጊዜም ያ ባህል በተወሰነ ደረጃ ቀርቷል። በኮሪያ ያሉ የጁማ ሰዎችን በተመለከተ አንድ ሰው ሲታመም ወዲያውኑ ገንዘብ ይሰበሰባል፤ የአንድ ወር ደመወዝ በፍጥነት ይሰበሰባል። 10,000 ዎን፣ 20,000 ዎን ቢያዋጡም ሰው ብዙ ስለሆነ በፍጥነት ይሰበሰባል። አንድ ሰው ሥራ ከሌለው እንዲሠራ መንገድ ማሳየት፣ የአንድ ሰው ልጅ የሆነ ቦታ የሆነ ነገር ሊሠራ ሲል መርዳት፣ እንደዚህ ያሉ ልማዶች እየቀጠሉ ናቸው። መጀመሪያ ላይ በኮሪያ የነበሩት ጁማዎች 10 ብቻ ነበሩ። ያኔ ነበር እውነተኛው maleya። ሴኡል ውስጥ ዝግጅት ስለነበር መሄድ ሲያስፈልግ፣ ሥራ ካልተጨረሰ እርስ በርስ መጥተን እንረዳዳ ነበር። ማታ ተመልሶ አንድ ብርጭቆ መጠጥ መጋበዝ ብቻ በቂ ስለሆነ።
በኮሪያ የጁማ ሕዝቦች ኅብረት
በኮሪያ የጁማ ሕዝቦች ኅብረትን እንዴት መሠረቱ?
ቀደም ሲል የባንግላዲሽ ነባር ሕዝቦች የቡድሂስት ኅብረት ነበር። የቡድሂስት ኅብረቱ በ1997 የተመሠረተው ለተመሳሳይ ዓላማ ነበር። ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ለማሳወቅ ነበር። በዚያን ጊዜ አስቀድሞ በአውስትራሊያ፣ በካናዳ እና በብዙ አገሮች ይንቀሳቀሱ ነበር፤ በተመሳሳይ እንቅስቃሴ በኮሪያም የጁማ ሕዝቦችን እንቅስቃሴ የማሳወቅ እንቅስቃሴ ነበር። በ1997 የሰላም ስምምነት ተፈርሞ በ1998 አብዛኞቹ አክቲቪስቶች ወደ አገራቸው ተመለሱ። በዚያን ጊዜ ጥቂት የቀሩ አክቲቪስቶች ድርጅቱን አስቀጠሉት። የሰላም ስምምነቱ ተግባራዊ ስላልተደረገ ችግር ሆኖ እንደገና ተገናኝተን የቡድሂስት ኅብረቱን በማነቃቃት በኮሪያ የጁማ ሕዝቦች ኅብረትን መሠረትን።
እኛ በተለይ ከፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ይልቅ ባህላዊ እንቅስቃሴ ስለምናደርግ ከኮሪያ ሲቪል ማኅበረሰብ ጋር አጋርነት መፍጠር ቻልን። በየዓመቱ በኤፕሪል በዓል እናከብራለን፤ በዚያ መሀልም ፖለቲካዊ እርምጃዎችንም ወስደናል። እንደ አካዳሚያዊ ጉባኤዎች፣ በየጉዳዩ የሚደረጉ የውይይት መድረኮች ያሉ ሥራዎችን በመሥራት ከኮሪያ ማኅበረሰብ ጋር መተባበር ጀመርን፤ አሁን በኮሪያ ያሉ የጁማ ሕዝቦች ቁጥር ጨምሯል፤ አቅማችንም ተጠናክሯል ማለት ይቻላል። ከ10 ዓመት በፊት ከውጭ አክቲቪስቶች ድጋፍ ሳናገኝ እንንቀሳቀስ ከነበረ፣ አሁን ራሳችን እናዘጋጃለን፣ እንንቀሳቀሳለን፤ የልጆች ትምህርት፣ የውስጥ ችግሮችን መፍታት፣ የእያንዳንዱ ሰው የወደፊት ዕቅድ የመሳሰሉትን ራሳችን መሥራት የምንችልበት ሁኔታ ላይ ደርሰናል ብዬ አስባለሁ።
እርስዎ የሚያስቡት አጋርነት ምንድን ነው?
አጋርነት በአጠቃላይ አብረን እንሁን ማለት ነው፤ ነገር ግን በእውነቱ እኛ ለማሳካት በምንፈልገው ዓላማ ላይ መተሳሰብ፣ መሳተፍና እርምጃ መውሰድ ነው አጋርነት ብዬ አስባለሁ። ባህላዊ አጋርነት፣ ፖለቲካዊ አጋርነት፣ ሃይማኖታዊ አጋርነት ሊሆን ይችላል።
በማኅበረሰቡ ውስጥ እንዴት እርስ በርስ ትረዳዳላችሁ?
እርስ በርሳችን ችግር ሲፈጠር እርዳታ እንጠይቃለን፣ ድጋፍ እንሰጣለን፤ እንደዚያ እያደረግን ነው። አሁን በኮሪያ ስደተኛ አመልካቾች አሉ፣ እውቅና ያገኙ ስደተኞች አሉ፣ ዜግነት ያገኙ ሰዎች አሉ። አመልካቾችን በተመለከተ የተለያዩ ሁኔታዎች ስለማያሟሉ ሥራ መሥራት አይችሉም፤ የኢኮኖሚ ችግርም አለባቸው፤ አንድ ሰው ሲታመም በአጋርነት ኃላፊነት ወስደን አብረን እንፈታዋለን። እውቅና ያገኙትን በተመለከተ የስደተኛነት እውቅና ሲያገኙ በተወሰነ ደረጃ ነፃ ይሆናሉ፤ በተወሰነ ደረጃም ራሳቸውን ይችላሉ። ከኮሪያ ማኅበረሰብ ጋር ሲላመዱ ብዙ ችግሮች ይከሰታሉ። በየዕለቱ በዕለት ተዕለት ሕይወት የሚከሰቱ ብዙ ችግሮች አሉ፤ እነዚህ ችግሮች ብዙውን ጊዜ በጁማ ኅብረት ውስጥ ይፈታሉ። ዜግነት ያገኙትን በተመለከተ በሕግ ነፃ ከመሆናቸውም በላይ የኢኮኖሚ አቅምም ያገኛሉ፤ ቢሆንም እንደ ተራ ዜጎች የሚከሰቱ ብዙ ችግሮች አሉ። እነዚህን ችግሮች የመፍታት ባህል ሥር የሰደደ ይመስለኛል።
ጁማም ኮሪያዊም ሆኖ
ወደፊት መሄድ ያለብን መንገድ አለ ብለዋል።
አሁን በራሳችን መካከል እየኖርን ነው፤ ከ‘እኛ’ መውጣት ያስፈልገናል። ‘እኛ’ ስል የጁማ ማኅበረሰብን ማለቴ ነው። ተስፋም አለ፣ በሌላ በኩል ፍርሃትም አለ። ተስፋ ማለት እኛ ኮሪያውያን ስለሆንን በኮሪያ ማኅበረሰብ ውስጥ በቀጥታ እንደ ኮሪያውያን ነፃ ሆነን ሁሉንም ራሳችን መሥራት እንችላለን፤ ግን የመጀመሪያ ማንነታችንን እየጠበቅን ነው ወይ? አናሳ ብሔረሰብን፣ ባህልን፣ የተለያዩ ማንነቶችን መጠበቅ እንችል ይሆን? እየጠበቅናቸው ነው ወይ? እንደዚህ ያሉ ጉዳዮች ይነሳሉ። እኔ እስካሁን ስናገር የቆየሁት እኛ ጁማም ኮሪያዊም፣ ኮሪያዊም ጁማም ነን የሚል መሪ ቃል ይዘን መኖር እንፈልጋለን የሚል ነው፤ ነገር ግን እንደ ሁኔታው ብዙ እንቅፋቶች አሉ።
እርስዎን ወደፊት የሚያራምድዎ ኃይል ምንድን ነው?
እንደ ኮሪያውያን በኩራት እየኖርን የጁማ ማንነታችንን ሳንተው መጠበቅ መቻል ግቤ ነው፤ በተቻለኝ መጠን እየጣርኩ ነው። ይህ የሚቻል ይመስለኛልም። ምክንያቱም ልጆቻችንን እየተመለከትኩ ነው፤ ቀደም ሲል ልጆች ብዙ ሳይሆኑ አንድ ሁለት ብቻ በነበሩበት ጊዜ በራስ መተማመን አልነበራቸውም። በልጃችን ጊዜ አንድ ልጅ ብቻ ነበር። ስለዚህ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ሲገባ በኮሪያ ልጆች መካከል ማንነቱን ደብቆ ኖረ። አንድ ሰው የውጭ ዜጋ መሆኑን እንዳያውቅበት ብሎ ባህላዊ ልብስም አልለበሰም። የአሁኖቹ ልጆች የተለዩ ናቸው። በየዝግጅቱ በራስ መተማመን ሲለብሱ ይታያሉ። የውጭ ዜጋ ብሆንስ ምን አለበት? ብለው በቃል ባይገልጹትም በተግባር የሚገልጹት ይመስለኛል። ስለዚህ ተስፋ ይሆነኛል።
በጊምፖ የሚሠራው ሥራ
በጊምፖ ከተማ የውጭ ዜጋ ነዋሪዎች ማዕከል ምን ሥራ እየሠሩ ነው?
ማዕከሉን የሚያስተዳድረው የጊምፖ ከተማ ነው። የተመዘገቡ የውጭ ዜጎች ብቻ 24,000 ያህል ናቸው፤ በአጠቃላይ 30,000 ያህል ይሆናሉ። የኢንዱስትሪ ከተማ ስለሆነች ሠራተኞች ብዙ ናቸው። በጋብቻ የመጡ ፍልሰተኞችም ጥቂት አይደሉም፤ ከሳክሃሊን የመጡ ኮሪያውያን ዘሮችም ብዙ ናቸው። ስደተኞችም የጁማ ስደተኞች ብቻ ሳይሆኑ የተለያዩ ስደተኞች አሉ፤ ከምያንማር በዳግም ሰፈራ የመጡ ስደተኞችም ብዙ ናቸው። ልዩ አስተዋጽኦ ያደረጉ አፍጋኒስታውያንም ስምንት ቤተሰቦች አሉ። በአካባቢያችን የተለያዩ ፍልሰተኞች አሉ፤ የሰፈራ ድጋፍ ምክር እንሰጣለን። ከሥራ ጉዳይ ምክር ጀምሮ ፍልሰተኞች፣ ስደተኞች፣ ልዩ አስተዋጽኦ ያደረጉ ሰዎች፣ በጋብቻ የመጡ ፍልሰተኞች፣ ለሁሉም ፍልሰተኞች ለሚያስፈልጋቸው ሰዎች የተለያዩ ምክሮችን እንሰጣለን። የኢሚግሬሽን ጉዳይን ኢሚግሬሽን ሄደን በመተባበር፣ የሠራተኛ ሚኒስቴር ጉዳይን ከሠራተኛ ሚኒስቴር ጋር በመተባበር፣ የወንጀል ጉዳይን ከፖሊስ ጋር በመተባበር ችግሮችን የመፍታት ሚና እየተጫወትን ነው።
ሲሠሩ መቼ ነው እርካታ የሚሰማዎት?
ሥራው ቀላል አይደለም። እኔ ጠበቃም ፖሊስም ስላልሆንኩ ቀላል አይደለም። በከባድ ሁኔታም ቢሆን ብዙውን ጊዜ ችግሩ ይፈታል። ኮሪያም እንደ ድሮው አይደለችም። ችግሩ ከባድ ቢሆንም ብዙውን ጊዜ ስለሚፈታ እርካታ ይሰጠኛል። በሥርዓት ጥበቃ ስለሚሰጥ ነው። ቢሆንም አንዳንድ ተቋማት ስንሄድ አልፎ አልፎ የምንናቅበት ጊዜ ብዙ ነው። የውጭ ዜጋ ሆኖ እንደዚህ ያለውን ነገር ያውቃል ይሆን? የሚል ጭፍን አመለካከት አለ፤ ቢሆንም ይፈታል። ቋንቋውን በደንብ ባይችሉም እንኳ ቢሆንም ይሠራሉ። ስለዚህ በድፍረት መኖር ያስፈልጋል።
ዜግነት ከማግኘትዎ በፊትና በኋላ የተለወጠ ነገር አለ?
በውጭ ዜጋነት ደረጃ ማድረግ የሚቻለውና በዜጋነት ደረጃ ማድረግ የሚቻለው የተለያዩ ናቸው። ዜግነት ስላገኙ የኢኮኖሚ ድጋፍ የሚያገኙ አይደለም እኮ። ዜግነት ስላገኙ ብዙ ደመወዝ የሚሰጥዎት አይደለም እኮ። ያ ተመሳሳይ ነው፤ ልዩነቱ ማድረግ የሚቻለው ብዙ መሆኑ ነው። በግሌ ፍላጎቴ በማኅበረሰብ ተሳትፎ ላይ ነው፤ በማኅበረሰብ ተሳትፎ ላይ የሕግ ገደብ የለም። ጥቂት ኃላፊነቶችን ወስጃለሁ፤ የኢሚግሬሽን የማኅበራዊ ውህደት በጎ ፈቃደኛ ኮሚቴ አባል ሆኜ አገልግያለሁ። አሁን የግዮንጊ ግዛት የፍልሰተኞች ድጋፍ ፖሊሲ ኮሚቴ አባል ሆኜ እያገለገልኩ ነው። ልጃችንም በተመሳሳይ በ2012 መኮንን ሆኖ ተሹሟል፤ በውጭ ዜጋነት ደረጃ ይህ አይቻልም። የስደተኛነት ደረጃ እውቅና ሲያገኙ እርግጥ ነው ከአገሪቱ ብዙ ጥቅማጥቅሞችን ማግኘት ይችላሉ፤ ነገር ግን ለአገርና ለማኅበረሰብ አስተዋጽኦ የማድረግ ዕድሎች ውስን ናቸው። እንደ ዜጋ ለአገር በሚደረጉ እንቅስቃሴዎች የመሳተፍ ዕድል ይፈጠራል ማለት ነው።
ስደተኞች በኮሪያ ማኅበረሰብ ውስጥ ለመሳተፍ ምን ዓይነት ዝግጅት ያስፈልጋቸዋል?
ልዩ ዝግጅት ያስፈልጋል? በታማኝነት መኖር ብቻ በቂ አይደለም? በትጋት መሥራት፣ መማር፣ ሕግን ማክበር፤ ኮሪያውያንም ያን ያህል ቢዘጋጁ በቂ አይደለም?
የሚወዱት የኮሪያኛ ቃል
የሚወዱት የኮሪያኛ አባባል ወይም ቃል አለ?
ሁለት ብቻ ናቸው፤ “አመሰግናለሁ” እና “ይቅርታ”። “አመሰግናለሁ” በሚለው ቃል ውስጥ ሁሉም ነገር አለ። የምስጋና ልብ፣ የአንድ ሰው ኃላፊነት፣ ታማኝነት አለበት፤ “ይቅርታ” በሚለው ቃል ውስጥ ደግሞ በስሕተት ላይ የሚደረግ ጸጸት አለበት። እነዚህ ሁለቱ ብቻ በደንብ ከተያዙ የትም ቢሄዱ ተቀባይነት ማግኘት ይችላሉ።
በኮሪያ ለሚኖሩ ፍልሰተኞችና ስደተኞች
በኮሪያ ለሚኖሩ ፍልሰተኞችና ስደተኞች ሊሉት የሚፈልጉት ነገር አለ?
በእውነቱ ፍልሰተኞች በኮሪያ በሚኖሩበት ጊዜ ብዙ ችግሮች አሉባቸው እኮ። በኮሪያ ደግሞ ሁሉም ነገር በደንብ የተደራጀ ስለሆነ ሁሉም ችግር መፈታቱ አይቀርም። ሁልጊዜ በተስፋና በራስ መተማመን ብትኖሩ ጥሩ ነው።